του Αλέξανδρου Γιατζίδη, MD, PhD, Γενικού Διευθυντή ΙΕΚΕΤΥ για το medlabnews.gr iatrikanea
Η νέα περίοδος της εποχικής γρίπης 2026-2027 ξεκινά στην Ελλάδα, με το ενδιαφέρον των επιστημόνων να στρέφεται ιδιαίτερα στον υπότυπο Α(H3N2). Η κυκλοφορία του ιού βρίσκεται ακόμη σε χαμηλά επίπεδα στη χώρα μας, όμως η ανίχνευση του Α(H3), σε συνδυασμό με όσα καταγράφηκαν τους προηγούμενους μήνες στην Αυστραλία, δίνει ήδη τις πρώτες ενδείξεις για τον χειμώνα που έρχεται.
Η Αυστραλία, όπου η περίοδος της γρίπης προηγείται χρονικά εκείνης της Ευρώπης, κατέγραψε σημαντική κυκλοφορία του Α(H3N2), ενώ οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός μείωσε κατά 35% τον κίνδυνο νοσηλείας λόγω εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης.
Θα έχουμε φέτος πιο βαριά γρίπη; Ποιο στέλεχος θα επικρατήσει; Είναι αποτελεσματικά τα νέα εμβόλια; Υπάρχει κίνδυνος από τις παρενέργειες και ποιοι πρέπει να εμβολιαστούν;
Τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα και οι επίσημες οδηγίες για την περίοδο 2026-2027 επιτρέπουν να απαντηθούν αρκετά από αυτά τα ερωτήματα, χωρίς όμως να μπορεί να προβλεφθεί ακόμη με βεβαιότητα η ένταση της φετινής επιδημίας.
Ποιο στέλεχος της γρίπης έχει ανιχνευθεί στην Ελλάδα;
Στην αρχή της νέας περιόδου επιτήρησης έχει ήδη καταγραφεί εργαστηριακή ανίχνευση του ιού γρίπης τύπου Α, υποτύπου Η3. Ο συγκεκριμένος υπότυπος ανήκει στην οικογένεια των ιών Α(H3N2), η οποία παρακολουθείται ιδιαίτερα από τα διεθνή δίκτυα επιδημιολογικής επιτήρησης.
Πρέπει, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι η ανίχνευση ενός υποτύπου στην αρχή της περιόδου δεν σημαίνει ότι θα κυριαρχήσει οπωσδήποτε τον χειμώνα. Η γρίπη χαρακτηρίζεται από συνεχείς μεταβολές στη σχετική κυκλοφορία των διαφορετικών στελεχών.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα ιστορικά δεδομένα επιτήρησης του ΕΟΔΥ, η δραστηριότητα της εποχικής γρίπης συνήθως αυξάνεται τον Ιανουάριο και κορυφώνεται μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαρτίου, αν και η έναρξη και η ένταση κάθε κύματος μπορεί να διαφέρουν.
Κατά την προηγούμενη περίοδο 2025-2026, η γρίπη Α αποτέλεσε το κυρίαρχο πρόβλημα, με σημαντική συμμετοχή του Α(H3). Η επιδημία συνδέθηκε με σοβαρές νοσηλείες και θανάτους, υπενθυμίζοντας ότι η γρίπη δεν αποτελεί πάντοτε μια απλή, αυτοπεριοριζόμενη αναπνευστική λοίμωξη.
Γιατί παρακολουθούμε την Αυστραλία για να προβλέψουμε τη γρίπη στην Ελλάδα;
Η Αυστραλία βρίσκεται στο Νότιο Ημισφαίριο. Όταν στην Ελλάδα έχουμε καλοκαίρι, στην Αυστραλία επικρατεί χειμώνας και οι ιοί της γρίπης παρουσιάζουν συνήθως αυξημένη δραστηριότητα.
Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες αναλύουν τα αυστραλιανά δεδομένα, προκειμένου να εκτιμήσουν ποιοι υπότυποι κυκλοφορούν, ποιες ηλικιακές ομάδες επιβαρύνονται περισσότερο, πόσες νοσηλείες προκαλεί η λοίμωξη και πόσο αποτελεσματικά αποδεικνύονται τα αντιγριπικά εμβόλια.
Η Αυστραλία, ωστόσο, δεν αποτελεί καθρέφτη του ελληνικού χειμώνα. Διαφορές στην ανοσία του πληθυσμού, στον καιρό, στις κοινωνικές επαφές και στα στελέχη που εισάγονται σε κάθε περιοχή μπορούν να οδηγήσουν σε διαφορετική επιδημιολογική εικόνα.
Επιπλέον, η σύνθεση των εμβολίων του Βορείου Ημισφαιρίου αποφασίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας τον Φεβρουάριο, με βάση παγκόσμια δεδομένα, και όχι απλώς μετά την ολοκλήρωση της αυστραλιανής περιόδου γρίπης.
Τι συνέβη στην Αυστραλία το 2026;
Σύμφωνα με την έκθεση του Australian Centre for Disease Control, που δημοσιεύθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2026 και καλύπτει στοιχεία έως τις 4 Οκτωβρίου, στην Αυστραλία είχε καταγραφεί εκτεταμένη κυκλοφορία της γρίπης.
Από 1.428 ιούς γρίπης που υποβλήθηκαν σε αντιγονικό χαρακτηρισμό κατά τη διάρκεια του έτους:
- 1.027, δηλαδή 71,9%, ήταν Α(H3N2).
- 269, δηλαδή 18,8%, ήταν Α(H1N1).
- 132, δηλαδή 9,2%, ήταν γρίπη Β της γενεαλογικής γραμμής Victoria.
Τα ποσοστά αυτά αφορούν τα εργαστηριακά χαρακτηρισμένα δείγματα και όχι το σύνολο όλων των περιστατικών γρίπης στην Αυστραλία.
Η επιδημιολογική δραστηριότητα αυξήθηκε ιδιαίτερα κατά το δεύτερο μισό του αυστραλιανού χειμώνα, με υψηλή επιβάρυνση σε παιδιά και μεγαλύτερες ηλικίες.
Ένα επιπλέον εύρημα είναι ότι προς το τέλος της περιόδου καταγράφηκε αύξηση της συμμετοχής του Α(H1N1) σε ορισμένες περιοχές, κυρίως στην Τασμανία και τη Δυτική Αυστραλία. Επομένως, ακόμη και σε μια περίοδο έντονης κυκλοφορίας του H3N2, η επικράτηση ενός μόνο υποτύπου δεν είναι δεδομένη.
Τι είναι ο νέος γενετικός κλάδος K του H3N2;
Ανάμεσα στα στελέχη που έχουν απασχολήσει ιδιαίτερα τους ειδικούς βρίσκεται ο γενετικός κλάδος K του Α(H3N2), ο οποίος παρουσίασε ασυνήθιστη κυκλοφορία στην Αυστραλία στα τέλη του 2025.
Οι ιοί της γρίπης μεταβάλλονται συνεχώς μέσω μικρών γενετικών αλλαγών, μια διαδικασία γνωστή ως αντιγονική παρέκκλιση (antigenic drift). Ορισμένες από αυτές τις αλλαγές μπορούν να επηρεάσουν την αναγνώριση του ιού από τα αντισώματα του πληθυσμού.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε νέος γενετικός κλάδος προκαλεί αναγκαστικά σοβαρότερη νόσο ή ότι διαφεύγει πλήρως από τα εμβόλια.
Είναι επίσης σημαντικό ότι η ανίχνευση Α(H3) στην Ελλάδα δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι πρόκειται για τον κλάδο K. Για ένα τέτοιο συμπέρασμα απαιτούνται ειδικότερες γενετικές αναλύσεις.
Πόσο αποτελεσματικό ήταν το εμβόλιο στην Αυστραλία;
Τα πρώτα πραγματικά δεδομένα αποτελεσματικότητας του αντιγριπικού εμβολίου για το 2026 αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της αυστραλιανής επιτήρησης.
Σύμφωνα με τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις, ο εμβολιασμός συνδέθηκε με:
- 58% χαμηλότερο κίνδυνο επίσκεψης σε γενικό γιατρό λόγω γρίπης, με 95% διάστημα εμπιστοσύνης 23%-77%.
- 35% χαμηλότερο κίνδυνο νοσηλείας λόγω γρίπης, με 95% διάστημα εμπιστοσύνης 18%-49%.
- 49% χαμηλότερο κίνδυνο νοσηλείας στους ανθρώπους ηλικίας 65 ετών και άνω, με 95% διάστημα εμπιστοσύνης 20%-68%.
Πρόκειται για εκτιμήσεις σχετικής μείωσης κινδύνου και όχι για απόλυτη προστασία του κάθε εμβολιασμένου. Επίσης, αφορούν τον αυστραλιανό πληθυσμό και τα εμβόλια που χρησιμοποιήθηκαν εκεί, συνεπώς δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτούσιες ως πρόβλεψη για την Ελλάδα.
Το αποτέλεσμα πάντως επιβεβαιώνει μια σημαντική αρχή της προληπτικής ιατρικής: η αξία του αντιγριπικού εμβολίου δεν περιορίζεται στην αποτροπή της μόλυνσης αλλά περιλαμβάνει και τη μείωση του κινδύνου σοβαρής νόσησης.
Το αυστραλιανό εύρημα για την αντοχή στα αντιιικά φάρμακα
Ένα στοιχείο που έχει περάσει σε δεύτερη μοίρα είναι η εργαστηριακή επιτήρηση της αντοχής των ιών στα αντιιικά φάρμακα.
Στην αυστραλιανή έκθεση, από 78 δείγματα που εξετάστηκαν για αντοχή στους αναστολείς νευραμινιδάσης, ένα παρουσίασε ιδιαίτερα μειωμένη ευαισθησία στην οσελταμιβίρη. Κανένα από τα δείγματα Α(H3N2) που εξετάστηκαν δεν εμφάνισε αντίστοιχα υψηλή μείωση της ευαισθησίας στην οσελταμιβίρη, ενώ δεν διαπιστώθηκε τέτοιο εύρημα για τη ζαναμιβίρη.
Τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά ως προς την εργαστηριακή ευαισθησία των εξετασμένων στελεχών, χωρίς όμως το μικρό μέγεθος του δείγματος να επιτρέπει γενικεύσεις για όλους τους ιούς που κυκλοφορούν διεθνώς.
Ποια στελέχη περιέχουν τα αντιγριπικά εμβόλια 2026-2027;
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνέστησε για την περίοδο 2026-2027 στο Βόρειο Ημισφαίριο τριδύναμα εμβόλια που στοχεύουν σε τρεις βασικές ομάδες ιών: Α(H1N1), Α(H3N2) και Β/Victoria.
Στα εμβόλια που παρασκευάζονται με καλλιέργεια σε αυγά χρησιμοποιούνται αντιγόνα αντίστοιχα με:
- A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09-like.
- A/Darwin/1454/2025 (H3N2)-like.
- B/Tokyo/EIS13-175/2025 (Victoria lineage)-like.
Για τα εμβόλια που παρασκευάζονται σε κυτταροκαλλιέργειες, οι αντίστοιχες συστάσεις περιλαμβάνουν A/Missouri/11/2025, A/Darwin/1415/2025 και B/Pennsylvania/14/2025.
Η διαφοροποίηση αφορά τα στελέχη αναφοράς που χρησιμοποιούνται ανά τεχνολογία παραγωγής και δεν σημαίνει ότι κάποιο από τα εμβόλια προστατεύει απέναντι σε λιγότερους από τους τρεις βασικούς στόχους.
Γιατί τα νέα εμβόλια είναι τριδύναμα αντί για τετραδύναμα;
Επί χρόνια τα εποχικά εμβόλια περιλάμβαναν τέσσερα αντιγονικά συστατικά: δύο ιούς γρίπης Α και δύο διαφορετικές γενεαλογικές γραμμές γρίπης Β.
Ωστόσο, η γραμμή B/Yamagata δεν έχει ανιχνευθεί να κυκλοφορεί με φυσικό τρόπο με επιβεβαιωμένο τρόπο από το 2020. Για τον λόγο αυτό, ο ΠΟΥ έκρινε ότι η διατήρησή της στη σύνθεση των εμβολίων δεν δικαιολογείται πλέον.
Το τριδύναμο εμβόλιο δεν είναι επομένως ένα «φτωχότερο» τετραδύναμο. Πρόκειται για προσαρμογή της σύνθεσης στα σημερινά επιδημιολογικά δεδομένα.
Ποια αντιγριπικά εμβόλια κυκλοφορούν φέτος στην Ελλάδα;
Η εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας για την περίοδο 2026-2027 περιλαμβάνει επτά εμπορικά σκευάσματα, με διαφορετικές τεχνολογίες παραγωγής και ενδείξεις ανά ηλικία και κατάσταση υγείας.
| Εμβόλιο | Κατηγορία | Κύρια χρήση σύμφωνα με τις ελληνικές συστάσεις |
|---|---|---|
| Vaxigrip TIV | Συμβατικό αδρανοποιημένο | Άτομα ≥60 ετών, παιδιά 6 μηνών έως 5 ετών και ομάδες αυξημένου κινδύνου |
| Influvac sub-unit | Συμβατικό αδρανοποιημένο | Αντίστοιχες ηλικιακές ομάδες και ομάδες κινδύνου |
| Influsplit | Συμβατικό αδρανοποιημένο | Αντίστοιχες ηλικιακές ομάδες και ομάδες κινδύνου |
| Flucelvax | Αδρανοποιημένο, κυτταροκαλλιέργειας | Άτομα με ένδειξη εμβολιασμού, συμπεριλαμβανομένων παιδιών από 6 μηνών· εναλλακτική και σε ιστορικό σοβαρής αναφυλαξίας στο αυγό |
| Efluelda | Υψηλής δόσης αντιγόνου | ≥65 ετών και άτομα 18-64 ετών με μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου |
| Fluad | Ανοσοενισχυμένο με MF59 | ≥65 ετών και άτομα 18-64 ετών με μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου |
| Fluenz | Ρινικό, ζων εξασθενημένο | Παιδιά και έφηβοι από 2 έως κάτω των 18 ετών, σύμφωνα με τις ενδείξεις και αντενδείξεις |
Η επιλογή του κατάλληλου σκευάσματος εξαρτάται από την ηλικία, το ιστορικό υγείας, τις ειδικές αντενδείξεις και τη διαθεσιμότητα.
Γιατί υπάρχουν ειδικά εμβόλια για τους άνω των 65 ετών;
Με την αύξηση της ηλικίας παρατηρείται σταδιακή μείωση της αποτελεσματικότητας ορισμένων μηχανισμών της ανοσιακής απάντησης, ένα φαινόμενο που ονομάζεται ανοσογήρανση (immunosenescence).
Για την αντιμετώπισή του έχουν αναπτυχθεί ειδικές μορφές αντιγριπικών εμβολίων.
Το Efluelda περιέχει 60 μικρογραμμάρια αιμοσυγκολλητίνης ανά στέλεχος, αντί για τα 15 μικρογραμμάρια των συμβατικών ενέσιμων εμβολίων.
Το Fluad περιέχει το ανοσοενισχυτικό MF59, το οποίο στοχεύει στην ενίσχυση της ανοσιακής απάντησης.
Οι ελληνικές συστάσεις προτιμούν τα δύο αυτά εμβόλια για τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, καθώς και για ενήλικες 18-64 ετών που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου.
Υπάρχει όμως μία κρίσιμη διευκρίνιση: αν τα ενισχυμένα εμβόλια δεν είναι διαθέσιμα, ο εμβολιασμός δεν πρέπει να καθυστερεί. Μπορεί να πραγματοποιηθεί με κατάλληλο συμβατικό εμβόλιο, σύμφωνα με τις εθνικές οδηγίες.
Πώς λειτουργεί το αντιγριπικό εμβόλιο στον οργανισμό;
Τα αντιγριπικά εμβόλια εκπαιδεύουν το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει χαρακτηριστικά των ιών που αναμένεται να κυκλοφορήσουν.
Η ανοσιακή απάντηση περιλαμβάνει την παραγωγή αντισωμάτων, αλλά και την ενεργοποίηση άλλων μηχανισμών ανοσολογικής μνήμης.
Μετά τον εμβολιασμό απαιτούνται περίπου δύο εβδομάδες για να αναπτυχθεί ικανοποιητική προστασία.
Ο εμβολιασμός δεν εγγυάται ότι κάποιος δεν θα μολυνθεί, επειδή οι ιοί μεταβάλλονται και η ανοσιακή απόκριση διαφέρει ανάλογα με την ηλικία και την κατάσταση υγείας.
Ο βασικός στόχος είναι να περιοριστεί ο κίνδυνος συμπτωματικής γρίπης και, κυρίως, οι σοβαρές συνέπειες της λοίμωξης, όπως η πνευμονία, η νοσηλεία και οι επιπλοκές σε ευάλωτους ασθενείς.
Είναι επικίνδυνα τα αντιγριπικά εμβόλια; Τι παρενέργειες έχουν;
Τα εποχικά αντιγριπικά εμβόλια χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες και διαθέτουν καλά τεκμηριωμένο προφίλ ασφάλειας.
Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες των ενέσιμων εμβολίων είναι παροδικός πόνος ή ερυθρότητα στο σημείο της ένεσης, μυαλγίες, αίσθημα κόπωσης, κεφαλαλγία και ενίοτε χαμηλός πυρετός.
Οι σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις είναι εξαιρετικά σπάνιες. Σε μεγάλη μελέτη επιτήρησης που αναφέρεται από το αμερικανικό CDC, η αναφυλαξία μετά από εποχικό αντιγριπικό εμβολιασμό εκτιμήθηκε περίπου σε 1,35 περιστατικά ανά εκατομμύριο δόσεις.
Το σύνδρομο Guillain-Barré έχει επίσης μελετηθεί εκτενώς. Σε ορισμένες περιόδους έχει παρατηρηθεί μικρή αύξηση του κινδύνου, περίπου ένα έως δύο επιπλέον περιστατικά ανά εκατομμύριο εμβολιασμούς. Ο κίνδυνος του συγκεκριμένου συνδρόμου μετά από λοίμωξη με γρίπη εκτιμάται μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο κίνδυνο μετά τον εμβολιασμό.
Τα ενέσιμα αδρανοποιημένα εμβόλια δεν μπορούν να προκαλέσουν γρίπη. Το ρινικό Fluenz περιέχει ζώντες εξασθενημένους ιούς και έχει ιδιαίτερες αντενδείξεις, ειδικά σε παιδιά με ανοσοκαταστολή ή συγκεκριμένο ιστορικό άσθματος και συριγμού.
Ποιοι πρέπει να εμβολιαστούν κατά της γρίπης το 2026-2027;
Σύμφωνα με την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών, προτεραιότητα έχουν όλοι οι άνθρωποι ηλικίας 60 ετών και άνω, τα παιδιά από 6 μηνών έως 5 ετών και τα άτομα με νοσήματα ή καταστάσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο επιπλοκών.
Στις ομάδες αυτές περιλαμβάνονται ασθενείς με χρόνια καρδιολογικά ή αναπνευστικά νοσήματα, σακχαρώδη διαβήτη, χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσο, ανοσοκαταστολή, αιματολογικά και άλλα σοβαρά χρόνια νοσήματα.
Ο εμβολιασμός συστήνεται επίσης στις εγκύους, ανεξάρτητα από το τρίμηνο της κύησης, στις λεχωίδες και στις θηλάζουσες, καθώς και στα άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο εμβολιασμός όσων εργάζονται σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας ή ζουν με ανθρώπους υψηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων βρεφών που δεν έχουν ακόμη συμπληρώσει την ηλικία των έξι μηνών.
Στις επαγγελματικές ομάδες που περιλαμβάνονται στις συστάσεις ανήκουν ακόμη άνθρωποι με συστηματική έκθεση σε πτηνά ή χοίρους, όπως εργαζόμενοι σε σχετικές κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις και κτηνίατροι.
Γιατί έχει σημασία ο εμβολιασμός στην εγκυμοσύνη;
Η εγκυμοσύνη συνδέεται με φυσιολογικές μεταβολές του ανοσοποιητικού, του αναπνευστικού και του καρδιαγγειακού συστήματος, οι οποίες μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο επιπλοκών της γρίπης.
Ο εμβολιασμός της εγκύου έχει διπλή σημασία: προστατεύει την ίδια και ευνοεί τη μεταφορά μητρικών αντισωμάτων στο έμβρυο μέσω του πλακούντα.
Τα αντισώματα αυτά μπορούν να συμβάλλουν στην προστασία του νεογνού κατά τους πρώτους μήνες της ζωής του, όταν δεν μπορεί ακόμη να λάβει το δικό του αντιγριπικό εμβόλιο.
Για την εγκυμοσύνη χρησιμοποιούνται τα κατάλληλα αδρανοποιημένα εμβόλια. Το ζων εξασθενημένο ρινικό εμβόλιο δεν χρησιμοποιείται στην κύηση.
Από ποια ηλικία εμβολιάζονται τα παιδιά; Υπάρχει εμβόλιο χωρίς ένεση;
Τα ενέσιμα αντιγριπικά εμβόλια μπορούν να χρησιμοποιηθούν από την ηλικία των έξι μηνών, σύμφωνα με τις ενδείξεις τους και το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών.
Για παιδιά και εφήβους ηλικίας 2 έως κάτω των 18 ετών υπάρχει και το ρινικό Fluenz, το οποίο χορηγείται χωρίς ένεση.
Το ρινικό εμβόλιο μπορεί να αποτελεί πρακτική επιλογή για παιδιά που φοβούνται τις ενέσεις, αλλά δεν είναι κατάλληλο για όλα τα παιδιά.
Σύμφωνα με τις ελληνικές οδηγίες, αντενδείκνυται μεταξύ άλλων σε παιδιά με ανοσοκαταστολή, ιστορικό βρογχικού άσθματος ή υποτροπιάζοντα συριγμό κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο, καθώς και σε παιδιά που λαμβάνουν μακροχρόνια αγωγή με ασπιρίνη.
Παιδιά κάτω των εννέα ετών που εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή δεν έχουν ολοκληρώσει προηγούμενο σχήμα μπορεί να χρειάζονται δύο δόσεις, με μεσοδιάστημα τουλάχιστον τεσσάρων εβδομάδων.
Πότε πρέπει να γίνει το αντιγριπικό εμβόλιο;
Το Υπουργείο Υγείας συστήνει ο εμβολιασμός να πραγματοποιείται έγκαιρα, με προτιμητέα περίοδο από τα μέσα Οκτωβρίου έως το τέλος Νοεμβρίου.
Ο χρόνος αυτός επιτρέπει στο ανοσοποιητικό να αναπτύξει προστασία πριν από την αναμενόμενη αύξηση της κυκλοφορίας του ιού.
Όποιος δεν εμβολιαστεί μέσα στο συγκεκριμένο διάστημα μπορεί να ωφεληθεί και από μεταγενέστερο εμβολιασμό, όσο η γρίπη εξακολουθεί να κυκλοφορεί.
Για τους περισσότερους ενήλικες προβλέπεται μία δόση κάθε περίοδο, καθώς η ανοσία μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου και η σύνθεση των εμβολίων επικαιροποιείται με βάση την εξέλιξη των ιών.
Καλύπτονται τα εμβόλια από τον ΕΟΠΥΥ; Είναι δωρεάν;
Ο αντιγριπικός εμβολιασμός εντάσσεται στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων πρόληψης και της ασφαλιστικής κάλυψης των προβλεπόμενων ομάδων πληθυσμού.
Για τους δικαιούχους της σχετικής κάλυψης, τα προβλεπόμενα αντιγριπικά εμβόλια χορηγούνται χωρίς συμμετοχή στην τιμή τους, σύμφωνα με τις ισχύουσες ρυθμίσεις και τις ενδείξεις κάθε σκευάσματος.
Η δυνατότητα δωρεάν χορήγησης πρέπει να διακρίνεται από τη διαδικασία συνταγογράφησης: δεν ακολουθούν όλα τα εμβόλια και όλες οι ηλικιακές ομάδες ακριβώς την ίδια διαδικασία.
Στα ενισχυμένα εμβόλια και στις ειδικές κατηγορίες χρειάζεται να ελέγχεται η προβλεπόμενη ηλεκτρονική συνταγογράφηση και η επιλεξιμότητα του ασφαλισμένου.
Χρειάζεται ιατρική συνταγή; Πού γίνεται ο εμβολιασμός;
Για την περίοδο 2026-2027 έχει ενεργοποιηθεί η δυνατότητα διενέργειας και ηλεκτρονικής καταχώρησης αντιγριπικού εμβολιασμού ενηλίκων χωρίς προηγούμενη ιατρική συνταγή, σύμφωνα με την ενημέρωση του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου.
Ο εμβολιασμός ενηλίκων μπορεί να πραγματοποιηθεί σε φαρμακεία από πιστοποιημένους φαρμακοποιούς, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, καθώς και σε ιατρεία και δομές υγείας.
Για τα παιδιά, τα ειδικά σκευάσματα και τις περιπτώσεις όπου απαιτείται ιατρική αξιολόγηση εφαρμόζονται οι αντίστοιχες διαδικασίες.
Η διενέργεια του αντιγριπικού εμβολιασμού καταχωρίζεται στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών, ώστε να υπάρχει επίσημο ιστορικό.
Μπορεί να γίνει την ίδια ημέρα με το εμβόλιο κατά της COVID-19;
Ναι. Σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες, το αντιγριπικό εμβόλιο μπορεί να χορηγηθεί την ίδια ημέρα με το εμβόλιο κατά της COVID-19, σε διαφορετικό ανατομικό σημείο, ή σε διαφορετική ημέρα χωρίς να απαιτείται γενικό υποχρεωτικό χρονικό διάστημα μεταξύ τους.
Τι άλλο μας έδειξε η Αυστραλία που αξίζει να προσέξουμε;
Η αυστραλιανή εμπειρία προσφέρει ακόμη τρία σημαντικά συμπεράσματα.
Πρώτον, η επικράτηση του Α(H3N2) δεν αποκλείει μεταβολές της επιδημιολογικής εικόνας αργότερα μέσα στη χρονιά. Η αύξηση του Α(H1N1) προς το τέλος της περιόδου αποδεικνύει ότι οι σχετικές αναλογίες των υποτύπων μπορούν να αλλάξουν.
Δεύτερον, ο υψηλός αριθμός κρουσμάτων δεν συνεπάγεται αυτόματα ότι ο ιός είναι περισσότερο θανατηφόρος. Για την αξιολόγηση της βαρύτητας απαιτούνται στοιχεία νοσηλειών, εισαγωγών σε ΜΕΘ, θνησιμότητας και επιβάρυνσης ανά ηλικία.
Τρίτον, στην Αυστραλία η εμβολιαστική κάλυψη έως τις 4 Οκτωβρίου 2026 ήταν περίπου 60,8% στα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω, αλλά μόνο 30,5% στο σύνολο του πληθυσμού από έξι μηνών και πάνω. Αυτό δείχνει ότι ακόμη και σε χώρες με οργανωμένα προγράμματα εμβολιασμού υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης.
Το σημαντικό στοιχείο από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας
Στις 25 Σεπτεμβρίου 2026, αφού είχε εξετάσει τα διεθνή δεδομένα κυκλοφορίας των ιών κατά τους προηγούμενους μήνες, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανακοίνωσε τη σύνθεση των εμβολίων για την περίοδο 2027 του Νοτίου Ημισφαιρίου.
Η σύνθεση αυτή διατήρησε τους ίδιους βασικούς αντιγονικούς στόχους που είχαν επιλεγεί για τον χειμώνα 2026-2027 του Βορείου Ημισφαιρίου.
Πρόκειται για ένα ενδιαφέρον στοιχείο που υποστηρίζει τη συνέχιση της χρήσης των συγκεκριμένων αντιγονικών επιλογών. Δεν αποτελεί όμως εγγύηση πλήρους αντιγονικής ταύτισης ούτε προεξοφλεί την κλινική αποτελεσματικότητα των εμβολίων στην Ελλάδα.
Τι πρέπει να περιμένουμε τελικά από τη φετινή γρίπη;
Με τα σημερινά δεδομένα, ο Α(H3N2) αποτελεί έναν από τους βασικούς υποτύπους που χρειάζονται στενή παρακολούθηση.
Η έντονη συμμετοχή του στα αυστραλιανά εργαστηριακά δείγματα και η αρχική ανίχνευση Α(H3) στην Ελλάδα είναι επιδημιολογικά στοιχεία που αξίζει να συνεκτιμώνται.
Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή δεδομένα ώστε να προβλεφθεί από τώρα ότι η ελληνική περίοδος 2026-2027 θα είναι βαρύτερη από την προηγούμενη ή ότι ένας συγκεκριμένος γενετικός κλάδος θα επικρατήσει.
Το ουσιαστικό μήνυμα είναι ότι η γρίπη παραμένει μια λοίμωξη με δυνητικά σοβαρές συνέπειες, ιδίως για ηλικιωμένους, μικρά παιδιά και χρονίως πάσχοντες, ενώ ο εμβολιασμός αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα διαθέσιμα μέσα πρόληψης.
Η εμπειρία της Αυστραλίας δείχνει ότι ακόμη και όταν ο ιός κυκλοφορεί εκτεταμένα, ο εμβολιασμός μπορεί να συνδέεται με ουσιαστική μείωση των νοσηλειών. Αυτή είναι και η σημαντικότερη πληροφορία που πρέπει να γνωρίζει ο πολίτης στην αρχή της νέας περιόδου.
Επιστημονικές πηγές
- Υπουργείο Υγείας – Οδηγίες εποχικής γρίπης 2026-2027.
- ΕΟΔΥ – Εβδομαδιαίες εκθέσεις επιδημιολογικής επιτήρησης.
- Australian CDC – Respiratory Surveillance Report, 9 October 2026.
- WHO – Influenza Vaccine Composition 2026-2027, Northern Hemisphere.
- WHO – Influenza Vaccine Composition 2027, Southern Hemisphere.
- Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος – Αντιγριπικός εμβολιασμός 2026-2027.
- US CDC – Guillain-Barré Syndrome and Vaccine Safety.




Δεν υπάρχουν σχόλια
Δημοσίευση σχολίου