Καρκινοπαθής έσωσε το σπίτι του στο παρά πέντε: οι καταστάσεις οφειλής που «έκαψαν» τον servicer

 του Γιάννη Γιαντζουράκη, δικηγόρου για το medlabnews.gr   

Ένας καρκινοπαθής δανειολήπτης κατάφερε να γλιτώσει το σπίτι του από κατάσχεση και πλειστηριασμό, όταν οι καταστάσεις του δανειακού του λογαριασμού αποκάλυψαν αυτό που ο ίδιος ζητούσε να μάθει επί χρόνια: πώς ακριβώς είχε υπολογιστεί η οφειλή του.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, ο δανειολήπτης ζητούσε επανειλημμένα από τον servicer αναλυτικές καταστάσεις της οφειλής του. Δεν ζητούσε «χάρη». Ζητούσε το αυτονόητο: να γνωρίζει από πού προκύπτει το ποσό που του ζητούσαν, ποιες πληρωμές είχαν καταλογιστεί, ποιοι τόκοι είχαν χρεωθεί, πότε έκλεισε ο λογαριασμός και πώς έφτασαν τελικά στην κατάσχεση.

Για χρόνια, όπως καταγγέλλεται, δεν έπαιρνε ουσιαστική απάντηση. Η εικόνα άλλαξε όταν προσέφυγε στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Το δικαίωμα πρόσβασης επιτρέπει στο φυσικό πρόσωπο να λαμβάνει αντίγραφο των δεδομένων του και πληροφορίες για την επεξεργασία, ώστε να μπορεί να ελέγξει τη νομιμότητά της, χωρίς να χρειάζεται να αιτιολογήσει το αίτημά του.

Υπό την πίεση της καταγγελίας και του κινδύνου κυρώσεων, ο servicer απέστειλε τελικά τις αναλυτικές καταστάσεις του λογαριασμού από την αρχή της δανειακής σχέσης μέχρι και το σημείο της κατάσχεσης.

Και τότε άρχισε η αντίστροφη μέτρηση.

Από τα έγγραφα, σύμφωνα με την πλευρά του δανειολήπτη, προέκυψε ότι η απαίτηση δεν ήταν καθαρά και πλήρως εκκαθαρισμένη. Με απλά λόγια, δεν φαινόταν με ασφαλή, διαφανή και ελέγξιμο τρόπο πώς προέκυψε το ποσό για το οποίο κινήθηκε η αναγκαστική εκτέλεση.

Το δικαστήριο δέχθηκε την ανακοπή, ακύρωσε την κατάσχεση και τον επικείμενο πλειστηριασμό, κρίνοντας ουσιαστικά ότι η διαδικασία δεν μπορούσε να στηρίζεται σε απαίτηση που δεν αποδεικνυόταν με τον απαιτούμενο τρόπο.

Τι σημαίνει «μη εκκαθαρισμένη οφειλή»;

Στη γλώσσα των δανείων, «εκκαθαρισμένη» οφειλή σημαίνει ότι το ποσό είναι σαφές, ορισμένο και μπορεί να ελεγχθεί από τα έγγραφα. Δεν αρκεί ένας αριθμός σε μια επιστολή ή σε μια επιταγή προς πληρωμή. Πρέπει να μπορεί να φανεί πώς προέκυψε το ποσό: κεφάλαιο, τόκοι, έξοδα, καταλογισμοί, πληρωμές, ρυθμίσεις, καταγγελία, υπόλοιπο.

Η νομολογία δέχεται ότι για την έκδοση διαταγής πληρωμής απαιτείται η απαίτηση και το ποσό να αποδεικνύονται με δημόσιο ή ιδιωτικό έγγραφο και το οφειλόμενο ποσό να είναι ορισμένο, δηλαδή εκκαθαρισμένο. Το Εφετείο Πειραιά, για παράδειγμα, αναφέρει ότι το ποσό πρέπει να είναι ορισμένο ή τουλάχιστον να μπορεί να εξαχθεί με μαθηματικές πράξεις από τα έγγραφα.

Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί η διαταγή πληρωμής δεν είναι μια απλή όχληση. Είναι τίτλος που μπορεί να οδηγήσει σε επιταγή προς πληρωμή, κατάσχεση και πλειστηριασμό.

Γιατί είναι σημαντική η υπόθεση

Η υπόθεση δείχνει κάτι που αφορά χιλιάδες δανειολήπτες: πριν από την κατάσχεση και τον πλειστηριασμό, ο οφειλέτης έχει δικαίωμα να γνωρίζει με ακρίβεια τι του ζητούν και γιατί.

Ο Ν. 5072/2023 εισήγαγε αυστηρότερο πλαίσιο διαφάνειας για τους servicers, με υποχρεώσεις ενημέρωσης των οφειλετών. Αναφέρεται ότι ο δανειολήπτης πρέπει να έχει πρόσβαση, μεταξύ άλλων, σε αναλυτικά στοιχεία για την οφειλή, κεφάλαιο, τόκους, δόση, ημερομηνία καταβολής και λογαριασμό εξυπηρέτησης, ενώ μέχρι τη λειτουργία της σχετικής πλατφόρμας προβλέπεται έγγραφη ενημέρωση εντός 30 ημερών από το αίτημα του δανειολήπτη.

Παράλληλα, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων έχει ήδη επιβάλει πρόστιμα σε εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων για παραβάσεις του ΓΚΠΔ, μεταξύ άλλων για μη ουσιαστική εξέταση δικαιωμάτων και παράνομη επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. Στην απόφαση 25/2022, η Αρχή επέβαλε δύο πρόστιμα των 10.000 ευρώ, δηλαδή συνολικά 20.000 ευρώ, σε εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων.

Τι αλλάζει για τους δανειολήπτες;

Δεν σημαίνει ότι κάθε δάνειο ακυρώνεται ή ότι κάθε οφειλή παύει να υπάρχει. Σημαίνει όμως κάτι πολύ σημαντικότερο: ο servicer δεν μπορεί να ζητά αναγκαστική εκτέλεση χωρίς να μπορεί να αποδείξει καθαρά, εγγράφως και ελέγξιμα την απαίτηση.

Η ΜΠρΗλείας 266/2025 αναφέρει ότι για την έκδοση διαταγής πληρωμής είναι αναγκαίο η απαίτηση να είναι εκκαθαρισμένη, δηλαδή να προσδιορίζεται επακριβώς ως προς το ύψος της στο έγγραφο ή να προκύπτει από συνδυασμό εγγράφων.

Αντίστοιχα, η ΜΠρΠειρ 1447/2024 ακύρωσε διαταγή πληρωμής και επιταγή προς πληρωμή λόγω διαδικαστικού απαραδέκτου, κρίνοντας ότι δεν είχαν προσκομιστεί τα αναγκαία έγγραφα που αποδείκνυαν τη νομιμοποίηση της εταιρείας διαχείρισης. Το δικαστήριο τόνισε ότι δεν μπορούν να θεραπευτούν εκ των υστέρων ελλείψεις των εγγράφων που έπρεπε να υπάρχουν κατά την έκδοση της διαταγής πληρωμής.

Σε άλλη πρόσφατη υπόθεση, η απόφαση Πρωτοδικείου Αθηνών 179/2026, όπως δημοσιεύεται με απόσπασμα, δέχθηκε ανακοπή και ακύρωσε διαταγή πληρωμής επειδή δεν προσκομίστηκαν καταστάσεις δανειακών λογαριασμών από τις οποίες να προκύπτουν η κίνηση του δανείου, το ακριβές ύψος της οφειλής και ο τρόπος υπολογισμού της.

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων ως «κλειδί»

Το ενδιαφέρον στην υπόθεση του καρκινοπαθούς είναι ότι η δικαίωση δεν ξεκίνησε μόνο από το δικαστήριο. Ξεκίνησε από την επιμονή του να λάβει τα προσωπικά και οικονομικά δεδομένα που τον αφορούσαν.

Οι καταστάσεις δανειακού λογαριασμού δεν είναι απλώς «τραπεζικά χαρτιά». Περιέχουν προσωπικά δεδομένα, οικονομικά δεδομένα και κρίσιμα στοιχεία που επιτρέπουν στον οφειλέτη να ελέγξει αν η απαίτηση είναι νόμιμη, ορισμένη και σωστά υπολογισμένη.

Γι’ αυτό και η άρνηση ή η καθυστέρηση χορήγησης τέτοιων στοιχείων μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για τον servicer, τόσο σε επίπεδο ΓΚΠΔ όσο και σε επίπεδο δικαστικής αμφισβήτησης της απαίτησης.

Ο αγώνας συνεχίζεται

Η ακύρωση της κατάσχεσης και του πλειστηριασμού δεν κλείνει απαραίτητα οριστικά την υπόθεση. Ανοίγει όμως έναν εντελώς διαφορετικό δρόμο.

Ο δανειολήπτης, έχοντας πλέον δικαιωθεί σε κρίσιμο στάδιο, εξετάζει το ενδεχόμενο να στραφεί δικαστικά κατά του servicer για όσα υπέστη: την ψυχική ταλαιπωρία, τα έξοδα, την πίεση, την ανασφάλεια και την απειλή απώλειας της κατοικίας του, ενώ αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα υγείας.

Η υπόθεση αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα δημόσιου ενδιαφέροντος: η διαχείριση των κόκκινων δανείων δεν μπορεί να γίνεται με αδιαφάνεια, αριθμούς που δεν εξηγούνται και διαδικασίες που οδηγούν ανθρώπους στην απώλεια κατοικίας χωρίς πλήρη τεκμηρίωση.

Για τους δανειολήπτες, το μήνυμα είναι σαφές: ζητήστε γραπτώς αναλυτικές καταστάσεις. Ζητήστε την πλήρη κίνηση του λογαριασμού. Ζητήστε να φαίνεται πώς προκύπτει η οφειλή. Και αν δεν λάβετε απάντηση, υπάρχουν θεσμικά εργαλεία: καταγγελία στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων, προσφυγή στη δικαιοσύνη και έλεγχος της νομιμότητας της εκτέλεσης.