Οι μισοί Έλληνες 15χρονοι δεν φτάνουν ούτε στο βασικό επίπεδο στα Μαθηματικά – 44% στην ανάγνωση

 

 επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Ανησυχητική εικόνα για τις βασικές δεξιότητες των 15χρονων στην Ελλάδα καταγράφει η νέα έρευνα PISA 2025 του ΟΟΣΑ. Σχεδόν ένας στους δύο μαθητές βρίσκεται κάτω από το ελάχιστο επίπεδο επάρκειας στα Μαθηματικά, ενώ πολύ υψηλά είναι τα αντίστοιχα ποσοστά στην κατανόηση κειμένου και στις Φυσικές Επιστήμες.

Τα επίσημα αποτελέσματα της PISA 2025, που δημοσιοποίησε στις 8 Σεπτεμβρίου ο ΟΟΣΑ, αποτυπώνουν ένα σοβαρό πρόβλημα για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα.

Οι Έλληνες 15χρονοι παραμένουν κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ και στα τρία βασικά γνωστικά πεδία: Μαθηματικά, Ανάγνωση και Φυσικές Επιστήμες.

Το πιο εντυπωσιακό εύρημα, όμως, δεν βρίσκεται απλώς στη θέση της Ελλάδας στους διεθνείς πίνακες.

Βρίσκεται στο πόσοι μαθητές δεν κατορθώνουν να φτάσουν ούτε στο Level 2, το οποίο η PISA θεωρεί το βασικό επίπεδο επάρκειας που απαιτείται για να χρησιμοποιεί ένας νέος στοιχειώδεις γνώσεις και δεξιότητες στην καθημερινή ζωή.

Σχεδόν ένας στους δύο κάτω από το βασικό επίπεδο στα Μαθηματικά

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία:

• 49,5% των μαθητών στην Ελλάδα βρίσκεται κάτω από το βασικό επίπεδο στα Μαθηματικά.

• 43,8% βρίσκεται κάτω από το βασικό επίπεδο στην Κατανόηση Κειμένου.

• 40,9% βρίσκεται κάτω από το βασικό επίπεδο στις Φυσικές Επιστήμες.

Με άλλα λόγια, περίπου ο ένας στους δύο Έλληνες 15χρονους δεν κατακτά το βασικό επίπεδο μαθηματικού εγγραμματισμού, ενώ περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα δεν φτάνουν το αντίστοιχο επίπεδο στην ανάγνωση και στις επιστήμες.

Το Υπουργείο Παιδείας επισημαίνει ότι πρόκειται για το επίπεδο που απαιτείται ώστε ο μαθητής να μπορεί να ανταποκρίνεται σε απλές απαιτήσεις της καθημερινότητας, όπως να κατανοεί το νόημα κειμένων, να ερμηνεύει απλά φυσικά φαινόμενα και να πραγματοποιεί απλούς μαθηματικούς συλλογισμούς.

Ελλάδα έναντι ΟΟΣΑ: Η διαφορά στους βαθμούς

Οι μέσες επιδόσεις αποτυπώνουν επίσης τη σημαντική απόσταση της Ελλάδας από τον ΟΟΣΑ.

Στα Μαθηματικά, οι Έλληνες μαθητές συγκέντρωσαν κατά μέσο όρο 424 μονάδες, έναντι 463 μονάδων στον ΟΟΣΑ.

Στην Ανάγνωση, η Ελλάδα κατέγραψε 423 μονάδες, έναντι 461 μονάδων στον ΟΟΣΑ.

Στις Φυσικές Επιστήμες, η επίδοση των Ελλήνων μαθητών ήταν 434 μονάδες, έναντι 482 μονάδων στον ΟΟΣΑ.

Ιδιαίτερα χαμηλό παραμένει και το ποσοστό των μαθητών που φτάνουν στις κορυφαίες βαθμίδες επίδοσης.

Μόλις περίπου 2% των Ελλήνων μαθητών φτάνει στα επίπεδα 5 ή 6 στα Μαθηματικά, έναντι 8% στον ΟΟΣΑ, ενώ στην Ανάγνωση και στις Φυσικές Επιστήμες το ποσοστό είναι περίπου 1%, έναντι 6% και 7% αντίστοιχα στον ΟΟΣΑ.

Ακόμη χαμηλότερα από το 2018

Υπάρχει, πάντως, μία σημαντική λεπτομέρεια στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων.

Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, οι επιδόσεις της Ελλάδας το 2025 ήταν περίπου στα ίδια επίπεδα με το 2022 στα Μαθηματικά και στις Φυσικές Επιστήμες, ενώ στην Ανάγνωση επιδεινώθηκαν.

Ωστόσο, οι επιδόσεις στα Μαθηματικά και στις Φυσικές Επιστήμες παραμένουν χαμηλότερες από το 2018 και από κάθε προηγούμενη μέτρηση της PISA για την Ελλάδα.

Σε σύγκριση με το 2015, μάλιστα, το ποσοστό των μαθητών χαμηλών επιδόσεων αυξήθηκε κατά:

14 ποσοστιαίες μονάδες στα Μαθηματικά, 17 μονάδες στην Ανάγνωση και 8 μονάδες στις Φυσικές Επιστήμες.

Το Υπουργείο Παιδείας σημειώνει από την πλευρά του ότι η Ελλάδα έχει αρχίσει να περιορίζει τη διαφορά της από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, κυρίως επειδή η πτώση στα Μαθηματικά ήταν μικρότερη από εκείνη που καταγράφηκε σε αρκετές άλλες χώρες.

Το άλλο ανησυχητικό εύρημα: θόρυβος και αναστάτωση μέσα στην τάξη

Η PISA 2025 δεν εξέτασε μόνο τις γνώσεις των μαθητών.

Τα στοιχεία για το κλίμα μέσα στα ελληνικά σχολεία είναι επίσης ιδιαίτερα ενδιαφέροντα.

Το 46% των Ελλήνων μαθητών ανέφερε ότι θόρυβος και αναστάτωση διακόπτουν τα περισσότερα ή όλα τα μαθήματα Φυσικών Επιστημών, έναντι 31% στον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.

Παράλληλα:

• 45% δήλωσε ότι οι συμμαθητές του δεν ακούν όσα λέει ο εκπαιδευτικός.

• 37% ανέφερε ότι δεν μπορεί να εργαστεί καλά στα περισσότερα ή σε όλα τα μαθήματα, έναντι 19% στον ΟΟΣΑ.

• Μόλις 49% ανέφερε ότι ο εκπαιδευτικός ενδιαφέρεται για τη μάθηση κάθε μαθητή στα περισσότερα μαθήματα Φυσικών Επιστημών, έναντι 69% στον ΟΟΣΑ.

1 στους 3 βλέπει τους συμμαθητές του να αποσπώνται από ψηφιακές συσκευές

Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν τα στοιχεία για τα κινητά και τις ψηφιακές συσκευές.

Το 33% των Ελλήνων μαθητών δήλωσε ότι οι συμμαθητές του αποσπώνται συχνά από ψηφιακές συσκευές κατά τη διάρκεια των περισσότερων ή όλων των μαθημάτων Φυσικών Επιστημών. Ο αντίστοιχος μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 28%.

Μάλιστα, στην Ελλάδα οι μαθητές που ανέφεραν τέτοιου είδους ψηφιακή διάσπαση προσοχής είχαν κατά μέσο όρο 30 μονάδες χαμηλότερη επίδοση στις Φυσικές Επιστήμες, ακόμη και μετά τη συνεκτίμηση του κοινωνικοοικονομικού προφίλ μαθητών και σχολείων.

Το εύρημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον επειδή το 98% των Ελλήνων μαθητών φοιτά, σύμφωνα με τους διευθυντές των σχολείων, σε σχολικές μονάδες όπου απαγορεύεται η χρήση κινητού τηλεφώνου στους χώρους του σχολείου.

Πόσοι Έλληνες μαθητές χρησιμοποιούν AI

Η PISA κατέγραψε για πρώτη φορά εκτεταμένα στοιχεία και για τη χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης.

Στην Ελλάδα:

• 34% των μαθητών χρησιμοποιεί AI chatbots για να βοηθηθεί στη μάθηση τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα.

• 29% χρησιμοποιεί AI για αρχική έρευνα πάνω σε ένα νέο θέμα.

• 24% το χρησιμοποιεί για να συνοψίζει κείμενα που πρέπει να διαβάσει.

• 25% για να συντάσσει κείμενα στο πλαίσιο σχολικών εργασιών.

Τα στοιχεία δεν αποδεικνύουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη προκαλεί χαμηλότερες επιδόσεις. Ο ίδιος ο ΟΟΣΑ τονίζει ότι η επίδρασή της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται και από το κατά πόσο αποτελεί εργαλείο μάθησης ή υποκατάστατο της προσπάθειας του μαθητή.

Απουσίες: 49% είχε χάσει τουλάχιστον ένα μάθημα

Ανησυχητικά είναι και τα στοιχεία για τη σχολική παρουσία.

Στην Ελλάδα, κατά τις δύο εβδομάδες πριν από την έρευνα:

• 31% των μαθητών δήλωσε ότι είχε χάσει τουλάχιστον μία ολόκληρη ημέρα σχολείου.

• 49% ότι είχε «κόψει» τουλάχιστον ένα μάθημα.

• 62% ότι είχε φτάσει καθυστερημένο στο σχολείο.

Οι αντίστοιχοι μέσοι όροι του ΟΟΣΑ ήταν 22%, 24% και 50%.

Τεράστια διαφορά αγοριών και κοριτσιών στην ανάγνωση

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό της ελληνικής εικόνας είναι η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στα δύο φύλα στην κατανόηση κειμένου.

Τα κορίτσια στην Ελλάδα προηγούνται των αγοριών κατά 46 μονάδες στην Ανάγνωση, όταν η μέση διαφορά στον ΟΟΣΑ είναι περίπου 30 μονάδες.

Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες διαφορές υπέρ των κοριτσιών μεταξύ των χωρών και οικονομιών που συμμετείχαν στην PISA.

Η μεγαλύτερη PISA που έχει πραγματοποιηθεί

Στην PISA 2025 συμμετείχαν περισσότεροι από 760.000 μαθητές ηλικίας 15 ετών από 91 χώρες και οικονομίες, αντιπροσωπεύοντας περίπου 33 εκατομμύρια νέους.

Στην Ελλάδα εξετάστηκαν 6.858 μαθητές από 229 σχολεία, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν περίπου 101.800 15χρονους ή περίπου το 95% του συνολικού πληθυσμού αυτής της ηλικίας.

Η νέα έρευνα καταγράφει, πάντως, ένα ευρύτερο διεθνές πρόβλημα: ο μέσος όρος των χωρών του ΟΟΣΑ έφτασε στα χαμηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα στην Ανάγνωση και στα Μαθηματικά.

Το κρίσιμο ελληνικό εύρημα, όμως, παραμένει πολύ συγκεκριμένο: περίπου ο ένας στους δύο 15χρονους βρίσκεται κάτω από το βασικό επίπεδο στα Μαθηματικά και περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα κάτω από το βασικό επίπεδο στην Ανάγνωση και στις Φυσικές Επιστήμες.

Πηγή: OECD – PISA 2025 Results, Υπουργείο Παιδείας

Πρώτη δημοσίευση: 09/09/2026 – Τελευταία ενημέρωση: 09/09/2026 | medlabnews.gr