Έκλειψη Ηλίου στις 12 Αυγούστου: Η Ευρώπη ετοιμάζεται για το σπάνιο θέαμα – Πού και τι ώρα θα φανεί στην Ελλάδα

 medlabnews.gr

Ένα από τα εντυπωσιακότερα αστρονομικά φαινόμενα των τελευταίων ετών πλησιάζει. Την Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026, η σκιά της Σελήνης θα διασχίσει το βόρειο ημισφαίριο, προκαλώντας ολική έκλειψη Ηλίου σε μια στενή λωρίδα της Ευρώπης και μερική έκλειψη σε πολύ μεγαλύτερη περιοχή.

Σύμφωνα με τη NASA, η ζώνη της ολικότητας θα περάσει από τη βόρεια Ρωσία, τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, τον Ατλαντικό, την Ισπανία και μια μικρή περιοχή της Πορτογαλίας. Στην Ισπανία το φαινόμενο θα συμβεί αργά το απόγευμα, λίγο πριν από τη δύση του Ηλίου, δημιουργώντας ιδιαίτερα εντυπωσιακές συνθήκες παρατήρησης.

Η Ισπανία βρίσκεται ήδη σε πυρετό προετοιμασιών. Στη μικρή ορεινή Σομοσιέρα (Somosierra), βόρεια της Μαδρίτης, οι μόλις 93 κάτοικοι προετοιμάζονται να υποδεχθούν πολύ μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών. Η περιοχή θα βρεθεί μέσα στη ζώνη της ολικότητας και αναμένεται περίπου 1 λεπτό και 29 δευτερόλεπτα πλήρους κάλυψης του Ήλιου.

Θα δούμε την έκλειψη στην Ελλάδα;

Ναι, αλλά ελάχιστοι και για πολύ λίγο.

Η Ελλάδα βρίσκεται στο ανατολικό όριο της περιοχής από την οποία θα είναι ακόμη δυνατό να παρατηρηθεί η μερική έκλειψη πριν δύσει ο Ήλιος. Τα στοιχεία του Timeanddate δείχνουν ότι ουσιαστικά ευνοούνται η Κέρκυρα και ορισμένες περιοχές της Ηπείρου και της δυτικής Μακεδονίας.

Οι ενδεικτικές ώρες, σε θερινή ώρα Ελλάδας, είναι:

• Κέρκυρα: έναρξη περίπου 20:33, μέγιστο 20:37, κάλυψη περίπου 2,34%.
• Ηγουμενίτσα: έναρξη 20:33, μέγιστο 20:36, περίπου 1,29%.
• Καστοριά: έναρξη 20:32, μέγιστο 20:34, περίπου 1,21%.
• Ιωάννινα: έναρξη 20:33, μέγιστο 20:35, περίπου 0,72%.
• Πτολεμαΐδα: έναρξη περίπου 20:31, μέγιστο 20:33, περίπου 0,68%.

Το κρίσιμο είναι ότι ο Ήλιος θα βρίσκεται ελάχιστα πάνω από τον ορίζοντα. Για παράδειγμα, στην Κέρκυρα η έκλειψη αρχίζει στις 20:33, δηλαδή λίγα μόνο λεπτά πριν από τη δύση. Επομένως χρειάζεται απολύτως ελεύθερος δυτικός-βορειοδυτικός ορίζοντας.

Στην Αθήνα η έκλειψη της 12ης Αυγούστου δεν θα είναι ορατή, καθώς ο Ήλιος θα έχει ήδη δύσει όταν η σκιά φθάσει αρκετά ανατολικά. Το ίδιο ισχύει για τη Θεσσαλονίκη και την Πάτρα.

Τα μυστηριώδη «φίδια της σκιάς»

Ένα από τα πιο παράξενα φαινόμενα που μπορεί να συνοδεύσουν μια ολική έκλειψη είναι οι λεγόμενες shadow bands, οι «ζώνες» ή «φίδια της σκιάς».

Πρόκειται για αχνές, κυματιστές εναλλαγές φωτεινών και σκοτεινών λωρίδων που φαίνεται να κινούνται γρήγορα πάνω στο έδαφος, σε τοίχους ή άλλες ανοιχτόχρωμες επιφάνειες λίγο πριν και λίγο μετά την ολικότητα. Η NASA τις αποδίδει στην παραμόρφωση του φωτός από την πολύ λεπτή ηλιακή ημισέληνο καθώς αυτό περνά μέσα από τα ταραχώδη στρώματα της γήινης ατμόσφαιρας.

Δεν εμφανίζονται πάντοτε και είναι δύσκολο να καταγραφούν. Σύγχρονες επιστημονικές παρατηρήσεις εξακολουθούν να μελετούν λεπτομερώς τον μηχανισμό δημιουργίας τους.

Στην Ελλάδα δεν αναμένεται ουσιαστικά να δούμε αυτό το φαινόμενο, αφού η κάλυψη του Ηλίου θα είναι μόλις λίγα τοις εκατό. Τα shadow bands συνδέονται με τις στιγμές πολύ κοντά στην ολικότητα ή με εξαιρετικά υψηλό ποσοστό κάλυψης.

Προσοχή στην παρατήρηση

Ακόμη και όταν ο Ήλιος καλύπτεται σε μεγάλο ποσοστό, η απευθείας παρατήρησή του χωρίς κατάλληλα φίλτρα μπορεί να προκαλέσει σοβαρή οφθαλμική βλάβη. Η NASA υπογραμμίζει ότι τα κοινά γυαλιά ηλίου δεν είναι κατάλληλα· απαιτούνται ειδικά πιστοποιημένα γυαλιά έκλειψης ή κατάλληλα ηλιακά φίλτρα. Μόνο κατά τη σύντομη φάση της πλήρους ολικότητας, και αποκλειστικά μέσα στη ζώνη ολικότητας, επιτρέπεται η παρατήρηση χωρίς φίλτρο.

Και μετά… οι Περσείδες

Η ημερομηνία είναι ακόμη πιο ενδιαφέρουσα για τους φίλους του ουρανού, καθώς τη νύχτα 12 προς 13 Αυγούστου κορυφώνεται η βροχή διαττόντων Περσείδων. Μάλιστα, η έκλειψη συμπίπτει με Νέα Σελήνη, επομένως ο σκοτεινός ουρανός δημιουργεί ιδιαίτερα ευνοϊκές συνθήκες για την παρατήρηση των μετεώρων.