Σέλινο, χυμός σέλινου για ουρικό οξύ, νεφρούς, ρευματισμούς, διαβήτη, παχυσαρκία, Αλτσχάιμερ, κατά του καρκίνου

Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής Βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Το σέλινο, ή αλλιώς Apium graveolens, αποτελεί ένα λαχανικό που καλλιεργείται στην Ευρώπη και ιδιαιτέρως στη Μεσόγειο ήδη από το 1000 π.Χ. Αρωματικό φυτό γνωστό σε Έλληνες, Ρωμαίους και Κινέζους που το χρησιμοποιούσαν στην μαγειρική και την φαρμακευτική.

Το σέλινο κατέχει ιδιαίτερα σημαντική θέση στην ελληνική κουζίνα αφού καταφέρνει να προσδίδει χαρακτηριστικό άρωμα και γεύση σε πολλά πιάτα και ορεκτικά του παραδοσιακού ελληνικού τραπεζιού. Τα δεδομένα της σύγχρονης επιστήμης έρχονται να επιβεβαιώσουν τους αρχαιότερους, με τα συστατικά του να ασκούν μοναδικές αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις δράσεις.

Έχει σαρκώδη ρίζα, βλαστό πολύκλαδο, φύλλα σύνθετα με τριγωνικά οδοντωτά φυλλάρια και λευκά, μικρά άνθη. Το ύψος του φτάνει τα 90 εκατοστά και τα σπόρια του είναι αρωματικά, με ίδιο άρωμα με αυτό του φυτού αλλά με πικρότερη και πιο καυστική γεύση. Τα σπόρια του χρησιμοποιούνται και ως μπαχαρικό. Το ύψος του φτάνει τα 90 εκατοστά και τα σπόρια του είναι αρωματικά, με ίδιο άρωμα με αυτό του φυτού αλλά με πικρότερη και πιο καυστική γεύση. Τα σπόρια του χρησιμοποιούνται και ως μπαχαρικό.

Περιέχει σίδηρο, ασβέστιο, φώσφορο και βιταμίνες C, B1, και B2. Επίσης, το σέλινο περιέχει μια ποικιλία φυτοχημικών συστατικών μεταξύ των οποίων είναι το καφεϊκό οξύ, το κουμαρινικό οξύ, το φερουλλικό οξύ, η λουτεολίνη, η κερκετίνη, η καμπεφερόλη και άλλα εξίσου σημαντικά φυτοχημικά συστατικά.

Είναι καλό διουρητικό και αφροδισιακό. Θεωρείται ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε παθήσεις των νεφρών και της ουροδόχου κύστης καθώς και κατά των αρθριτικών και των ρευματικών παθήσεων. 

Είναι τονωτικό του στομαχιού, διεγερτικό και έχει αντιπυρετικές ιδιότητες. Θεωρείται υποκατάστατο του αλατιού και κατάλληλο για τους διαβητικούς. Αφέψημα των σπόρων του, χρησιμοποιείται κατά της υπέρτασης. Ο χυμός του σέλινου, ωφελεί τον εγκέφαλο όταν υπάρχει πνευματική καταπόνηση.

Οι αρχαίοι Έλληνες συνήθιζαν να προσφέρουν κρασί από σέλινο στους νικητές των αγώνων ως ένδειξη τιμής και ανδρείας. Η χρήση του σέλινου από τότε έως και σήμερα διαδόθηκε ευρύτατα λόγω των εξαιρετικών ευεργετικών ιδιοτήτων του.

Οι ρίζες του σέλινου αλλά και οι καρποί του είναι πλούσιοι σε βιταμίνες Α, Β, C, μέταλλα και κουμαρίνη. Το φρέσκο φυτό είναι άριστο διουρητικό, τονωτικό και χωνευτικό. Έχει αποδειχθεί ότι βοηθά στη μείωση των επιπέδων του ουρικού οξέος αλλά και της χοληστερόλης. Μπορεί να αποτελέσει συμπληρωματική θεραπεία στην αντιμετώπιση καρδιακών προβλημάτων αφού μειώνει θεαματικά την αρτηριακή πίεση. Το σέλινο βοηθά επίσης στη ρύθμιση του διαβήτη μειώνοντας τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Σε μελέτες που έχουν διεξαχθεί σε ζώα έχει φανεί ότι το εκχύλισμα σέλινου, που φέρει τα παραπάνω συστατικά, μπορεί να μειώνει την οξειδωτική βλάβη των αγγείων και των λιπών που απαντώνται στα οργανικά συστήματα. Παράλληλα, τα εκχυλίσματα αυτά έχουν φανεί να προλαμβάνουν τις φλεγμονώδεις απαντήσεις στο πεπτικό σωλήνα, καθώς να προστατεύουν αυτόν και το συκώτι από πιθανή τοξική επίδραση του ακρυλαμιδίου (τοξικού συστατικού που συνήθως παράγεται κατά το τηγάνισμα). Σε μελέτες σε ανθρώπους, έχει φανεί ότι ο χυμός ή τα εκχυλίσματα σέλινου μπορούν να μειώνουν τα επίπεδα του T-NFA και του ΝF-kΒ, οι οποίοι αποτελούν κλασικούς μεσολαβητές της φλεγμονής. Επίσης, μπορούν να μειώνουν τις προ-φλεγμονώδεις κυτοκίνες IL-1B και IL-8, οι οποίες επάγουν φλεγμονώδεις αντιδράσεις. Είναι τονωτικό του στομάχου, διεγερτικό, αντιπυρετικό, κατά των ρευματισμών, κατά της λιθίασης, μειώνει την την υδρωπικία, θεραπεύει τις χιονίστρες και επίσης μειώνει το ουρικό οξύ. Ευεργετικό και για τη μαστίτιδα.

Αντικαρκινική δράση φαίνεται να έχει η φλαβονοειδής ουσία απιγενίνη η οποία εντοπίζεται και στο σέλινο, σύμφωνα με ερευνητές από το Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Οχάιο. Μερικές από τις πιο γνωστές πηγές της απιγενίνης είναι ο μαϊντανός, το σέλινο και το χαμομήλι.

Το σέλινο δεν κάνει καλό μόνο στη διατροφή, αλλά και στην ψυχική υγεία, σύμφωνα τουλάχιστον με ερευνητές στις ΗΠΑ. Οι τελευταίοι ανακάλυψαν πως το σέλινο ενισχύει την άμυνα του οργανισμού κατά της νόσου Αλτσχάιμερ και της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας.

 Αυτό το οφείλει στην παρουσία δύο φλαβονοειδών, της λουτεολίνης και της διοσμίνης, που φαίνεται να προλαμβάνουν τις εγκεφαλικές φλεγμονές.

Τέλος, οι σπόροι του σέλινου έχουν καταπραϋντικές ιδιότητες.

Ασθένειες και παθήσεις στην καταπολέμηση των οποίων βοηθά το σέλινο:

• Νεφρική νόσος (νεφρίτιδα)
• Παθήσεις του παγκρέατος
• Παθήσεις στο συκώτι και τη χολή
• Ρευματισμοί
• Νευρίτιδα
• Δυσκοιλιότητα
• Άσθμα
• Καταρροή
• Πυόρροια
• Διαβήτης (τα φύλλα του φυτού)
• Οίδημα (οι ρίζες του φυτού)
• Εγκεφαλική κόπωση
• Οξείδωση (κατάσταση κατά την οποία μειώνονται τα αλκαλικά αποθέματα ή η περιεκτικότητα σε διττανθρακικά ιόντα στον οργανισμό)
• Αναιμία (χωρίς αμφιβολία λόγω της περιεκτικότητάς του σε σίδηρο, πρωτεΐνες και βιταμίνες)
• Παχυσαρκία
• Φυματίωση
• Κακή υγεία των δοντιών (αναμφίβολα λόγω της περιεκτικότητάς του σε ασβέστιο)
• Νευρικότητα και αϋπνίες

Πίνετε καθημερινά ένα ποτήρι χυμό σέλινο με καρότο. Βοηθά στη αποτοξίνωση και αναζωογόνηση του οργανισμού.

- Για τον διαβήτη παρασκευάστε αφέψημα χρησιμοποιώντας 20-25 γρ. ρίζα σέλινου σε ένα λίτρο νερού και πίνετε ένα φλιτζάνι του τσαγιού την ημέρα.

- Για την λιθίαση παρασκευάστε αφέψημα από τους σπόρους του φυτού χρησιμοποιώντας 10-15 γρ. σε ένα λίτρο νερού και πίνετε μέχρι 3 φλιτζάνια του τσαγιού την ημέρα.

- Για την μαστίτιδα παρασκευάστε αλοιφή από ίσα μέρη σέλινου και μέντας και τοποθετήστε ζεστή στους μαστούς για την απόφραξή τους.

- Για τον πυρετό παρασκευάστε αφέψημα από τη ρίζα του φυτού χρησιμοποιώντας 20-30 γρ. σε ένα λίτρο νερού και πίνετε μέχρι δυο φλιτζάνια του τσαγιού την ημέρα.

- Για την υδρωπικία παρασκευάστε αφέψημα απο τα φύλλα του φυτού χρησιμοποιώντας 30-50 γρ. σε ένα λίτρο νερού και πίνετε μέχρι τρία φλιτζάνια του τσαγιού την ημέρα.

- Για τις χιονίστρες βάζουμε αρκετή ποσότητα σε πολύ νερό και με αυτό το νερό πλένουμε την πάσχουσα περιοχή.

- Για το ουρικό οξύ βράστε σέλινο μέσα σε γάλα ή ρίξτε ένα κουταλάκι του τσαγιού σπόρους σέλινου σε ένα φλιτζάνι ζεστό νερό και πίνετε μέχρι 3 φλιτζάνια την ημέρα.

Ένα μείγμα από χυμό σέλινο με άλλους χυμούς δίνει ένα εκπληκτικό αποτέλεσμα στην ανεπάρκεια βιταμινών. Συνδυάζεται εξαιρετικά με: καρότα, παντζάρια, λάχανο, ραπανάκι, ντομάτα, μήλα, ξινόγαλο

Διαβάστε επίσης

• Ένα φλιτζάνι χυμός από παντζάρια, την ημέρα, ρίχνει την πίεση, αυξάνει την αντοχή, βοηθά στους ρευματισμούς
• Τρώτε ρόδια. Πλούσια σε βιταμίνες, κάνουν καλό στην καρδιά, την πίεση, την χοληστερίνη, κατά του καρκίνου και της στυτικής δυσλειτουργίας.
• Πιπερόριζα (τζίντζερ) ένα ωφέλιμο βότανο κατάλληλο για την βαρυστομαχιά, το κρυολόγημα, την χοληστερίνη, την αρθρίτιδα, τον διαβήτη και τις δίαιτες
• Το λεμόνι, οι ευεργετικές του ιδιότητες κατά του καρκίνου, της πίεσης, το αναπνευστικό, την χοληστερίνη, την δυσπεψία αλλά και την ομορφιά.

Αμύγδαλα για χοληστερίνη, οστεοπόρωση, κρυολόγημα, μνήμη, δίαιτα, καρδιακών παθήσεων. Αμυγδαλέλαιο. Αμυγδαλόγαλο

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Η αμυγδαλιά, Prunus amygdalus

Καρποφόρο δένδρο φυλλοβόλο της οικογένειας ροδιδών (Rosaceae) που περιλαμβάνει επίσης το μήλο, το αχλάδι, το ροδάκινο, το κεράσι, το δαμάσκηνο, το νεκταρίνι, το βερίκοκο, και τη φράουλα.

 Το δένδρο αυτό, παρόλο το μικρό μέγεθος του καρπού του, αποτελεί σύμβολο Αναγέννησης, υγείας, ελπίδας, καλοτυχίας. Συμβολίζει ακόμα τον πλούτο, την ευμάρεια, τη σοφία, τη γονιμότητα αλλά και βίο ανθόσπαρτο. Γι’ αυτό και το αμύγδαλο προσφέρεται σε γάμους με μέλι ή ζάχαρη. Οι Ρωμαίοι ξεκίνησαν το έθιμο της ρίψης αμυγδάλων στις νύφες, για να ευλογηθούν με πολλούς απογόνους, ένα έθιμο που συνεχίζεται σε διάφορα μέρη της Ευρώπης. Τα άνθη του εκπτύσσονται πριν από τα φύλλα, είναι εντυπωσιακά, λευκά με ευχάριστη οσμή και με πέταλα ελαφρά ρόδινα. 


Η αμυγδαλιά κατάγεται από την Δυτική Ασία. Σήμερα η αμυγδαλιά καλλιεργείται σε 44 χώρες ενώ τα 10 τελευταία χρόνια παρατηρείται μία αύξηση των καλλιεργούμενων στρεμμάτων.  Είναι ένα δέντρο που φθάνει τα 3—8 μέτρα ύψος. Είναι φυλλοβόλο δέντρο. Έχει φύλλα απλά, λογχοειδή, οδοντωτά, γυαλιστερά. Οι οφθαλμοί της διακρίνονται σε ξυλοφόρους και ανθοφόρους. Τα άνθη της έχουν χρώμα  άσπρο ή ροζ ανοιχτό. Ο καρπός της είναι δρύπη και αποτελείται από το εξωκάρπιο, το μεσοκάρπιο και το ενδοκάρπιο που περικλείει το σπέρμα.


Η αμυγδαλιά είναι ένα από τα ανθεκτικότερα δένδρα στην ξηρασία, αντέχει στους δυνατούς ανέμους, αναπτύσσεται σε ασβεστώδη εδάφη, ακόμα και σε πετρώδη εδάφη και με μεγάλη κλίση. Αγαπά τα πολύ ζεστά κλίματα, μπορούν όμως μερικές ποικιλίες γλυκοπύρηνων αμυγδάλων να καλλιεργηθούν και σε βορειότερες περιοχές. Έχει μεγάλη σπουδαιότητα στη μελισσοκομία, δίνει άφθονη γεύση και νέκταρ.

Η θρεπτική αξία του αμύγδαλου είναι σημαντική, όχι τόσο σε θεραπευτικό επίπεδο, όσο για την πρόληψη σημαντικών ασθενειών, πρόωρης γήρανσης του οργανισμού από τοξίνες και έλλειψη βιταμινών και τη διατήρηση της υγιούς λειτουργίας του καρδιαγγειακού, γαστρεντερικού και αναπνευστικού συστήματος. Η θρεπτική τους αξία, λοιπόν, είναι σημαντική και η δράση του απλώνεται σε ένα μεγάλο πεδίο καταστάσεων, από τις οποίες ακολουθούν οι 10 σημαντικότερες.

1. Eπιδρούν θετικά στα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα και μειώνουν την «κακή»


2. Μειώνουν τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων


3. Βοηθούν στην οικοδόμηση γερών δοντιών και οστών


4. Βοηθούν τον εγκέφαλο να λειτουργεί σωστά


5. Σας προστατεύουν από την οστεοπόρωση


6. Βοηθούν στην απώλεια βάρους


7. Χαρίζουν στον οργανισμό σας καλά λίπη 


8. Εμποδίζουν την αύξηση του σακχάρου στο αίμα


9. Μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ


10. Ενισχύουν την άμυνα του ανοσοποιητικού συστήματος

Διατροφική αξία στα 100γρ περιέχονται

Ενέργεια	755 θερμίδες
Πρωτεΐνη	7,1 γραμμάρια
Υδατάνθρακές	23,3 γραμμάρια
Ολικό Λίπος	52,1 γραμμάρια
Κορεσμένα	8,6%
Μονοακόρεστα	59,7%
Πολυακόρεστα	31,7%
ω-3	0,5%
ω-6	31,2%
Νερό	5,2 γραμμάρια
Ασβέστιο	405 mg
Κάλλιο	4,7 mg
Μαγνήσιο	720 mg
Νάτριο	2,5 mg
Σίδηρος	3,0 mg
Φώσφορος	1235 mg
Χρώμιο	14,3 mg
Βιταμίνη E	25.87 mg
Φυλλικό οξύ	29 mcg

Το αμύγδαλο έχει σημαντικές αντιοξειδωτικές, αντικαρκινικές και προστατευτικές ιδιότητες, κυρίως λόγω της υψηλής περιεκτικότητας του σε βιταμίνη Ε. Προστατεύει από εκφυλιστικές ασθένειες τον οργανισμό και προλαμβάνει την γήρανση των ιστών και των κυττάρων. Η βιταμίνη Ε είναι ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό διαλυτό σε λιπαρά, που απαιτείται για τη διατήρηση της ακεραιότητας της κυτταρικής μεμβράνης, των βλεννογόνων των μεμβρανών και του δέρματος και συμβάλλει στην προστασία από τις επιβλαβείς ελεύθερες ρίζες οξυγόνου. Περιέχουν επίσης πολλές σημαντικές βιταμίνες του συμπλέγματος Β, όπως ριβοφλαβίνη, νιασίνη, θειαμίνη, παντοθενικό οξύ, βιταμίνη Β-6, και φυλλικό οξύ. Αυτές οι βιταμίνες λειτουργούν ως συν-παράγοντες ενζύμων, που εμπλέκονται στον κυτταρικό μεταβολισμό .

Τα αμύγδαλα, δεν περιέχουν γλουτένη και χρησιμοποιούνται πολύ για την παραγωγή τροφίμων «ελευθέρων γλουτένης». Όπως είναι ευνόητο, είναι μια εξαιρετική επιλογή για τα άτομα με αλλεργία ή δυσανεξία στη γλουτένη , άτομα που πάσχουν από κοιλιοκάκη. Περιέχουν αρκετά μέταλλα, όπως μαγγάνιο, κάλιο, ασβέστιο, σίδηρο, μαγνήσιο, ψευδάργυρο και σελήνιο

Περιέχουν επίσης ασβέστιο, πρωτεΐνες, κάλιο, φώσφορο, σίδηρο και μαγνήσιο. Στοιχεία τα οποία συντελούν στη διατήρηση της καλής υγείας. 

Μια σημαντική ιδιότητα των αμυγδάλων, είναι η μείωση των επιπέδων της κακής χοληστερίνης, της λεγόμενης LDL, ενώ παράλληλα ρυθμίζει τη συνολική χοληστερίνη. Αποτέλεσμα είναι η προστασία της καρδιάς από καρδιαγγειακά νοσήματα. Παράλληλα, οι φυτικές ίνες που περιέχονται, συμβάλλουν στη σωστή λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος.

Επίσης από ορισμένες μελέτες φαίνεται ότι υπάρχει κάποια προστατευτική δράση σε περιπτώσεις καρκίνου του παχέος εντέρου.

Η συστηματική βρώση αμυγδαλών, προστατεύει τον οργανισμό από ιώσεις και κρυολογήματα, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα. Ενώ παράλληλα καταπολεμά τα συμπτώματα κρυολογήματος και συμβάλλει στη γρήγορη ανάρρωση κατά τη διάρκεια κρυολογήματος.

Τα μονοακόρεστα λίπη που περιέχει το αμύγδαλο, συμβάλλουν στη ρύθμιση και σταθεροποίηση του βάρους, ενώ παράλληλα η περιεκτικότητα του σε πρωτεΐνη, προστατεύει και ενισχύει τη δομή των μυών όπως επίσης το ασβέστιο που περιέχει συμβάλλει σημαντικά στην πρόληψη της οστεοπόρωσης.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι να αμύγδαλα έχουν αντιφλεγμονώδεις και επουλωτικές ιδιότητες, αν και υπάρχουν βότανα στην ελληνική φύση που έχουν τις ίδιες ιδιότητες με πολύ καλύτερα αποτελέσματα.

Η πυκνότητα σε θρεπτικά στοιχεία στα αμύγδαλα, όπως είναι οι φυτικές ίνες, οι πρωτεΐνες και τα μονοακόρεστα λιπαρά, τα κάνουν πολύ καλή τροφή για τους διαιτούντες, καθώς προκαλούν εύκολα το αίσθημα του κορεσμού και της ικανοποίησης, με αποτέλεσμα να παρουσιάζονται λιγότερες τάσεις για λαιμαργία. Τέλος, η περιεκτικότητά τους σε Β βιταμίνες και ψευδάργυρο, μειώνει σημαντικά τις λιγούρες για κάτι γλυκό, βοηθώντας έτσι σημαντικά στην απώλεια κιλών

Αμυγδαλέλαιο

Τo αμυγδαλέλαιο – το λάδι που παραλαμβάνεται από τα αμύγδαλα - θεωρείται εξαιρετικά μαλακτικό. Βοηθά το δέρμα να διατηρεί την απαλή υφή του και προστατεύει από την ξηρότητα. Χρησιμοποιείται στη μαγειρική, αλλά και ως "φορέας ή έλαιο βάσης" τόσο για παραδοσιακά όσο και για σύγχρονα φάρμακα, στην αρωματοθεραπεία, στην βιομηχανία καλλυντικών.

Αμυγδαλόγαλο

Το αμυγδαλόγαλο είναι ένα πολύ θρεπτικό και εύπεπτο φυτικό γάλα που περιέχει 50% περισσότερο ασβέστιο από τα ζωικά γάλατα με καλύτερη απορρόφηση από το σώμα μας και χωρίς καθόλου τοξίνες. 

Τα αμύγδαλα είναι καλύτερα ωμά από ψητά


Όταν αγοράζετε συσκευασμένα αμύγδαλα να προτιμάτε αυτά που είναι ωμά γιατί τα ψητά μπορεί να έχουν ψηθεί σε ανθυγιεινά λίπη.

Τα ωμά αμύγδαλα δεν είναι «ακριβώς ωμά»


Δεδομένου ότι έχουν παρουσιαστεί κάποια δείγματα σαλμονέλας, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, ο FDA έχει εγκρίνει διάφορες μεθόδους παστερίωσης που να είναι αποτελεσματικοί στην επίτευξη της μείωσης πιθανής μόλυνσης των αμυγδάλων, ενώ παράλληλα δεν επηρεάζει την ποιότητα τους.

Αλλεργία στα Αμύγδαλα

Τα αμύγδαλα μπορεί να προκαλούν αλλεργία σε ορισμένα άτομα. Αναφέρεται ότι η αλλεργία στα αμύγδαλα δεν είναι τόσο κοινή, όπως αυτή σε άλλους ξηρούς καρπούς, όπως το καρύδι, το κάσιους, το φιστίκι κλπ. Ο τύπος και η σοβαρότητα των συμπτωμάτων μπορεί να ποικίλει από άτομο σε άτομο. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν έμετο, διάρροια, πόνο στην κοιλιά, πρήξιμο στα χείλη, πρήξιμο στο λαιμό που ίσως οδηγεί σε δυσκολία στην αναπνοή, αίσθηση δυσφορίας και άλλα πιο σοβαρά προβλήματα. Ως εκ τούτου, πρέπει να δίνεται προσοχή σε άτομα με αλλεργία στο καρύδι ή στους ξηρούς καρπούς γενικότερα κατά τη χρήση παρασκευασμάτων διατροφής που πιθανόν περιέχουν αμύγδαλο ή προϊόντα τους.  Η δριμύτητα των αλλεργικών αντιδράσεων εξαρτάται από ποια πρωτεΐνη του αμυγδάλού ο ασθενής έχει γίνει αλλεργικός.

Διαβάστε επίσης

• Καρύδια για την υγεία των αγγείων, την καρδιά, την μνήμη, την χοληστερίνη, τον διαβήτη, τον καρκίνο, τον ύπνο και την αντρική γονιμότητα.
• Τα κάστανα, ρίχνουν την χοληστερίνη, κάνουν καλό στην καρδιά, στο γαστρεντερικό, περιέχουν πολλές βιταμίνες και μέταλλα

Κλεοπάτρα Ζουμπουρλή
MSc

Σημάδια που μπορεί να σημαίνουν άνοια πριν παρουσιαστούν τα εμφανή σημάδια της άνοιας

medlabnews.gr iatrikanea

Τι είναι άνοια;

Ο όρος «άνοια» αναφέρεται σε μια σειρά συμπτωμάτων που προκαλούνται από νοσήματα που καταστρέφουν τα εγκεφαλικά κύτταρα. Τα συμπτώματα αυτά είναι καταρ­χήν απώλεια της μνήμης και ακολούθως διαταραχή των υπο­λοίπων νοητικών λειτουργιών και μείωση της καθημερινής λειτουργικότητας.

Πολύ συχνά υπάρχει στο ευρύ κοινό μία σύγχυση των όρων «άνοια» και «Αλτσχάιμερ». Η άνοια είναι ένας περιγραφικός, γενικός όρος, ενώ η νόσος Αλτσχάιμερ είναι συγκεκριμένη ασθένεια, η οποία ευθύνεται για περισσότερες από τις μισές περιπτώσεις άνοιας. Η αμέ­σως επόμενη σε συχνότητα άνοια είναι η αγγειακή άνοια, η οποία προκαλείται από πολλαπλά εγκεφαλικά επεισόδια, μικρά ή μεγάλα. Άλλες μορφές άνοιας οφείλονται σε σπα­νιότερα αίτια όπως η νόσος με σωμάτια Lewy, η άνοια της νόσου Πάρκινσον, οι μετωποκροταφικές άνοιες κλπ.

5 σημάδια που μπορεί να σημαίνουν άνοια

Μια νέα μελέτη διαπίστωσε πως η δυσκολία στη μάσηση της τροφής θα μπορούσε να είναι σημάδι άνοιας. Όμως, οτιδήποτε, από το δείκτη μάζας σώματος μέχρι τη διάθεσή σας θα μπορούσε να αποτελεί σημάδι.

Υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι οι μικρές αλλαγές στον τρόπο που περπατάτε, μασάτε, κοιμάστε ή αισθάνεστε, θα μπορούσαν να αποτελούν πρώιμους δείκτες της άνοιας.

Ως άνοια χαρακτηρίζεται η προοδευτική απώλεια της γνωστικής λειτουργίας, καθώς τα κύτταρα του εγκεφάλου καταστρέφονται. Τα κύρια συμπτώματα της άνοιας περιλαμβάνουν αλλαγή της προσωπικότητας, απώλεια μνήμης, παραμέληση της προσωπικής υγιεινής, πρόβλημα με την ομιλία και την κοινωνικοποίηση.

Ενώ η νόσος του Αλτσχάιμερ είναι η πιο συχνή της αιτία, η άνοια θα μπορούσε επίσης να προκληθεί από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο, μακροχρόνια κατάχρηση ουσιών, τη νόσο του Πάρκινσον, βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και άλλες συνθήκες υγείας.

Ωστόσο, πολύ πριν παρουσιαστούν εμφανή σημάδια της άνοιας, ορισμένες αλλαγές στη συμπεριφορά θα μπορούσαν να σημάνουν ότι μπορεί να έχετε την πάθηση.

Ας δούμε ποια είναι αυτά:

1. Πρόβλημα στη μάσηση σκληράς τροφής
Το δάγκωμα ενός μήλου θα μπορούσε να προβλέψει τις πιθανότητες των ανθρώπων να αναπτύξουν άνοια, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Αμερικανικής Γηριατρικής Εταιρείας. Ερευνητές του Ινστιτούτου Καρολίνσκα και του Πανεπιστημίου του Κάρλσταντ στη Σουηδία, μελέτησαν ένα δείγμα 577 ατόμων ηλικίας 77 ετών και άνω και διαπίστωσαν ότι εκείνοι που είχαν πρόβλημα να μασήσουν σκληρές τροφές όπως τα μήλα είχαν και υψηλότερο κίνδυνο γνωστικής εξασθένησης. Οι Σουηδοί ερευνητές πρόσφεραν μια πιθανή εξήγηση: Καθώς το μάσημα είναι δύσκολο όταν έχει κανείς λίγα ή καθόλου δόντια, κάτι που ως επί το πλείστον ισχύει για τους ηλικιωμένους, μειώνεται η ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο και ως εκ τούτου μπορεί κανείς να αντιμετωπίσει μεγαλύτερο κίνδυνο να πάθει άνοια.

2. Αργό περπάτημα
Ο τρόπος που περπατάτε θα μπορούσε να προβλέψει τον κίνδυνο που έχετε να εμφανίσετε άνοια σύμφωνα με έκθεση που παρουσιάστηκε στο Διεθνές Συνέδριο για το Αλτσχάιμερ το 2012. Αρκετές μελέτες που παρουσιάστηκαν εκεί βρήκαν έναν συσχετισμό ανάμεσα στις ανωμαλίες στα πόδια και τα σημάδια της γνωστικής έκπτωσης, σε διάφορα νευρολογικά τεστ. Μια άλλη μελέτη που παρουσιάστηκε στο ίδιο συνέδριο, ανέλυσε τις συμπεριφορές 19 ατόμων μεγαλύτερης ηλικίας που χρησιμοποιούσαν τεχνολογία αισθητήρα κίνησης στο σπίτι. Βρήκαν ότι εκείνοι που είχαν πιο αργούς ρυθμούς είχαν και μικρότερο όγκο εγκεφάλου, γεγονός που αποτελεί μια κοινή αλήθεια για τα άτομα με άνοια.

3. Προβλήματα ύπνου
Πιο άσχημα είναι τα νέα για τις… κουκουβάγιες. Ο κακός κύκλος του ύπνου σας τώρα μπορεί να οδηγήσει σε άνοια αργότερα. Σε μελέτη του Δεκεμβρίου του 2011 που δημοσιεύτηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Annals of Neurology, 1.300 υγιείς γυναίκες ηλικίας άνω των 75 παρακολουθήθηκαν κατά τη διάρκεια πέντε ετών. Μέχρι το τέλος αυτού του χρονικού διαστήματος, το 39% εξ αυτών είχαν αναπτύξει κάποια μορφή ήπιας γνωστικής εξασθένισης ή άνοια. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες με ασθενέστερους κιρκαδικούς ρυθμούς (αυτές που εκτελούσαν λιγότερη φυσική δραστηριότητα νωρίς το πρωί) είχαν 80% περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν ήπια γνωστική εξασθένηση ή άνοια σε σχέση με τις γυναίκες που ήταν δραστήριες στη διάρκεια της ημέρας.

4. Επιπλέον κιλά
Το υπερβολικό βάρος συνδέεται με πολλούς κινδύνους για την υγεία, όπως τον διαβήτη τύπου 2, τις καρδιακές παθήσεις και την αρθρίτιδα. Αλλά μια μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2011 στο περιοδικό Neurology, συσχέτισε τον υψηλό Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) με υψηλότερο κίνδυνο άνοιας. Σε μια ανάλυση 8.534 διδύμων ηλικίας 65 ετών και άνω, διαπιστώθηκε ότι 350 είχαν διαγνωστεί επισήμως με άνοια και 114 με πιθανή άνοια. Οταν ερευνητές παρακολούθησαν τους Δείκτες Μάζας Σώματός τους πριν από 30 χρόνια, διαπίστωσαν ότι τα άτομα που τώρα είχαν άνοια ή πιθανή άνοια, είχαν 70% περισσότερες πιθανότητες να υπήρξαν υπέρβαρα ή παχύσαρκα τότε.

Αν ανησυχείτε ότι το επιπλέον βάρος σας θα μπορούσε να οδηγήσει σε γνωστική εξασθένηση αργότερα, η λύση είναι να ξεκινήσετε ένα πρόγραμμα γυμναστικής. Μια μελέτη που παρουσιάστηκε στο Διεθνές Συνέδριο για τη Νόσο του Αλτσχάιμερ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η άσκηση μπορεί να προστατεύσει τον εγκέφαλο από τη γήρανση.

5. Κατάθλιψη
Η κακή διάθεση δεν βλάπτει μόνο την συναισθηματική σας ευημερία. Η κατάθλιψη μπορεί να κοστίσει την υγεία του εγκεφάλου σας. Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό έντυπο Archives of General Psychiatry αξιολόγησε τα ιατρικά αρχεία πάνω από 13.000 κατοίκων της Καλιφόρνιας κατά τη διάρκεια έξι ετών. Οι πάσχοντες από κατάθλιψη είχαν διπλάσιες πιθανότητες να εκδηλώσουν νόσο του Αλτσχάιμερ στα τελευταία χρόνια της ζωής τους, ενώ εκείνοι που είχαν τόσο στη μέση ηλικία όσο και αργότερα κατάθλιψη, παρουσίαζαν τριπλάσιο κίνδυνο εκδήλωσης αγγειακής άνοιας.

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι η νόσος Alzheimer; Τι πρέπει να κάνετε για να αποφύγετε την άνοια;
• Ξεχνάτε, χάνετε τις λέξεις, χάνετε πράγματα; Μήπως πρέπει να επισκεφτείτε κάποιον ειδικό για Alzheimer;
• Η νόσος του Πάρκινσον τι είναι; Ποια τα συμπτώματα και πώς γίνεται η διάγνωση; Μάθετε να φροντίζετε τον εαυτό σας και πώς να κινήστε χωρίς να πέφτετε.
• Έχετε τρέμουλο στα χέρια, αργείτε να δέσετε τα κορδόνια σας, προβλήματα στην ισορροπία και την ομιλία; Μπορεί να έχετε νόσο του Πάρκινσον

Οι έξι συνήθειες που καθυστερούν τη γήρανση του εγκεφάλου, την άνοια και το Αλτσχάιμερ

 medlabnews.gr iatrikanea

Μια νέα μελέτη σε περισσότερους από 29.000 ηλικιωμένους εντόπισε έξι συνήθειες -από την κατανάλωση ποικιλίας τροφών έως το τακτικό διάβασμα ή το παιχνίδι τράπουλας- που συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας και βραδύτερο ρυθμό μείωσης της μνήμης.

Η κατανάλωση μιας ισορροπημένης διατροφής, η τακτική άσκηση του μυαλού και του σώματος, η τακτική επαφή με άλλους και η αποφυγή του ποτού ή του καπνίσματος – αυτοί οι έξι «παράγοντες υγιεινού τρόπου ζωής» συνδέθηκαν με καλύτερα γνωστικά αποτελέσματα στους ηλικιωμένους, σε μια μεγάλη κινεζική μελέτη που διεξήχθη εδώ και μια δεκαετία και δημοσιεύτηκε στο «BMJ» την Τετάρτη.

Ενώ οι ερευνητές γνώριζαν εδώ και καιρό ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ της άνοιας και παραγόντων όπως η κοινωνική απομόνωση και η παχυσαρκία, το μέγεθος και το εύρος της νέας μελέτης προσθέτουν ουσιαστικά στοιχεία σε ένα παγκόσμιο σύνολο ερευνών που υποδηλώνουν ότι ένας υγιεινός τρόπος ζωής μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλο να γερνάει καλύτερα.

Υποδηλώνει επίσης ότι τα αποτελέσματα ενός υγιεινού τρόπου ζωής είναι ευεργετικά ακόμη και για άτομα που είναι γενετικά πιο ευαίσθητα στην εξασθένιση της μνήμης – ένα εύρημα «πολύ ελπιδοφόρο» για τα εκατομμύρια των ατόμων σε όλο τον κόσμο που φέρουν το γονίδιο «APOEε4», έναν σημαντικό παράγοντα κινδύνου για τη νόσο του Αλτσχάιμερ, δήλωσε ο Εφ Χόγκερβορστ (Eef Hogervorst), πρόεδρος Βιολογικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο «Loughborough», ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.

Η μνήμη φυσικά μειώνεται σταδιακά καθώς οι άνθρωποι γερνούν. Μερικοί ηλικιωμένοι μπορεί να αναπτύξουν άνοια, έναν γενικό όρο που μπορεί να περιλαμβάνει Αλτσχάιμερ, και γενικά περιγράφει μια επιδείνωση της γνωστικής λειτουργίας που υπερβαίνει τις φυσιολογικές επιπτώσεις της γήρανσης. Αλλά για πολλούς, «η απώλεια μνήμης μπορεί να είναι απλώς μια γερασμένη λήθη», γράφουν οι συντάκτες της μελέτης «BMJ» – όπως να ξεχάσετε το όνομα αυτού του τηλεοπτικού προγράμματος που αγαπούσατε παλιά ή αυτό το ενοχλητικό γεγονός που θέλατε να αναζητήσετε. Η απώλεια μνήμης δεν είναι λιγότερο επιζήμια επειδή είναι σταδιακή και η μείωση της μνήμης που σχετίζεται με την ηλικία μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να είναι ένα πρώιμο σύμπτωμα άνοιας. Αλλά τα καλά νέα, λένε οι ερευνητές, είναι ότι «μπορεί να αντιστραφεί ή να γίνει σταθερό αντί να προχωρήσει σε μια παθολογική κατάσταση».

Η μελέτη «BMJ» διεξήχθη στην Κίνα μεταξύ 2009 και 2019. Οι ερευνητές πραγματοποίησαν δοκιμές σε πάνω από 29.000 άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω και στη συνέχεια παρακολούθησαν την πρόοδο ή την πτώση τους με την πάροδο του χρόνου – αυτό που είναι γνωστό ως μελέτη κοόρτης με βάση τον πληθυσμό. Αν και περισσότεροι από 10.500 συμμετέχοντες εγκατέλειψαν τη μελέτη κατά την επόμενη δεκαετία -ορισμένοι συμμετέχοντες πέθαναν ή σταμάτησαν να συμμετέχουν- οι ερευνητές εξακολουθούσαν να χρησιμοποιούν τα δεδομένα που συλλέχθηκαν από αυτά τα άτομα στην ανάλυσή τους. Στην αρχή της μελέτης, οι ερευνητές διεξήγαγαν βασικές δοκιμές μνήμης καθώς και δοκιμές για το γονίδιο «APOE». Επίσης, ερεύνησαν τους συμμετέχοντες σχετικά με τις καθημερινές τους συνήθειες. Οι συμμετέχοντες ταξινομήθηκαν σε μία από τις τρεις ομάδες -ευνοϊκές, μέσες και δυσμενείς- με βάση τον τρόπο ζωής τους.

Οι έξι τροποποιήσιμοι παράγοντες του τρόπου ζωής στους οποίους εστίασαν οι ερευνητές περιελάμβαναν:

Σωματική άσκηση: Κάνοντας τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας ή 75 λεπτά έντονης δραστηριότητας την εβδομάδα.

Διατροφή: Κατανάλωση κατάλληλων ημερήσιων ποσοτήτων τουλάχιστον επτά από τα 12 τρόφιμα (φρούτα, λαχανικά, ψάρια, κρέας, γαλακτοκομικά προϊόντα, αλάτι, λάδι, αυγά, δημητριακά, όσπρια, ξηροί καρποί και τσάι).

Αλκοόλ: Ποτέ δεν έπινα ή έπινε περιστασιακά.

Κάπνισμα: Δεν έχετε καπνίσει ποτέ ή δεν είστε πρώην καπνιστής.

Γνωστική δραστηριότητα: Άσκηση του εγκεφάλου τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα (για παράδειγμα, διαβάζοντας και παίζοντας χαρτιά ή mah-jongg).

Κοινωνική επαφή: Αλληλεπίδραση με άλλους τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα (για παράδειγμα, παρακολουθώντας συναντήσεις της κοινότητας ή επισκεπτόμενοι φίλους ή συγγενείς).

Κατά τη διάρκεια της μελέτης, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα στην ευνοϊκή ομάδα (τέσσερις έως έξι υγιείς παράγοντες) και η μέση ομάδα (δύο έως τρεις) είχαν πιο αργό ρυθμό μείωσης της μνήμης με την πάροδο του χρόνου από τα άτομα με δυσμενή τρόπο ζωής (μηδέν έως έναν υγιή παράγοντα).

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι η νόσος Alzheimer; Τι πρέπει να κάνετε για να αποφύγετε την άνοια;
• Ξεχνάτε, χάνετε τις λέξεις, χάνετε πράγματα; Μήπως πρέπει να επισκεφτείτε κάποιον ειδικό για Alzheimer;
• Η νόσος του Πάρκινσον τι είναι; Ποια τα συμπτώματα και πώς γίνεται η διάγνωση; Μάθετε να φροντίζετε τον εαυτό σας και πώς να κινήστε χωρίς να πέφτετε.
• Έχετε τρέμουλο στα χέρια, αργείτε να δέσετε τα κορδόνια σας, προβλήματα στην ισορροπία και την ομιλία; Μπορεί να έχετε νόσο του Πάρκινσον

Πήρε το πρώτο φάρμακο που βγήκε για το Αλτσχάιμερ μετά από είκοσι χρόνια.

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Ο Mάικλ Ζουντέλ έγινε ο πρώτος άνθρωπος που έλαβε το φάρμακο Aduhelm, το πρώτο φάρμακο που εγκρίθηκε από την αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων, εδώ και δύο δεκαετίες, για την αντιμετώπιση του Αλτσχάιμερ. Βρίσκεται στην κλινική Γκίλμπερτ της Αριζόνα και εκεί ξεκίνησε τη θεραπεία για γνωστική διαταραχή που προκαλείται σε αρχικές φάσεις της νόσου Αλτσχάιμερ.

«Ελπίζω ότι θα είμαι ένα από τα πρώτα άτομα που θα ξεπεράσει το Αλτσχάιμερ», λέει ο Ζουντέλ. «Ελπίζω ότι θα περάσω λίγο χρόνο περισσότερο με την οικογένειά μου. Εάν κερδίσω έναν χρόνο, δύο χρόνια, μία εβδομάδα περισσότερη – όσο χρόνο γίνεται να καθυστερήσω την εξέλιξη αυτής της ασθένειας και να τον περάσω με την οικογένειά μου, θα είμαι εξαιρετικά ευτυχής».

Τον Ιούνιο η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων ενέκρινε την ουσία aducanumab της εταιρείας Biogen, η οποία τώρα πωλείται υπό την ονομασία Aduhelm, ένα φάρμακο που χορηγείται ενδοφλεβίως μία φορά τον μήνα με στόχο να επιβραδύνει την κατάρρευση σε άτομα με ήπια προβλήματα μνήμης και σκέψης που προκαλούνται από Αλτσχάιμερ.

Το Aduhelm είναι ένα αντίσωμα σχεδιασμένο να επιτίθεται σε δομές πρωτεϊνών, που αποκαλούνται πλάκες αμυλοειδούς, και προκαλούν Αλτσχάιμερ. Οι πλάκες αμυλοειδούς ουσιαστικά λειτουργούν ως «οδοφράγματα» που αποτρέπουν τους νευρώνες να ενώνονται και να μπλοκάρουν την επικοινωνία μέσα στον εγκέφαλο, σύμφωνα με την υπεύθυνη της κλινικής Τζένιφερ Κλαρκ, η οποία χορήγησε το φάρμακο στον ασθενή. Προσθέτει πως το Aduhelm πλέον συστήνεται σε ασθενείς με Αλτσχάιμερ που βρίσκονται στα πρώτα ή λίγο πιο προχωρημένα στάδια της ασθένειας.

Η Biogen έχει ανακοινώσει πως η τιμή του θα είναι 4.312 δολάρια ανά θεραπεία για άτομα μέσου βάρους – ένα ποσό που ετησίως θα φθάνει τα 56.000 δολάρια.

Η χαρά του Ζουντέλ, ο οποίος διαγνώστηκε με Αλτσχάιμερ πέρυσι τον Οκτώβριο, δεν κρύβεται. «Σήμερα είναι μεγάλη μέρα για μένα, είμαι εδώ όχι μόνο για τον εαυτό μου αλλά και για τους γονείς μου, που και οι δύο έφυγαν από το Αλτσχάιμερ», λέει. Η κόρη του Νταϊάν θυμάται τον πατέρα της να φροντίζει τους γονείς του επί 15 χρόνια. «Είναι μια υπέροχη μέρα για εμάς», σχολιάζει. «Προσβλέπουμε στο μέλλον και στο να δούμε πού θα μας βγάλει το ταξίδι. Μακάρι να κερδίσουμε μερικά χρόνια, αλλιώς έστω μήνες ή εβδομάδες μαζί του».

Ο ασθενής κινήθηκε γρήγορα μόλις έμαθε την ύπαρξη του φαρμάκου. Η γυναίκα του Μπρουκ περιγράφει πόσες ελπίδες έχουν ότι θα αποτελέσει την αρχή της επιβράδυνσης της ασθένειας και «τελικά, της θεραπείας». Στις ΗΠΑ περίπου 6,2 εκατομμύρια άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών ζουν με Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία.

Η Κέιτι Σκβαρς, διευθύντρια επικοινωνίας της Ενωσης Αλτσχάιμερ στις νοτιοδυτικές πολιτείες, τονίζει τη σημασία να παρακολουθεί κάποιος πιθανά συμπτώματα, ώστε να εντοπιστεί η ασθένεια στην αρχή της, επειδή όσο πιο γρήγορα γίνει αυτό και ξεκινήσει η θεραπεία, τόσο καλύτερα. «Η εξέλιξη θα δημιουργήσει πολλές ελπίδες σε εκατομμύρια οικογένειες», παρατηρεί. «Θα δώσει περισσότερο χρόνο στις οικογένειες με τους αγαπημένους τους, περισσότερο χρόνο για να φτιάξουν αναμνήσεις οι οποίες δεν θα ξεχαστούν εύκολα».

Πως δρα το «Aducanumab»;

Το Aducanumab είναι ένα  ανθρώπινο μονοκλωνικό αντίσωμα τύπου IgG1  που συνδέεται με υψηλή εκλεκτικότητα με έναν επίτοπο του β- αμυλοειδούς και προκαλεί πολύ σημαντική μείωση του φορτίου αμυλοειδικών πλακών στο εγκεφαλικό παρέγχυμα, όπως έδειξαν οι μελέτες PRIME, EMERGE και ENGAGE.  Η βελτίωση των κλινικών συμπτωμάτων δεν ήταν εξίσου σημαντική αλλά υπήρξαν οφέλη στους περισσότερους κλινικούς τομείς των ασθενών που συμμετείχαν. Ειδικότερα  στη μελέτη φάσης 3 EMERGE  οι ασθενείς που ελάμβαναν τη μεγίστη  δόση 10 mg/kg είχαν στατιστικά σημαντικά οφέλη  στις γνωστικές λειτουργίες και στις κλίμακες MMSE, ADAS-cog, ADCS-ADL-MCI, με μείωση του ρυθμού επιδείνωσης κατά 22%.

Φαίνεται ότι το Aducanumab επιτυγχάνει μείωση του ρυθμού επιδείνωσης της νοητικής έκπτωσης  σε ασθενείς με ήπια άνοια ή ήπια νοητική διαταραχή που οφείλεται σε νόσο Alzheimer επιβεβαιωμένη με ειδικούς βιοδείκτες στο ΕΝΥ ή με PET αμυλοειδούς/tau, όταν λαμβάνουν την μέγιστη δόση των 10 mg/kg για τουλάχιστον  10 εγχύσεις και πάνω.

Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι το Aducanumab απευθύνεται σε επιλεγμένους πληθυσμούς γιατί επιβραδύνει την εξέλιξη της Ήπιας Νοητικής Διαταραχής (προ-στάδιο της νόσου Alzheimer) και της πρώιμης νόσου Alzheimer και όχι της άνοιας μέτριου ή σοβαρού σταδίου. H εκτίμηση της βαρύτητας της νόσου πρέπει να γίνεται σε όλους τους ασθενείς και να παρακολουθείται με πλήρη νευροψυχολογικό έλεγχο. Επιπλέον  η  διάγνωση της νόσου Alzheimer  πρέπει να επιβεβαιώνεται με βιοδείκτες και συγκεκριμένα στη χώρα μας με οσφυνωτιαία παρακέντηση για ανίχνευση βιοδεικτών στο ΕΝΥ.  

Το Aducanumab χορηγείται με μια ενδοφλέβια έγχυση ~1 ώρας, κάθε 4 εβδομάδες, με σταδιακή τιτλοποίηση. Η έγχυση καλό είναι να γίνεται από εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό που παρακολουθεί τον ασθενή για τυχόν αντιδράσεις υπερευαισθησίας. Η σταδιακή τιτλοποίηση, εκτός των άλλων ανεπιθύμητων ενεργειών, ελαττώνει και την πιθανότητα των ARIA. Το ετήσιο κόστος χρήσης του φαρμάκου για τις ΗΠΑ, υπολογίζεται σε $56.000, χωρίς να συμπεριλαμβάνεται το κόστος για το προσωπικό και τις υποδομές που απαιτούνται για τις εγχύσεις, το κόστος για το προσωπικό που θα πραγματοποιεί τους νευροψυχολογικούς ελέγχους, το κόστος προσδιορισμού των βιοδεικτών και των επαναλαμβανομένων μαγνητικών τομογραφιών εγκεφάλου. 

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν σπάνια, εύκολα αντιμετωπίσιμα αλλεργικά συμβάματα κατά την ενδοφλέβια έγχυση, γαστρεντερικές διαταραχές, κεφαλαλγία, ζάλη και σύγχυση. Η σημαντικότερη ανεπιθύμητη ενέργεια είναι το απεικονιστικό φαινόμενο ARIA (Amyloid Related Imaging Abnormalities) είτε με μορφή οιδήματος (ARIA-E), είτε με αιμορραγική μορφή (ARIA-H) και διαγιγνώσκεται με συχνές μαγνητικές τομογραφίες κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Είναι σχετικά συχνό φαινόμενο και εμφανίζεται σαν ARIA-E στο 35% και σαν ARIA-H στο 17-21% των ασθενών που παίρνουν Aducanumab.  Τα συμπτώματα του είναι κεφαλαλγία, ναυτία, ζάλη/ ίλιγγος, αποπροσανατολισμός, απότομη επιδείνωση της νοητικής κατάστασης. Στη μεγάλη πλειοψηφία υφίεται με την διακοπή ή επιβράδυνση της τιτλοποίησης της αγωγής.

Ωστόσο συνεχίζεται η έντονη συζήτηση σχετικά με το εάν το aducanumab ωφελεί πραγματικά την καθημερινή ζωή των ασθενών με νόσο Alzheimer και των φροντιστών τους. Τόσο οι επικριτές όσο και οι υποστηρικτές της έγκρισης του φαρμάκου συμφωνούν ότι το φάρμακο μειώνει σημαντικά τα επίπεδα β- αμυλοειδούς, ωστόσο είναι υπό συζήτηση αν η μείωση αυτή επηρεάζει ουσιαστικά και τα νοητικά  συμπτώματα της άνοιας. 

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι η νόσος Alzheimer; Τι πρέπει να κάνετε για να αποφύγετε την άνοια;
• Ξεχνάτε, χάνετε τις λέξεις, χάνετε πράγματα; Μήπως πρέπει να επισκεφτείτε κάποιον ειδικό για Alzheimer;
• 10 μυστικά για την πρόληψη της άνοιας. Τι είναι η άνοια και ποιές οι συνηθέστερες μορφές της.

Άνοια. 12 μυστικά για να την προλάβετε. Από τις συνηθέστερες μορφές της, Αλτσχάιμερ, Πάρκινσον.

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Άνοια (#dementia) είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τα συμπτώματα μιας μεγάλης ομάδας ασθενειών που προκαλούν σταδιακή παρακμή στη λειτουργία ενός ατόμου. Είναι ένας γενικός όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την απώλεια της μνήμης, διανοητικότητας, λογικότητα, κοινωνικότητας και αυτών που θεωρούνται φυσιολογικές συναισθηματικές αντιδράσεις. 

Σύμφωνα με παγκόσμια εταιρεία νόσου του Alzheimer, οι ασθενείς με άνοια αναμένεται να αυξηθούν παγκοσμίως από τα 46,8 εκατομμύρια σε περισσότερους από 131,5 εκατομμύρια το 2050. Η τρομακτική αυτή πρόβλεψη οφείλεται κυρίως στην αναμενόμενη αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης στις αναπτυσσόμενες χώρες. Στη χώρα μας υπολογίζεται πως υπάρχουν περίπου 200.000 ασθενείς με άνοια, οι οποίοι θα φτάσουν τους 354.000 το 2050.

Ποια άτομα προσβάλλονται από άνοια;

Τα περισσότερα άτομα με άνοια είναι προχωρημένης ηλικίας, αλλά είναι σημαντικό να θυμάστε ότι τα περισσότερα ηλικιωμένα άτομα δεν παθαίνουν άνοια. Δεν αποτελεί μια φυσιολογική εξέλιξη των γηρατειών. Άνοια μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε άτομο, αλλά το συνηθέστερο μετά την ηλικία των 65χρόνων. Άτομα στα σαράντα και στα πενήντα τους μπορεί επίσης να πάσχουν από άνοια.

Τι προκαλεί την άνοια;

Υπάρχουν πολλές διαφορετικές μορφές άνοιας και η καθεμία έχει τις δικές της αιτίες. 

Μερικές από τις συνηθέστερες μορφές άνοιας είναι:

Nόσος Αλτσχάιμερ.

Αγγειακή Άνοια

Νόσος Πάρκινσον

Άνοια με Λιούη σώματα (προκαλείται από τον εκφυλισμό και καταστροφή νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου.

Εκφυλισμός πρόσθιου εγκεφαλικού λοβού.

Νόσος Χάντιγκτον

Άνοια που σχετίζεται με το αλκοόλ

Νοσος Κροϋτσφελτ-Τζάκομπ

Ποια είναι τα κλινικά συμπτώματα της άνοιας ;

Ένας ασθενής με άνοια μπορεί :

- να ξεχνάει δηλ. να μη θυμάται που μένει ή πως είναι το όνομα ενός αγαπημένου του προσώπου

- να μην μπορεί να πάρει μια απόφαση ή να οργανώσει τη ζωή του

- να δυσκολεύεται στις κινήσεις

- να έχει αλλάξει η προσωπικότητά του

- να μην σκέφτεται λογικά

- να έχει απρεπή συμπεριφορά πχ να βρίζει ή να βγάζει τα ρούχα του μέσα σε κόσμο

- να εκνευρίζεται εύκολα

- να εμφανίζει παρανοϊκές σκέψεις όπως ότι τον παρακολουθούν ή ότι του βάζουν δηλητήριο στο φαγητό

- να έχει ψευδαισθήσεις.

Είναι δικαιολογημένος ο φόβος για την άνοια;

Πρόκειται για έναν απόλυτα δικαιολογημένο φόβο όταν κανείς σκέφτεται πόσο γρήγορα μπορεί να χάσει την αξιοπρέπειά του. 

Ο λόγος για αυτό είναι ότι μια άνοια προκαλεί μια κάθετη πτώση, τόσο της απόδοσης όσο και της κοινωνικής παρουσίας.

Αυτός που δεν είναι σε θέση να επικοινωνήσει και να έχει σωστές σκέψεις επίσης και κοινωνικό διάλογο με το περίγυρο του και συνεχώς βομβαρδίζεται από τη έλλειψη των διανοητικών του δυνατοτήτων, χάνοντας κυρίως και τη γλώσσα και την επαφή, βρίσκεται όλο και περισσότερο στο στάδιο της απομόνωσης, νιώθοντας στην αρχή και χάνοντας μετά και την αίσθηση της ύπαρξη του, φτάνοντας μέχρι και τον μαρασμό.

Μπορούμε να κάνουμε αρκετές αλλαγές στο καθημερινό τρόπο της ζωής μας για να αποφύγουμε την άνοια. Ας δούμε τις πιο βασικές:

1. Η Σωματική άσκηση βελτιώνει τη ροή αίματος, και την παροχή οξυγόνου στον εγκέφαλο. Στις περιοχές εκείνες που σχετίζονται με την μνήμη, γίνεται καλύτερη αιμάτωση του εγκεφάλου, οδηγώντας στην ενίσχυση της νοητικής λειτουργίας, και επομένως βελτίωση της μνήμης. Για τον λόγο αυτό η άσκηση, αποτελεί ένα σημαντικό μέσο παρέμβασης στην αντιμετώπιση  της νόσου.

2. Δραστική ελάττωση της κατανάλωσης της ζάχαρης και των συναφών γλυκαντικών και τελικά όλων των επεξεργασμένων υδατανθράκων. Έχετε υπόψη ότι και ο διαβήτης είναι ισχυρός προδιαθεσικός παράγοντας. Ο διαβήτης αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, επειδή η αυξημένη γλυκόζη (σάκχαρο) προκαλεί βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία

3. Μείωση των επιπέδων της ινσουλίνης. Ο επιθετικός έλεγχος του σακχάρου που έχει ως αποτέλεσμα τα χαμηλά επίπεδα ώστε να είναι αναγκαία η επίσκεψη στο νοσοκομείο μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο άνοιας στους ηλικιωμένους με διαβήτη τύπου ΙΙ

4. Κόψιμο του καπνίσματος που συνδέεται άμεσα με τη μείωση της οξυγόνωσης του εγκεφάλου. Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει πολυάριθμες τοξικές ουσίες οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν τη  λειτουργικότητα και ακεραιότητα των νευρώνων (πχ. το μονοξείδιο του άνθρακα και κάποια είδη αντιδρώντος  οξυγόνου, και αυτό μπορεί να επηρεάσει μακροπρόθεσμα την επιβίωση των νευρώνων. Το κάπνισμα έχει σαν  άμεσο αποτέλεσμα αύξηση στη ροή του αίματος και στο μεταβολισμό στην παρεγκεφαλίδα, στους μετωπιαίους και στους βρεγματικο-ινιακούς λοβούς των ενήλικων ατόμων. Το χρόνιο κάπνισμα έχει συνδεθεί με τη μειωμένη σφαιρική εγκεφαλική ροή αίματος και κατά τη διάρκεια των επεισοδίων οξείας κατανάλωσης, με  μειωμένο μεταβολισμό γλυκόζης στην παρεγκεφαλίδα, το θάλαμο, και τον κροταφικό φλοιό άμφω. Οι ηλικιωμένοι με Ήπια Νοητική Διαταραχή ή Άνοια, παρουσιάζουν εκφύλιση σε πολλές από αυτές τις περιοχές του εγκεφάλου, όπως έδειξαν μελέτες με FDG PET σε μεγάλους αριθμούς ασθενών με νόσο Alzheimer.

5. Έλεγχος σωματικού βάρους: η παχυσαρκία συνδέεται με την αύξηση των κρουσμάτων άνοιας και  Αλτσχάιμερ. Οι υπέρβαροι κινδυνεύουν περισσότερο με άνοια. Επιστημονική έρευνα καταδεικνύει ότι, οι υπέρβαροι στις δεκαετίες των 30, των 40 και των 50 ετών, έχουν 70% μεγαλύτερες πιθανότητες να προσβληθούν από γεροντική άνοια.

Σουηδοί επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι παχύσαρκοι κινδυνεύουν περισσότερο. 

6. Έλεγχος της υπέρτασης Περίπου ένας στους τέσσερις ανθρώπους πάσχει από υπέρταση και σε πολλές περιπτώσεις η πάθηση είναι αδιάγνωστη ή δεν γίνεται θεραπεία. Ο ακριβής λόγος που η υπέρταση αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας δεν είναι πλήρης κατανοητός αν και πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι στερεί τον εγκέφαλο από την αιματική ροή και το οξυγόνο που μεταφέρει το αίμα. Οι πάσχοντες από υπέρταση υποφέρουν από περιορισμένη αιματική ροή και συχνά περιγράφονται ως πάσχοντες από «αγγειακή άνοια», αναλογώντας περίπου στο ένα τέταρτο των πασχόντων από άνοια. Άλλοι τύποι άνοιας, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ, δεν έχουν εμφανή σχέση με την αιματική ροή, αλλά μερικοί ερευνητές πιστεύουν ότι η αρτηριακή πίεση μπορεί κατά κάποιο τρόπο να συνεισφέρει σε ορισμένες περιπτώσεις.

7. Λιγότερο κατανάλωση αλατιού.  Όπως αποκαλύπτει μελέτη, λίγο περισσότερο από ένα κουταλάκι του γλυκού αλάτι την ημέρα… «φέρνει πιο κοντά» τη νόσο του Alzheimer.

8. Λήψη επαρκών ωμέγα-3 λιπαρών από ζωικές πηγές. Για μας τους Έλληνες ιδανική πηγή είναι οι σαρδέλες! Η κατανάλωση ψαριών διεγείρει την ροή αίματος στον εγκέφαλο και έτσι μειώνει τις πιθανότητες να εκδηλώσουμε άνοια αργότερα στη ζωή μας, ανακάλυψαν Βρετανοί επιστήμονες. Μελετώντας νεαρούς εθελοντές ηλικίας 18 έως 35 ετών, διαπίστωσαν πως ένα είδος ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, το DHA, αυξάνει τη ροή αίματος στα τμήματα του εγκεφάλου που ενεργοποιούνται όταν εκτελούμε δύσκολες νοητικές δραστηριότητες. Αυτό, γράφουν στην «Βρετανική Επιθεώρηση Διατροφής» (BJN), μπορεί να εξηγεί τα ευρήματα προγενέστερων μελετών που έχουν δείξει πως όσοι τρώνε πολλά ψάρια διατρέχουν μειωμένο κίνδυνο να παρουσιάσουν νοητική εκφύλιση και άνοια όταν γεράσουν.

9. Κατανάλωση πράσινων φυλλωδώ λαχανικών. Η κατανάλωση πράσινων φυλλωδών λαχανικών και άλλων τροφίμων που είναι πλούσια σε βιταμίνη Κ, φυλλικό οξύ, λουτεΐνη και β-καρωτένιο μπορεί να βοηθήσει να διατηρήσουμε τον εγκέφαλο υγιή. Η προσθήκη μιας μερίδας πράσινων λαχανικών στη διατροφή ημερησίως είναι ένας απλός τρόπος να ενισχύει κανείς την εγκεφαλική του υγεία.

10. Aτομα που αντιμετωπίζουν κατάθλιψη είναι σημαντικά πιθανότερο να εμφανίσουν άνοια σε μελλοντικό στάδιο της ζωής τους.

11. Επαρκής και ποιοτικός ύπνος Έχει παρατηρηθεί ότι τα άτομα που κοιμούνται λιγότερο τείνουν να παρουσιάζουν στον εγκέφαλό τους μεγαλύτερη συσσώρευση βήτα αμυλοειδούς, μιας πρωτεΐνης που παίζει καταλυτικό ρόλο στην εκδήλωση του Αλτσχάιμερ, της πιο κοινής αιτίας εμφάνισης άνοιας. Βέβαια δεν είναι πάντα επιλογή μας το αν θα απολαύσουμε επαρκή και ποιοτικό ύπνο. Φυσικά ρόλο στον ύπνο παίζουν και οι διατροφικές συνήθειες, επομένως ο γιατρός συνιστά να αποφεύγεται η υπερβολική κατανάλωση καφεΐνης, επεξεργασμένων τροφίμων και προϊόντων με πολλή ζάχαρη τις βραδινές ώρες.

12 Πνευματικές δραστηριότητες όπως Εκμάθηση ξένης γλώσσας
Η εκμάθηση ξένων γλωσσών είναι μία από τις καλύτερες μορφές «γυμναστικής» για τον εγκέφαλο κι αυτό επειδή, η διαδικασία εξερεύνησης μιας άλλης γλώσσας ενεργοποιεί νέες γέφυρες επικοινωνίας μεταξύ των νεύρων στον εγκέφαλο. Περίπου την ίδια επίδραση έχουν και άλλες πνευματικές δραστηριότητες, όπως τα σταυρόλεξα και το σουντόκου.

Διαβάστε επίσης

• Τι είναι η νόσος Alzheimer; Τι πρέπει να κάνετε για να αποφύγετε την άνοια;
• Ξεχνάτε, χάνετε τις λέξεις, χάνετε πράγματα; Μήπως πρέπει να επισκεφτείτε κάποιον ειδικό για Alzheimer;
• Η νόσος του Πάρκινσον τι είναι; Ποια τα συμπτώματα και πώς γίνεται η διάγνωση; Μάθετε να φροντίζετε τον εαυτό σας και πώς να κινήστε χωρίς να πέφτετε.
• Έχετε τρέμουλο στα χέρια, αργείτε να δέσετε τα κορδόνια σας, προβλήματα στην ισορροπία και την ομιλία; Μπορεί να έχετε νόσο του Πάρκινσον