Ανατροπή με τους δασμούς: Δεν θα ισχύουν ανά δέμα αλλά ανά είδος – Η εγκύκλιος της ΑΑΔΕ στα τελωνεία

 επιμέλεια medlabnews.gr

Αλλάζουν από την 1η Ιουλίου 2026 οι κανόνες για τις ηλεκτρονικές αγορές χαμηλής αξίας από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η επιβάρυνση των 3 ευρώ δεν θα υπολογίζεται ανά δέμα, όπως πολλοί καταναλωτές είχαν αρχικά αντιληφθεί, αλλά ανά διαφορετικό είδος προϊόντος που περιέχεται στο δέμα. Αυτό σημαίνει ότι ένα μικρό πακέτο με τρία διαφορετικά προϊόντα μπορεί να επιβαρυνθεί με 9 ευρώ δασμό, πριν προστεθεί ο αναλογών ΦΠΑ και τυχόν χρεώσεις μεταφορικών ή εκτελωνισμού.

Με εγκύκλιο του Διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή, Ε.2029/2026, δίνονται οδηγίες στα τελωνεία και στους εμπλεκόμενους οικονομικούς φορείς για την εφαρμογή του νέου ειδικού εισαγωγικού δασμού στις εξ αποστάσεως πωλήσεις εισαγόμενων αγαθών χαμηλής αξίας έως 150 ευρώ. Η εγκύκλιος εφαρμόζεται για B2C αποστολές, δηλαδή αγορές ιδιωτών καταναλωτών μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου, από τρίτες χώρες προς την ΕΕ.

Η σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι η ΑΑΔΕ μιλά για επιβάρυνση ανά διαφορετικό είδος προϊόντος και η ίδια η εγκύκλιος τεχνικά αναφέρεται σε δασμό 3 ευρώ ανά στίχο διασάφησης. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι η επιβάρυνση δεν «κλειδώνει» στο δέμα ως φυσικό αντικείμενο, αλλά στο πώς δηλώνονται και ταξινομούνται τα είδη μέσα σε αυτό.

Τι προβλέπει η εγκύκλιος

Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, από την 1η Ιουλίου 2026 τίθενται σε εφαρμογή νέοι δασμολογικοί κανόνες για ηλεκτρονικές αγορές αγαθών αξίας έως 150 ευρώ από χώρες εκτός ΕΕ. Το μέτρο αφορά αποκλειστικά ηλεκτρονικές αγορές ιδιωτών καταναλωτών μέσω πλατφορμών e-commerce.

Ο νέος ειδικός εισαγωγικός δασμός είναι 3 ευρώ για κάθε διακριτό είδος αγαθού. Δεν υπολογίζεται ανά δέμα. Η ΑΑΔΕ δίνει χαρακτηριστικό παράδειγμα: αν ένα δέμα περιέχει ένα βιβλίο, ένα σημειωματάριο και ένα στυλό, θεωρούνται τρία διαφορετικά είδη και επιβάλλεται συνολικός δασμός 9 ευρώ. Αντίθετα, αν το δέμα περιέχει δύο πανομοιότυπα σημειωματάρια με τα ίδια χαρακτηριστικά, αυτά θεωρούνται ένα είδος και επιβάλλεται δασμός 3 ευρώ.

Το μέτρο είναι μεταβατικό και θα ισχύσει έως την 1η Ιουλίου 2028. Από τότε, με βάση το ευρωπαϊκό πλαίσιο, ο προσωρινός δασμός θα αντικατασταθεί από το κανονικό δασμολογικό καθεστώς, όταν τεθεί σε λειτουργία ο νέος τελωνειακός κόμβος δεδομένων της ΕΕ.

Ποιος πληρώνει τον δασμό

Ο ειδικός δασμός καταβάλλεται στις τελωνειακές αρχές από τον διασαφιστή της εισαγωγής. Αυτός μπορεί να είναι, ανάλογα με το μοντέλο της αποστολής, η ηλεκτρονική πλατφόρμα, ο πωλητής, η μεταφορική εταιρεία ή εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος.

Στην πράξη, όμως, το κόστος είναι πιθανό να μετακυλιστεί στον καταναλωτή, είτε εμφανώς στο checkout είτε μεταγενέστερα κατά την παράδοση ή τον τελωνισμό. Η εγκύκλιος επισημαίνει ότι τυχόν τέλη εκτελωνισμού, αποθήκευτρα, πρακτορειακά δικαιώματα και άλλες χρεώσεις εταιρειών ταχυμεταφορών δεν απορρέουν από την τελωνειακή νομοθεσία αλλά καθορίζονται συμβατικά μεταξύ των εμπλεκομένων φορέων και των πελατών τους. Για σχετικές αναφορές, η εγκύκλιος παραπέμπει στην ΕΕΤΤ.

Τι γίνεται με τον ΦΠΑ

Η εφαρμογή του νέου δασμού δεν καταργεί ούτε αντικαθιστά τον ΦΠΑ. Ο ΦΠΑ εξακολουθεί να αποδίδεται είτε μέσω IOSS, όταν καταβάλλεται κατά την αγορά στην πλατφόρμα, είτε κατά τον τελωνισμό, όταν εφαρμόζονται οι Ειδικές Ρυθμίσεις ή το κανονικό καθεστώς ΦΠΑ.

Στις περιπτώσεις που ο ΦΠΑ οφείλεται κατά την εισαγωγή, η φορολογητέα αξία για τον υπολογισμό του ΦΠΑ περιλαμβάνει και τον ειδικό δασμό, μαζί με την αξία των αγαθών, τα μεταφορικά και τα ασφάλιστρα.

Με απλά λόγια: Αν ένα δέμα έχει τρία διαφορετικά είδη, ο δασμός είναι 9 ευρώ. Αν πάνω σε αυτό υπολογιστεί ΦΠΑ 24%, η επιβάρυνση μόνο από τον δασμό και τον ΦΠΑ επί του δασμού μπορεί να φτάσει τα 11,16 ευρώ, πριν από τυχόν έξοδα εκτελωνισμού ή μεταφορικής.

Τι ισχύει για επιστροφές προϊόντων

Εδώ υπάρχει ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα για τους καταναλωτές. Αν ο καταναλωτής επιστρέψει ένα προϊόν επειδή άλλαξε γνώμη ή υπαναχώρησε από την αγορά, ο δασμός που καταβλήθηκε κατά την εισαγωγή δεν επιστρέφεται.

Επιστροφή ή διαγραφή του δασμού μπορεί να ζητηθεί μόνο σε ειδικές περιπτώσεις που προβλέπει η τελωνειακή νομοθεσία, όπως όταν τα προϊόντα είναι ελαττωματικά ή δεν ανταποκρίνονται στους όρους της σύμβασης. Η σχετική αίτηση πρέπει να υποβληθεί στις τελωνειακές αρχές εντός ενός έτους από τη γνωστοποίηση της τελωνειακής οφειλής.

Γιατί ελήφθη το μέτρο

Η ΕΕ υποστηρίζει ότι η κατάργηση της αδασμολόγητης εισόδου μικρών δεμάτων γίνεται για να αντιμετωπιστεί ο αθέμιτος ανταγωνισμός έναντι των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, αλλά και για λόγους ασφάλειας, φορολογικής συμμόρφωσης και ελέγχου της ραγδαίας αύξησης του ηλεκτρονικού εμπορίου. Σύμφωνα με το Συμβούλιο της ΕΕ, το 2024 εισήλθαν στην ευρωπαϊκή αγορά 4,6 δισεκατομμύρια μικρά δέματα αυτού του τύπου, με το 91% να προέρχεται από την Κίνα.

Τα κενά και τα προβλήματα που δημιουργούνται

Το μέτρο μπορεί να έχει λογική ως προς τον περιορισμό του αθέμιτου ανταγωνισμού και της μαζικής εισαγωγής πολύ φθηνών προϊόντων, δημιουργεί όμως σοβαρά πρακτικά και καταναλωτικά ζητήματα.

Πρώτο πρόβλημα είναι η διαφάνεια στο τελικό κόστος. Ο καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει πριν πληρώσει αν τα 3 ευρώ έχουν ήδη υπολογιστεί από την πλατφόρμα ή αν θα του ζητηθούν αργότερα από μεταφορική ή τελωνείο. Αν αυτό δεν εμφανίζεται καθαρά στο checkout, θα υπάρξουν αιφνιδιασμοί, καθυστερήσεις και διαφωνίες κατά την παράδοση.

Δεύτερο πρόβλημα είναι ο ορισμός του «διαφορετικού είδους». Για τον καταναλωτή, ένα δέμα είναι ένα δέμα. Για το τελωνείο, όμως, το κρίσιμο στοιχείο είναι η ταξινόμηση και ο στίχος διασάφησης. Έτσι, προϊόντα που μοιάζουν παρόμοια αλλά έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά, υλικό ή δασμολογική κατηγορία μπορεί να θεωρηθούν διαφορετικά είδη. Αυτό ανοίγει πεδίο για λάθη, αμφισβητήσεις και διαφορετική εφαρμογή από φορείς και τελωνεία.

Τρίτο πρόβλημα είναι η αναλογική επιβάρυνση στα πολύ φθηνά προϊόντα. Σε μια αγορά 2 ή 3 ευρώ, ο δασμός των 3 ευρώ μπορεί να διπλασιάσει ή και να υπερβεί την αρχική αξία του προϊόντος. Αν προστεθεί ΦΠΑ και ενδεχόμενη αμοιβή εκτελωνισμού, η τελική τιμή μπορεί να γίνει δυσανάλογη.

Τέταρτο πρόβλημα είναι οι επιστροφές. Το ότι ο δασμός δεν επιστρέφεται σε απλή υπαναχώρηση σημαίνει ότι ο καταναλωτής μπορεί να χάνει χρήματα ακόμη και όταν επιστρέφει νόμιμα ένα προϊόν. Αυτό μπορεί να πλήξει ιδιαίτερα αγορές ένδυσης, υπόδησης και μικροαντικειμένων, όπου οι επιστροφές είναι συχνές.

Πέμπτο πρόβλημα είναι η διοικητική επιβάρυνση. Τα τελωνεία, οι ταχυμεταφορές, οι πλατφόρμες και οι πωλητές θα πρέπει να διαχειρίζονται τεράστιο όγκο μικρών αποστολών με ακριβέστερη ταξινόμηση. Η ΕΕ αναγνωρίζει ήδη ότι το σύστημα δέχεται πίεση από τη ραγδαία αύξηση των εμπορικών ροών και τον κατακερματισμό των εθνικών τελωνειακών συστημάτων.

Έκτο πρόβλημα είναι η πιθανή αύξηση των «παράπλευρων» χρεώσεων. Ακόμη και αν ο δασμός είναι σταθερός στα 3 ευρώ ανά είδος, οι χρεώσεις μεταφορικών, εκτελωνισμού, αποθήκευσης ή διαχείρισης μπορεί να κάνουν την τελική επιβάρυνση πολύ μεγαλύτερη. Η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι αυτές οι χρεώσεις δεν είναι τελωνειακές χρεώσεις, άρα χρειάζεται ξεχωριστή εποπτεία και καθαρή ενημέρωση του καταναλωτή.

Τι πρέπει να προσέχουν οι καταναλωτές

Οι καταναλωτές πρέπει πλέον να ελέγχουν όχι μόνο την αξία της παραγγελίας, αλλά και πόσα διαφορετικά είδη περιέχει. Ένα δέμα με πολλά μικρά και διαφορετικά προϊόντα μπορεί να επιβαρυνθεί περισσότερο από ένα δέμα με ένα μόνο προϊόν μεγαλύτερης αξίας.

Πρέπει επίσης να ελέγχουν αν η πλατφόρμα χρησιμοποιεί IOSS και αν ο ΦΠΑ και ο νέος δασμός εμφανίζονται ήδη στην τελική τιμή. Αν δεν εμφανίζονται καθαρά, υπάρχει πιθανότητα να ζητηθούν πρόσθετα ποσά κατά την εισαγωγή ή την παράδοση.

Η εγκύκλιος

Η εγκύκλιος είναι η ΑΑΔΕ Ε.2029/2026, με θέμα: «Επιβολή ειδικού δασμού 3 ευρώ στις εξ αποστάσεως πωλήσεις εισαγόμενων αγαθών χαμηλής αξίας από 01.07.2026». Εκδόθηκε στις 24 Ιουνίου 2026 και αφορά τις οδηγίες εφαρμογής προς οικονομικούς φορείς και τελωνειακές αρχές.

Στο δελτίο Τύπου της ΑΑΔΕ αναφέρεται ρητά ότι η επιβάρυνση των 3 ευρώ υπολογίζεται ανά διαφορετικό είδος προϊόντος και όχι ανά δέμα, ενώ το μέτρο δεν επηρεάζει αγορές και αποστολές εντός Ελλάδας ή μεταξύ κρατών-μελών της ΕΕ. Το ίδιο περιεχόμενο προκύπτει και από το αρχείο που δόθηκε για το δελτίο Τύπου της ΑΑΔΕ.

Συμπέρασμα

Η βασική ανατροπή είναι απλή αλλά κρίσιμη: τα 3 ευρώ δεν μπαίνουν ανά δέμα, αλλά ανά διακριτό είδος ή στίχο διασάφησης. Αυτό μπορεί να αυξήσει σημαντικά το τελικό κόστος μικρών ηλεκτρονικών αγορών από τρίτες χώρες, ιδίως όταν ένα δέμα περιλαμβάνει πολλά διαφορετικά προϊόντα.

Το μέτρο μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της ισονομίας στην αγορά και της προστασίας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, όμως χωρίς πλήρη διαφάνεια στο τελικό κόστος, καθαρούς κανόνες ενημέρωσης, έλεγχο των πρόσθετων χρεώσεων και πρακτικές οδηγίες για επιστροφές, υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθεί νέο πεδίο σύγχυσης και επιβάρυνσης για τους καταναλωτές.