Πλασμαφαίρεση: Η «αλλαγή λαδιών» των σταρ στο μικροσκόπιο μετά τον Μαζωνάκη – Πώς μπορεί να φτάσει μέχρι την ανακοπή

 επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια ήταν μια εξειδικευμένη ιατρική πράξη που οι περισσότεροι γνώριζαν μόνο από νοσοκομεία και μονάδες αιματολογίας ή νευρολογίας. Σήμερα η πλασμαφαίρεση ή, ακριβέστερα σε πολλές από τις εμπορικές εφαρμογές της, Therapeutic Plasma Exchange (TPE) έχει μετατραπεί σε ένα από τα ακριβότερα trends της βιομηχανίας longevity και wellness.

Ο Joe Rogan δημοσίευσε τον Μάρτιο του 2026 φωτογραφίες κρατώντας τους ασκούς με το πλάσμα που είχε αφαιρεθεί από το αίμα του, περιγράφοντας τη διαδικασία ως κάτι σαν «αλλαγή λαδιών στο σώμα». Η εμπειρία του έγινε viral και έφερε τη μέθοδο σε ένα πολύ μεγαλύτερο κοινό.

Λίγους μήνες νωρίτερα, η βραβευμένη με Grammy LeAnn Rimes, 43 ετών, είχε δημοσιοποιήσει ότι έκανε για δεύτερη φορά therapeutic plasma exchange σε αμερικανικό wellness center. Δημοσιεύματα ανέφεραν κόστος περίπου 10.000 δολαρίων, ενώ η ίδια είχε συνδέσει την επιλογή της με την απομάκρυνση ουσιών όπως μικροπλαστικά και άλλους λεγόμενους «micro-toxins».

Και ο γνωστός biohacker Bryan Johnson, ο οποίος είχε γίνει πρωτοσέλιδο όταν πειραματίστηκε παλαιότερα με πλάσμα από τον γιο του, ανακοίνωσε στη συνέχεια ότι εγκατέλειψε αυτή την πρακτική και στράφηκε σε total plasma exchange με albumin.

Έτσι μια θεραπεία δεκαετιών, με πραγματικές και σημαντικές ιατρικές ενδείξεις, απέκτησε ξαφνικά μια εντελώς διαφορετική εικόνα: «detox», αντιγήρανση και longevity.

Τι ακριβώς είναι η πλασμαφαίρεση;

Στην καθημερινή γλώσσα οι όροι συχνά χρησιμοποιούνται ως συνώνυμοι, αλλά υπάρχει μια σημαντική τεχνική διαφορά.

Στη θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος – Therapeutic Plasma Exchange (TPE), το αίμα βγαίνει από την κυκλοφορία και περνά από ειδικό μηχάνημα. Το πλάσμα διαχωρίζεται από τα κυτταρικά στοιχεία του αίματος και απομακρύνεται. Τα ερυθρά και τα υπόλοιπα κύτταρα επιστρέφουν στον ασθενή μαζί με υγρό αντικατάστασης, συνήθως λευκωματίνη και, ανάλογα με την ένδειξη, πλάσμα ή άλλα διαλύματα.

Ο σκοπός της κλασικής ιατρικής εφαρμογής δεν είναι κάποιο αόριστο «καθάρισμα του αίματος». Είναι η απομάκρυνση συγκεκριμένων ουσιών, όπως παθολογικών αντισωμάτων, ανοσοσυμπλεγμάτων ή άλλων πρωτεϊνών, σε συγκεκριμένα νοσήματα.

Χρησιμοποιείται επί δεκαετίες σε σοβαρές αιματολογικές, αυτοάνοσες και νευρολογικές παθήσεις και σε επιλεγμένες μεταμοσχευτικές καταστάσεις.

Άλλο θεραπεία και άλλο «anti-aging»

Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο σημείο.

Υπάρχουν ενδιαφέρουσες αλλά ακόμη προκαταρκτικές ενδείξεις ότι η αραίωση ή αντικατάσταση του πλάσματος μπορεί να αλλάζει ορισμένους βιοδείκτες που σχετίζονται με τη γήρανση.

Μια μικρή τυχαιοποιημένη μελέτη 42 ατόμων άνω των 50 ετών δημοσιεύθηκε το 2025 και βρήκε μεταβολές σε αρκετά epigenetic clocks μετά από TPE. Η μελέτη όμως δεν απέδειξε ότι οι άνθρωποι ζουν περισσότερο, αρρωσταίνουν λιγότερο ή αποκτούν καλύτερη λειτουργικότητα.

Και μια διαφορετική κλινική μελέτη έδωσε πολύ πιο επιφυλακτικά αποτελέσματα: δεν έδειξε πειστική «αναζωογόνηση», ενώ ορισμένοι δείκτες κινήθηκαν ακόμη και προς κατεύθυνση συμβατή με επιτάχυνση της βιολογικής γήρανσης.

Μια ανασκόπηση του 2026 στο GeroScience προειδοποιεί ότι η μετάβαση από ενδιαφέροντα εργαστηριακά ευρήματα σε ευρεία εφαρμογή θεραπειών πλάσματος για «rejuvenation» είναι ακόμη επιστημονικά πρόωρη.

Με απλά λόγια: η πλασμαφαίρεση είναι πραγματική ιατρική θεραπεία. Η πλασμαφαίρεση ως “θεραπεία αντιγήρανσης” δεν είναι σήμερα καθιερωμένη θεραπεία παράτασης της ζωής.

Μπορεί πράγματι κάποιος να πάθει ανακοπή κατά την πλασμαφαίρεση;

Ναι. Είναι πολύ σπάνιο, αλλά έχει συμβεί και υπάρχει συγκεκριμένη παθοφυσιολογική εξήγηση.

1. Το κιτρικό μπορεί να ρίξει απότομα το ιονισμένο ασβέστιο

Για να μην πήζει το αίμα μέσα στο εξωσωματικό κύκλωμα χρησιμοποιείται συχνά κιτρικό ως αντιπηκτικό.

Το κιτρικό δεσμεύει το ιονισμένο ασβέστιο.

Αν η πτώση γίνει μεγάλη, μπορεί να προκληθούν μεταβολές στην ηλεκτρική λειτουργία της καρδιάς. Η βιβλιογραφία περιγράφει:

υπασβεστιαιμία → παράταση QT → ηλεκτρική αστάθεια → αρρυθμία → σε εξαιρετικά σοβαρή περίπτωση ασυστολία ή καρδιακή ανακοπή.

Παράλληλα, η υποασβεστιαιμία μπορεί να μειώσει τη συσταλτικότητα του μυοκαρδίου και να προκαλέσει αγγειοδιαστολή και υπόταση.

Υπάρχει μάλιστα στη βιβλιογραφία δημοσιευμένη θανατηφόρα καρδιακή ανακοπή που αποδόθηκε σε citrate toxicity μετά από plasma exchange.

2. Απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης

Η διαδικασία μετακινεί σημαντικό όγκο υγρών μεταξύ ασθενούς και εξωσωματικού κυκλώματος.

Εάν υπάρξει ανεπαρκής αναπλήρωση του ενδαγγειακού όγκου, αγγειοδιαστολή ή άλλη αντίδραση, μπορεί να εμφανιστεί βαριά υπόταση.

Η σοβαρή υπόταση μπορεί να μειώσει την αιμάτωση των στεφανιαίων και, σε έναν ευάλωτο ασθενή, να οδηγήσει σε:

ισχαιμία → αρρυθμία ή κυκλοφορική καταπληξία → ανακοπή.

Η υπόταση είναι μία από τις συχνότερες σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες της TPE.

3. Αναφυλαξία ή σοβαρή αλλεργική αντίδραση

Το πλάσμα, η λευκωματίνη και τα υπόλοιπα υλικά που χρησιμοποιούνται στη διαδικασία μπορούν σπανίως να προκαλέσουν σοβαρή αλλεργική ή αναφυλακτοειδή αντίδραση.

Σε βαριά αντίδραση μπορεί να εμφανιστούν βρογχόσπασμος, απότομη υπόταση και κυκλοφορική κατάρρευση.

4. Η βραδυκινίνη και τα αντιυπερτασικά

Ένας ιδιαίτερα ενδιαφέρων μηχανισμός αφορά τους αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης – ACE inhibitors.

Η επαφή του αίματος με το εξωσωματικό σύστημα μπορεί να ενεργοποιήσει μηχανισμούς παραγωγής βραδυκινίνης. Οι ACE inhibitors μειώνουν τη διάσπασή της.

Το αποτέλεσμα σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να είναι πολύ απότομη αγγειοδιαστολή, βαριά υπόταση και βραδυκαρδία. Η αλληλεπίδραση αυτή είναι γνωστή στις κατευθυντήριες οδηγίες της αφαίρεσης.

Έχει δημοσιευθεί ακόμη και περίπτωση αιμοδυναμικής κατάρρευσης σε ασθενή που είχε λάβει λοσαρτάνη πριν από TPE, αν και τα δεδομένα για τους ARBs είναι πολύ λιγότερο σαφή από ό,τι για τους ACE inhibitors.

Έχουν καταγραφεί ανακοπές σαν αυτή που ερευνάται στην περίπτωση Μαζωνάκη;

Ναι, η ανακοπή και η ασυστολία κατά τη διάρκεια TPE έχουν καταγραφεί στην επιστημονική βιβλιογραφία.

Ένα ιδιαίτερα πρόσφατο παράδειγμα βρίσκεται σε μεγάλη παιδιατρική σειρά που δημοσιεύθηκε το 2026: μεταξύ 3.385 θεραπειών καταγράφηκε περιστατικό ασυστολίας που αποδόθηκε σε υποασβεστιαιμία κατά την TPE. Αφορούσε όμως νεογνό τεσσάρων εβδομάδων με σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια και ECMO — άρα δεν αποτελεί συγκρίσιμη περίπτωση με έναν ενήλικο που υποβάλλεται σε elective wellness procedure.

Σε άλλη πολυκεντρική μελέτη 124 βαρέως πασχόντων ασθενών που υποβλήθηκαν συνολικά σε 711 συνεδρίες TPE, καταγράφηκε μία καρδιακή ανακοπή. Και αυτή η ομάδα ήταν ασθενείς ΜΕΘ και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να υπολογίσουμε τον κίνδυνο σε έναν κατά τα άλλα σταθερό πελάτη longevity clinic.

Μια παλαιότερη ανασκόπηση 15.658 procedures είχε καταγράψει οκτώ θανάτους, δηλαδή περίπου 0,05%, αλλά τα στοιχεία είναι παλαιά και δεν αντιπροσωπεύουν τη σημερινή τεχνολογία και τα σύγχρονα πρωτόκολλα.

Αντίθετα, οι βρετανικές κατευθυντήριες οδηγίες του 2025 αναφέρουν ότι στο World Apheresis Association Registry δεν καταγράφηκε κανένας θάνατος σε περισσότερες από 50.000 διαδικασίες. Αυτό δείχνει πόσο ασφαλής μπορεί να είναι η μέθοδος όταν πραγματοποιείται σε οργανωμένο περιβάλλον με σωστή επιλογή ασθενών και παρακολούθηση.

Άρα το σωστό συμπέρασμα δεν είναι «η πλασμαφαίρεση προκαλεί ανακοπή».

Είναι:

«Η ανακοπή αποτελεί εξαιρετικά σπάνια αλλά βιολογικά και κλινικά τεκμηριωμένη επιπλοκή της πλασμαφαίρεσης.»

Και τι γνωρίζουμε για τον Γιώργο Μαζωνάκη;

Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα, ο Γιώργος Μαζωνάκης βρισκόταν σε ιδιωτικό ιατρείο στο Κολωνάκι όταν υπέστη καρδιακή ανακοπή. Δημοσιεύματα αναφέρουν ότι είχε μεταβεί εκεί για διαδικασία πλασμαφαίρεσης. Η Ασφάλεια Αθηνών έχει αναλάβει την έρευνα.

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε ότι ο συγκεκριμένος χώρος είχε άδεια απλού παθολογικού ιατρείου και ότι σε τέτοιο ιατρείο δεν επιτρέπεται η πραγματοποίηση πλασμαφαίρεσης.

Το επίσημο ανακοινωθέν του «Ελπίς» αναφέρει ότι ο 54χρονος μεταφέρθηκε στις 16:45 χωρίς αυτόματη αναπνοή και χωρίς σφυγμό, ότι έγινε καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση χωρίς επιτυχία και ότι η επίσημη ώρα θανάτου ήταν 17:40.

Αυτό όμως δεν μας λέει ακόμη τι προκάλεσε την ανακοπή.

Για να αποδοθεί επιστημονικά στην πλασμαφαίρεση θα είχε ιδιαίτερη σημασία να γνωρίζουμε, μεταξύ άλλων:

• ποιο ακριβώς πρωτόκολλο πραγματοποιήθηκε και σε ποια χρονική στιγμή άρχισε η ανακοπή
• ποιο αντιπηκτικό και ποιο υγρό αντικατάστασης χρησιμοποιήθηκαν,
• τις τιμές ιονισμένου ασβεστίου και άλλων ηλεκτρολυτών,
• την αρτηριακή πίεση και τον καρδιακό ρυθμό πριν από την κατάρρευση,
• τη φαρμακευτική αγωγή,
• καθώς και τα ευρήματα νεκροψίας-νεκροτομής και τοξικολογικών εξετάσεων.

Μέχρι να υπάρξουν αυτά τα στοιχεία, είναι επιστημονικά σωστό να γράφουμε ότι η ανακοπή συνέβη σε χρονική σχέση με τη διαδικασία που διερευνάται, όχι ότι έχει ήδη αποδειχθεί πως προκλήθηκε από αυτήν.

Η μεγάλη αντίφαση του νέου trend

Η πλασμαφαίρεση βρίσκεται σήμερα σε ένα παράδοξο σημείο.

Από τη μία πλευρά είναι μια σοβαρή, καθιερωμένη και σε ορισμένες παθήσεις σωτήρια ιατρική θεραπεία.

Από την άλλη, η βιομηχανία longevity την προωθεί σε υγιείς ανθρώπους με εκφράσεις όπως «detox», «αφαίρεση τοξινών» ή «αλλαγή λαδιών του οργανισμού», ενώ τα δεδομένα ότι παρατείνει τη ζωή ή καθυστερεί κλινικά τη γήρανση παραμένουν ανεπαρκή.

Και αυτό δημιουργεί μια ιδιαίτερη σχέση οφέλους–κινδύνου: μια μικρή πιθανότητα σοβαρής επιπλοκής μπορεί να είναι αποδεκτή όταν η θεραπεία αντιμετωπίζει μια απειλητική νόσο. Είναι όμως εντελώς διαφορετικό ερώτημα όταν η ίδια επεμβατική διαδικασία χρησιμοποιείται σε έναν υγιή άνθρωπο για μη αποδεδειγμένο όφελος αντιγήρανσης.

Πρώτη δημοσίευση: 10 Σεπτεμβρίου 2026 | Τελευταία ενημέρωση: 10 Σεπτεμβρίου 2026