Οι εικόνες που ξανασόκαραν τον κόσμο: Η Ρουχσάνα που λιθοβολήθηκε από τους Ταλιμπάν – Και το Αφγανιστάν του 2026 (video)

medlabnews.gr iatrikanea

Ένα βίντεο που πριν από περισσότερο από μία δεκαετία είχε προκαλέσει παγκόσμια κατακραυγή επανέρχεται τις τελευταίες ημέρες στη διεθνή επικαιρότητα, ως μία από τις πιο σκληρές υπενθυμίσεις της θέσης των γυναικών στο Αφγανιστάν.

Στις εικόνες καταγράφεται η υπόθεση της Ρουχσάνα (Rukhshana), μιας νεαρής Αφγανής περίπου 19 ετών, η οποία το 2015 καταδικάστηκε από παράτυπο δικαστήριο σε περιοχή της επαρχίας Γκορ που βρισκόταν υπό τον έλεγχο των Ταλιμπάν και άλλων ενόπλων ομάδων.

Το βίντεο δεν είναι σημερινό. Η δολοφονία της σημειώθηκε στα τέλη Οκτωβρίου του 2015, ενώ οι εικόνες επανήλθαν τώρα στη διεθνή δημοσιότητα, πέντε χρόνια μετά την επάνοδο των Ταλιμπάν στην εξουσία στο Αφγανιστάν.

Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία σήμερα, επειδή όσα ακολούθησαν μετά τον Αύγουστο του 2021 δείχνουν ότι η Ρουχσάνα δεν αποτελεί απλώς ένα σκοτεινό κεφάλαιο του παρελθόντος.

Η Ρουχσάνα είχε εξαναγκαστεί σε γάμο

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που είχαν συγκεντρώσει τότε διεθνή μέσα και οι τοπικές αρχές της επαρχίας Γκορ, η Ρουχσάνα είχε παντρευτεί παρά τη θέλησή της.

Η τότε κυβερνήτης της Γκορ, Sima Joyenda, ανέφερε ότι η νεαρή γυναίκα προσπάθησε να φύγει μαζί με έναν άνδρα κοντά στην ηλικία της, τον Mohammad Gul.

Οι δύο συνελήφθησαν.

Η μεταχείρισή τους, όμως, ήταν εντυπωσιακά διαφορετική: ο άνδρας τιμωρήθηκε με μαστίγωση και αφέθηκε ελεύθερος, ενώ η Ρουχσάνα καταδικάστηκε σε θάνατο.

Το Radio Free Europe/Radio Liberty ανέφερε ότι η εκτέλεση πραγματοποιήθηκε στις 25 Οκτωβρίου 2015, κοντά στη Φιροζκόχ, σε περιοχή όπου η αφγανική κυβέρνηση δεν είχε ουσιαστικό έλεγχο. Η αυθεντικότητα του υλικού επιβεβαιώθηκε τότε από την κυβερνήτη της επαρχίας.

Το στοιχείο που δεν έγινε ιδιαίτερα γνωστό: ζητήθηκαν χρήματα από την οικογένεια

Υπάρχει και μία πολύ λιγότερο γνωστή πτυχή της υπόθεσης.

Το ανεξάρτητο Afghanistan Analysts Network, επικαλούμενο αφγανικές πηγές και το Tolo News, κατέγραψε ότι οι άνδρες που κρατούσαν τη Ρουχσάνα φέρονται να ζήτησαν από τον πατέρα της πέντε εκατομμύρια αφγάνι για να την απελευθερώσουν.

Σύμφωνα με την ίδια καταγραφή, όταν το ποσό δεν καταβλήθηκε, ακολούθησε η απόφαση για τη θανατική ποινή.

Το συγκεκριμένο σκέλος βασίζεται σε μαρτυρίες και αφγανικές δημοσιογραφικές πηγές της εποχής και δεν έχει τον ίδιο βαθμό ανεξάρτητης τεκμηρίωσης με το ίδιο το περιστατικό του λιθοβολισμού.

The images that shocked the world: How Taliban's medieval barbarity was exposed by video showing a woman stoned to death for adultery https://t.co/l2bJ5TXVzF

— Daily Mail (@DailyMail) August 23, 2026

Περισσότεροι από 30 άνθρωποι είχαν αναγνωριστεί στο βίντεο

Μετά τη διεθνή κατακραυγή, οι αφγανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι μέσα από το βίντεο και μαρτυρίες είχαν καταφέρει να αναγνωρίσουν περισσότερους από 30 ανθρώπους που φέρονταν να σχετίζονται με την υπόθεση.

Τον Δεκέμβριο του 2015 ανακοινώθηκε η σύλληψη ενός υπόπτου, του Abdullah Ramazan.

Η οικογένεια της Ρουχσάνα –οι γονείς και οι αδελφές της– μεταφέρθηκε τότε σε ασφαλή τοποθεσία στη Φιροζκόχ εξαιτίας φόβων για την ασφάλειά της.

Το όνομά της έγινε σύμβολο των γυναικών του Αφγανιστάν

Υπάρχει όμως μία λεπτομέρεια που δίνει στην ιστορία μια εντελώς διαφορετική διάσταση και έχει αναφερθεί ελάχιστα.

Χρόνια αργότερα, μια ομάδα Αφγανών γυναικών δημοσιογράφων έδωσε το όνομα Rukhshana Media σε ένα ανεξάρτητο ειδησεογραφικό μέσο αφιερωμένο στην καταγραφή της ζωής και των δικαιωμάτων των γυναικών στο Αφγανιστάν.

Το μέσο εξηγεί ότι επέλεξε το όνομά της ακριβώς για να μη λησμονηθεί η γυναίκα που έχασε τη ζωή της επειδή επιχείρησε να εγκαταλείψει έναν γάμο που δεν είχε επιλέξει και να αποφασίσει για τη δική της ζωή.

Σήμερα οι δημοσιογράφοι του Rukhshana Media συνεχίζουν να καταγράφουν, συχνά υπό ψευδώνυμα για λόγους ασφαλείας, τι συμβαίνει στις γυναίκες μέσα στο Αφγανιστάν.

Γιατί όμως ένα βίντεο του 2015 επανέρχεται το 2026;

Η απάντηση βρίσκεται σε όσα έχουν συμβεί μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία, στις 15 Αυγούστου 2021.

Τον Μάρτιο του 2024 ο ανώτατος ηγέτης των Ταλιμπάν, Haibatullah Akhundzada, ανακοίνωσε ότι στο πλαίσιο της εφαρμογής της δικής τους ερμηνείας του ισλαμικού νόμου θα μπορούσαν να εφαρμόζονται δημόσιες μαστιγώσεις και λιθοβολισμός για μοιχεία.

Η Επιτροπή του ΟΗΕ για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατά των Γυναικών εξέφρασε στη συνέχεια ιδιαίτερη ανησυχία για αυτή την ανακοίνωση και κατέγραψε ότι είχαν επιβληθεί περισσότερες από 37 καταδίκες σε λιθοβολισμό γυναικών μέσα σε διάστημα τριών ετών.

Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική διευκρίνιση: σύμφωνα με την πιο πρόσφατη σχετική αξιολόγηση της European Union Agency for Asylum, μέχρι τον Αύγουστο του 2025 οι συγκεκριμένες ποινές λιθοβολισμού που είχαν καταγραφεί δεν είχαν εκτελεστεί, καθώς ανέμεναν έγκριση από ανώτερα δικαστικά όργανα των de facto αρχών.

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξέδωσε εντάλματα

Η διεθνής πίεση έχει πλέον περάσει και σε ποινικό επίπεδο.

Στις 8 Ιουλίου 2025, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξέδωσε εντάλματα σύλληψης για τον ανώτατο ηγέτη των Ταλιμπάν Haibatullah Akhundzada και τον επικεφαλής της δικαιοσύνης τους Abdul Hakim Haqqani.

Το ΔΠΔ έκρινε ότι υπάρχουν εύλογοι λόγοι να θεωρείται ότι οι δύο άνδρες φέρουν ευθύνη για το έγκλημα κατά της ανθρωπότητας της δίωξης λόγω φύλου σε βάρος γυναικών και κοριτσιών.

Στην απόφασή του το Δικαστήριο αναφέρεται σε συστηματική στέρηση θεμελιωδών δικαιωμάτων, μεταξύ άλλων στην εκπαίδευση, στην ελεύθερη μετακίνηση, στην ιδιωτική και οικογενειακή ζωή και στην ελευθερία έκφρασης.

Και το 2026 οι περιορισμοί συνεχίζονται

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι η κατάσταση δεν αποτελεί απλώς συνέχεια παλαιότερων πρακτικών.

Τον Ιούνιο του 2026, η αποστολή του ΟΗΕ στο Αφγανιστάν, UNAMA, ανακοίνωσε ότι τουλάχιστον 30 γυναίκες συνελήφθησαν στη Χεράτ μέσα σε δύο ημέρες επειδή φέρονταν να παραβίασαν οδηγίες για την ενδυμασία τους. Δεκάδες άλλες δέχθηκαν προειδοποιήσεις.

Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Μάρτιο του 2026, ο ΟΗΕ είχε καταλήξει σε ακόμη ένα εντυπωσιακό εύρημα: οι γυναίκες στο Αφγανιστάν είναι σχεδόν τέσσερις φορές λιγότερο πιθανό από τους άνδρες να έχουν πρόσβαση σε επίσημους μηχανισμούς δικαιοσύνης.

Παράλληλα, νέο διάταγμα για τον δικαστικό χωρισμό των συζύγων, που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2026, διατηρεί για τους άνδρες το μονομερές δικαίωμα διαζυγίου, ενώ επιβάλλει στις γυναίκες πολύ πιο περιοριστικές δικαστικές διαδικασίες για να λύσουν έναν γάμο.

Η Ρουχσάνα δεν είναι απλώς ένα παλιό viral βίντεο

Εδώ βρίσκεται ίσως και ο πραγματικός λόγος που οι εικόνες του 2015 επιστρέφουν σήμερα.

Η Ρουχσάνα σκοτώθηκε σε μια εποχή κατά την οποία οι Ταλιμπάν δεν κυβερνούσαν ακόμη ολόκληρο το Αφγανιστάν. Η περιοχή όπου συνέβη το περιστατικό βρισκόταν τότε έξω από τον ουσιαστικό έλεγχο της κυβέρνησης της Καμπούλ.

Σήμερα οι Ταλιμπάν αποτελούν τη de facto εξουσία ολόκληρης της χώρας.

Πέντε χρόνια μετά την επιστροφή τους στην Καμπούλ, ο ΟΗΕ εξακολουθεί να καταγράφει διαρκώς αυξανόμενους περιορισμούς στις γυναίκες και τα κορίτσια. Τον Αύγουστο του 2026 η UNAMA τόνισε ότι, παρά τη βελτίωση ορισμένων δεικτών ασφαλείας στη χώρα, οι περιορισμοί σε βάρος των γυναικών παραμένουν ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για το μέλλον του Αφγανιστάν.

Γι' αυτό το βίντεο της Ρουχσάνα εξακολουθεί, έντεκα χρόνια αργότερα, να προκαλεί σοκ.

Όχι επειδή αποτελεί μια νέα εκτέλεση.

Αλλά επειδή μια εικόνα του 2015 μοιάζει σήμερα λιγότερο με μακρινό παρελθόν και περισσότερο με προειδοποίηση για το τι μπορεί να σημαίνει η πλήρης απώλεια των θεμελιωδών δικαιωμάτων των γυναικών.

Διαβάστε επίσης:

• Φρίκη: Νέος νόμος των Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν για τις γυναίκες
• Ντροπή και σκοταδισμός: Γυναίκες πέθαναν στο Αφγανιστάν