Λαγοκέφαλος: Νέα δαγκώματα σε λουόμενους, αντιδράσεις για την «επικήρυξη» και η συζήτηση για την υπεραλίευση

 medlabnews.gr

Ανησυχία προκαλούν τα περιστατικά με λαγοκέφαλους στις ελληνικές θάλασσες, 

Νεότερη ενημέρωση

Η συζήτηση για τον λαγοκέφαλο παίρνει πλέον και άλλη διάσταση, πέρα από τα περιστατικά τραυματισμών λουόμενων και τις ζημιές που καταγγέλλουν οι ψαράδες. Μετά την έντονη δημόσια συζήτηση για την «επικήρυξη» του είδους και την αμοιβή για την αλίευσή του, το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» παρεμβαίνει ζητώντας να σταματήσει η τρομολαγνεία και να αντιμετωπιστεί το θέμα με επιστημονική ψυχραιμία.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο, ο λαγοκέφαλος είναι πράγματι ένα ξενικό είδος που έχει εξαπλωθεί στη Μεσόγειο, όμως η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στο «κυνήγι» του. Το πρόβλημα, όπως επισημαίνουν ειδικοί στη θαλάσσια προστασία, συνδέεται και με τη συνολική διατάραξη των θαλάσσιων οικοσυστημάτων: την υπεραλίευση, την υποβάθμιση των βιοτόπων, την απώλεια μεγάλων θηρευτών και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Την ίδια ώρα, οι ψαράδες περιγράφουν μια δύσκολη πραγματικότητα. Όπως αναφέρουν στην «Καθημερινή», σε περιοχές της Κρήτης και των Δωδεκανήσων ζουν εδώ και σχεδόν 20 χρόνια με τον λαγοκέφαλο, βλέποντας τα δίχτυα τους να καταστρέφονται, τα αλιεύματά τους να μειώνονται και το κόστος της δουλειάς τους να αυξάνεται. Σε ορισμένες περιπτώσεις αναφέρουν ότι βγάζουν δεκάδες ή και εκατοντάδες λαγοκέφαλους την ημέρα.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι ο λαγοκέφαλος δεν πρέπει να παρουσιάζεται με τρόπο που προκαλεί πανικό στους λουόμενους. Η επικινδυνότητά του αφορά κυρίως δύο πράγματα: πρώτον, την κατανάλωσή του, επειδή περιέχει τετροδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη που δεν εξουδετερώνεται με το μαγείρεμα· και δεύτερον, το ενδεχόμενο τραυματισμού από τα ισχυρά δόντια του, όπως δείχνουν τα πρόσφατα περιστατικά σε παραλίες.

Οι λουόμενοι πρέπει να αποφεύγουν να ταΐζουν ψάρια κοντά στην ακτή, να μην προσπαθούν να πιάσουν ή να αγγίξουν λαγοκέφαλο και να ζητούν ιατρική εκτίμηση αν υπάρξει δάγκωμα. Από την άλλη, η Πολιτεία οφείλει να δει το ζήτημα όχι μόνο ως πρόβλημα «επικίνδυνου ψαριού», αλλά ως ένδειξη μιας θάλασσας που αλλάζει.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πώς θα μειωθεί ο αριθμός των λαγοκέφαλων, αλλά πώς θα αποκατασταθεί η ισορροπία στο θαλάσσιο περιβάλλον. Γιατί όταν η υπεραλίευση αφαιρεί τους φυσικούς ρυθμιστές του οικοσυστήματος, όταν οι θάλασσες θερμαίνονται και όταν τα ξενικά είδη βρίσκουν χώρο να εξαπλωθούν, τότε το πρόβλημα δεν λύνεται μόνο με επιδοτούμενη αλίευση. Χρειάζεται μακροπρόθεσμη πολιτική για την προστασία της θάλασσας, στήριξη των ψαράδων και σωστή ενημέρωση του κοινού.

Τραυματισμός στην Χαλκιδική

Νέο περιστατικό με λαγοκέφαλο καταγράφηκε αυτή τη φορά στο Πευκοχώρι Χαλκιδικής, όπου γυναίκα περιέγραψε τις αγωνιώδεις στιγμές που έζησε όταν, σύμφωνα με τη μαρτυρία της, δέχθηκε δάγκωμα από το ψάρι ενώ βρισκόταν σε πολύ ρηχά νερά.

Η λουόμενη ανέφερε ότι είχε μπει στη θάλασσα μαζί με την παρέα της και το νερό έφτανε περίπου μέχρι το γόνατο, όταν αισθάνθηκε έναν έντονο πόνο στον αστράγαλο. Όπως είπε, το δάγκωμα έγινε ακριβώς πάνω στο κόκκαλο, γεγονός που πιθανόν απέτρεψε σοβαρότερη βλάβη.

«Δεν κατάφερε να μου κάνει μεγάλη ζημιά. Μου άφησε σχετικά μια καλή τρύπα πάνω στον αστράγαλο», ανέφερε χαρακτηριστικά η γυναίκα, η οποία στη συνέχεια μετέβη σε Κέντρο Υγείας, όπου της παρασχέθηκε ιατρική φροντίδα, αντιτετανική κάλυψη και αντιβίωση, ενώ το τραύμα αντιμετωπίστηκε από τους γιατρούς.

Το περιστατικό έρχεται να προστεθεί στις πρόσφατες αναφορές για τραυματισμούς λουόμενων από λαγοκέφαλο σε ελληνικές παραλίες, προκαλώντας ανησυχία στους κατοίκους, στους επαγγελματίες της θάλασσας και στους επισκέπτες παραθαλάσσιων περιοχών.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο λαγοκέφαλος δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να καταναλώνεται, καθώς περιέχει τετροδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη που δεν εξουδετερώνεται με το μαγείρεμα και μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση. Σε περίπτωση δαγκώματος, το τραύμα πρέπει να καθαρίζεται άμεσα και ο τραυματίας να αναζητά ιατρική εκτίμηση, ιδιαίτερα αν υπάρχει βαθύ τραύμα, αιμορραγία, έντονος πόνος ή σημεία λοίμωξης.

Tραυματισμός δύο λουόμενων στο Λουτράκι. 

Το ψάρι-εισβολέας έχει ισχυρά σαγόνια, μπορεί να προκαλέσει σοβαρά τραύματα, ενώ η κατανάλωσή του θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνη λόγω τετροδοτοξίνης.

Συναγερμός έχει σημάνει για την εξάπλωση του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες, καθώς το τοξικό ψάρι-εισβολέας δεν αποτελεί πλέον μόνο πρόβλημα για τους επαγγελματίες και ερασιτέχνες ψαράδες, αλλά προκαλεί ανησυχία και στους λουόμενους.

Στο Λουτράκι, δύο πολίτες φέρονται να τραυματίστηκαν από δαγκώματα λαγοκέφαλου κατά τη διάρκεια θαλάσσιας δραστηριότητας και μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο για την παροχή πρώτων βοηθειών. Σύμφωνα με τα σχετικά ρεπορτάζ, οι τραυματισμοί προκάλεσαν έντονο πόνο και ανησυχία στην περιοχή.

Γιατί ο λαγοκέφαλος θεωρείται επικίνδυνος

Ο λαγοκέφαλος, γνωστός επιστημονικά ως Lagocephalus sceleratus, είναι ξενικό και χωροκατακτητικό είδος που εξαπλώθηκε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Σύμφωνα με το ΕΛΚΕΘΕ, ως εισβολικό είδος έχει αρνητικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα, στην αλιεία, στις οικοσυστημικές υπηρεσίες και στη δημόσια υγεία.

Το δάγκωμά του δεν θεωρείται τοξικό, όμως το ψάρι διαθέτει ιδιαίτερα ισχυρές σιαγόνες, που μοιάζουν με ράμφος και μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά τραύματα και αιμορραγία. Αυτό είναι κρίσιμο, γιατί ο κίνδυνος από το δάγκωμα είναι κυρίως τραυματικός, όχι δηλητηριώδης.

Το μεγάλο πρόβλημα: Δεν πρέπει να καταναλώνεται

Ο σοβαρότερος κίνδυνος αφορά την κατανάλωση του λαγοκέφαλου. Το ψάρι περιέχει τετροδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη, η οποία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση, παράλυση και αναπνευστική ανεπάρκεια.

Η τοξίνη δεν καταστρέφεται με το μαγείρεμα ή το ψήσιμο, ενώ επειδή η κατανομή της στο σώμα του ψαριού ποικίλλει, κανένα μέρος του λαγοκέφαλου δεν θεωρείται ασφαλές για κατανάλωση.

Τι να κάνετε αν δείτε λαγοκέφαλο

Οι ειδικοί συνιστούν στους λουόμενους να απομακρύνονται ήρεμα από το σημείο και να βγαίνουν από τη θάλασσα, χωρίς να επιχειρούν να πιάσουν ή να ενοχλήσουν το ψάρι. Οι ψαράδες δεν πρέπει να το καθαρίζουν, να το διαθέτουν ή να το καταναλώνουν.

Σε περίπτωση δαγκώματος χρειάζεται άμεσος καθαρισμός του τραύματος, πίεση σε περίπτωση αιμορραγίας και ιατρική εκτίμηση, ειδικά όταν το τραύμα είναι βαθύ ή υπάρχει έντονος πόνος. Οι οδηγίες του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού επισημαίνουν ότι το δάγκωμα μπορεί να προκαλέσει σημαντικό μηχανικό τραυματισμό λόγω της δύναμης των σιαγόνων του ψαριού.

Έρχεται «επικήρυξη» του λαγοκέφαλου;

Το πρόβλημα έχει πάρει πλέον και οργανωμένη διάσταση. Σύμφωνα με πληροφορίες, ξεκινά ο 1ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αλιείας λαγοκέφαλου, με στόχο τον περιορισμό του είδους, ενώ εξετάζεται και σχέδιο οικονομικού κινήτρου ή «επικήρυξης» για την αλιεία του τοξικού ψαριού.

Η λογική πίσω από τέτοιες δράσεις είναι ότι ο λαγοκέφαλος δεν έχει φυσικούς εχθρούς σε επαρκή αριθμό στη Μεσόγειο, πολλαπλασιάζεται γρήγορα και προκαλεί ζημιές σε δίχτυα, εργαλεία και αλιεύματα.

Τι πρέπει να θυμόμαστε

Ο λαγοκέφαλος είναι πλέον υπαρκτός κίνδυνος στις ελληνικές θάλασσες. Δεν χρειάζεται πανικός, αλλά χρειάζεται ενημέρωση. Το δάγκωμα μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραύμα, ενώ η κατανάλωση του ψαριού μπορεί να είναι θανατηφόρα. Γι’ αυτό οι λουόμενοι πρέπει να απομακρύνονται αν τον δουν και οι ψαράδες να μην τον διαθέτουν ποτέ για κατανάλωση.