Έμπολα στη ΛΔ Κονγκό: Πάνω από 2.000 κρούσματα – Η επιδημία μπορεί να είναι έως και τετραπλάσια

medlabnews.gr iatrikanea 

Περισσότερα από 2.000 επιβεβαιωμένα κρούσματα Έμπολα έχουν πλέον καταγραφεί στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, καθώς η επιδημία εξαπλώνεται με πρωτοφανή ταχύτητα και οι υγειονομικές αρχές δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν όλες τις αλυσίδες μετάδοσης.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία των αρχών της χώρας, τα επιβεβαιωμένα κρούσματα ανέρχονται σε 2.011, ενώ έχουν αναφερθεί 754 θάνατοι. Περισσότεροι από 750 ασθενείς παραμένουν σε νοσοκομεία ή μονάδες απομόνωσης και τουλάχιστον 366 έχουν αναρρώσει.

Η επιδημία, η οποία ανακοινώθηκε επισήμως στις 15 Μαΐου 2026, προκαλείται από τον σχετικά σπάνιο ιό Bundibugyo, ένα από τα είδη ιών που μπορούν να προκαλέσουν νόσο Έμπολα.

Η τρίτη μεγαλύτερη και ταχύτερα αναπτυσσόμενη επιδημία

Οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα χαρακτηρίζουν την παρούσα έξαρση ως την τρίτη μεγαλύτερη επιδημία Έμπολα που έχει καταγραφεί παγκοσμίως και την ταχύτερα αναπτυσσόμενη.

Μέσα σε λιγότερο από πέντε εβδομάδες, τα επιβεβαιωμένα κρούσματα σχεδόν τριπλασιάστηκαν, από περίπου 650 σε σχεδόν 2.000. Στο ίδιο διάστημα, οι καταγεγραμμένοι θάνατοι αυξήθηκαν από περίπου 130 σε περισσότερους από 700.

Για σύγκριση, η μεγάλη επιδημία του 2018-2020 στη ΛΔ του Κονγκό χρειάστηκε περίπου 235 ημέρες για να ξεπεράσει τα 1.000 κρούσματα. Η σημερινή επιδημία πέρασε το ίδιο όριο μέσα σε μόλις 40 ημέρες από την ενεργοποίηση της υγειονομικής απόκρισης.

Ο πραγματικός αριθμός μπορεί να είναι έως και τετραπλάσιος

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι η πραγματική έκταση της επιδημίας ενδέχεται να είναι δύο έως τέσσερις φορές μεγαλύτερη από αυτήν που εμφανίζουν τα επίσημα δεδομένα.

Η εκτίμηση βασίζεται σε επιδημιολογικά μοντέλα, στα υψηλά ποσοστά θετικών εξετάσεων και στο γεγονός ότι περίπου τέσσερα στα πέντε νέα περιστατικά στις περισσότερο πληγείσες περιοχές δεν συνδέονται με ήδη γνωστούς ασθενείς ή καταγεγραμμένες επαφές.

Στην Μπούνια, πρωτεύουσα της επαρχίας Ιτούρι με περίπου ένα εκατομμύριο κατοίκους, σχεδόν ένας στους δύο ανθρώπους που εξετάζονται ως ύποπτα περιστατικά βρίσκεται θετικός. Περίπου το 90% των καταγεγραμμένων κρουσμάτων εντοπίζεται στην Ιτούρι, ιδιαίτερα στις υγειονομικές ζώνες Μπούνια, Ρουαμπάρα, Μονγκμπουάλου και Νιακούντε. Η νόσος έχει εξαπλωθεί επίσης στις επαρχίες Βόρειο Κίβου, Νότιο Κίβου, Άνω Ουέλε και Τσόπο.

Η αναφορά σε «τετραπλάσια επιδημία» δεν σημαίνει ότι έχουν επιβεβαιωθεί αντίστοιχα 8.000 κρούσματα. Πρόκειται για εκτίμηση πιθανής υποκαταγραφής και όχι για εργαστηριακά επιβεβαιωμένο απολογισμό. Επιπλέον, το μοντέλο υπολογίστηκε όταν ο επίσημος αριθμός ήταν χαμηλότερος από τα σημερινά 2.011 κρούσματα.

Γιατί πολλά περιστατικά δεν εντοπίζονται

Η πιθανή υποκαταγραφή αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων:

• στην περιορισμένη πρόσβαση σε διαγνωστικές και νοσοκομειακές υπηρεσίες,
• στις μετακινήσεις πληθυσμών και εργαζομένων από τις περιοχές εξόρυξης,
• στις ένοπλες συγκρούσεις και στις επιθέσεις εναντίον υγειονομικών δομών,
• στη δυσκολία πλήρους ιχνηλάτησης των επαφών,
• στην καθυστερημένη αναζήτηση ιατρικής βοήθειας.

Τα πρώτα δεδομένα δείχνουν επίσης ότι η λοίμωξη από τον ιό Bundibugyo μπορεί αρχικά να προκαλεί ηπιότερη ή λιγότερο χαρακτηριστική συμπτωματολογία συγκριτικά με άλλα είδη του ιού Έμπολα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει ορισμένους ασθενείς να παραμένουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στο σπίτι, αυξάνοντας τον κίνδυνο μετάδοσης στην οικογένεια και στην κοινότητα.

Σύμφωνα με ανάλυση των πρώτων 400 θανάτων, περίπου το 70% σημειώθηκε εκτός ειδικών κέντρων θεραπείας, πριν οι ασθενείς προλάβουν να λάβουν οργανωμένη φροντίδα.

Περισσότεροι από 100 υγειονομικοί έχουν μολυνθεί

Η αντιμετώπιση της επιδημίας επιβαρύνεται και από τις ελλείψεις προσωπικού και χρηματοδότησης. Περισσότεροι από 100 επαγγελματίες υγείας έχουν μολυνθεί από την έναρξη της έξαρσης, ενώ εργαζόμενοι σε νοσοκομεία και κέντρα Έμπολα έχουν προχωρήσει σε κινητοποιήσεις, καταγγέλλοντας ότι παραμένουν απλήρωτοι παρά τις συνθήκες υψηλού κινδύνου στις οποίες εργάζονται.

Οι αρχές αναφέρουν ότι έχουν καταφέρει να εντοπίσουν περίπου το 67% των επαφών των επιβεβαιωμένων περιστατικών, ποσοστό που θεωρείται ανεπαρκές για την ταχεία διακοπή όλων των αλυσίδων μετάδοσης.

Ο ΠΟΥ εκπαιδεύει περίπου 21.000 κοινοτικούς υγειονομικούς, προκειμένου να πραγματοποιούν επισκέψεις σε κατοικίες, να αναγνωρίζουν εγκαίρως ύποπτα περιστατικά και να παραπέμπουν τους ασθενείς για εξέταση και φροντίδα.

Δεν υπάρχει ειδικά εγκεκριμένο εμβόλιο για τον Bundibugyo

Σε αντίθεση με τον συχνότερο ιό Zaire Ebola, για τον οποίο υπάρχουν εγκεκριμένα εμβόλια και στοχευμένες θεραπευτικές επιλογές, δεν υπάρχει επί του παρόντος ειδικά αδειοδοτημένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία για τη νόσο που προκαλεί ο Bundibugyo.

Ο ΠΟΥ έχει αρχίσει την αξιολόγηση υποψήφιων εμβολίων και θεραπειών, ενώ στις αρχές Ιουλίου ξεκίνησε στην Ιτούρι η ένταξη ασθενών σε κλινική μελέτη δύο υποψήφιων θεραπευτικών παρεμβάσεων. Παράλληλα, εντάχθηκε στον κατάλογο επείγουσας χρήσης του ΠΟΥ το πρώτο διαγνωστικό τεστ ειδικά για τον συγκεκριμένο ιό.