Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ιογενών Ηπατίτιδων, 28 Ιουλίου: Πρόληψη, εμβόλια, διάγνωση και θεραπεία (video)

Επιμέλεια Κασσιανή Τσώνη, medlabnews.gr iatrikanea

Oι Ιογενείς Hπατίτιδες ευθύνονται για 1,3 εκατομμύρια θανάτους σε όλο τον κόσμο κάθε χρόνο. Περισσότερους δηλαδή από τους αντίστοιχους θανάτους που προκαλούνται από τον ιό του HIV/AIDS, την ελονοσία και τη φυματίωση. Υπολογίζεται μάλιστα ότι οι θάνατοι από τις Ιογενείς Ηπατίτιδες θα αυξηθούν κατά 123,5% μέχρι το 2030 (ιδιαίτερα για την ηπατίτιδα C) αν δεν υπάρξουν σημαντικές δράσεις. 

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Έκθεση Ηπατίτιδας 2026 του ΠΟΥ, το 2024 υπολογίζεται ότι 1,3 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από κίρρωση και καρκίνο του ήπατος που σχετίζονται με χρόνια ηπατίτιδα Β και C. Η ηπατίτιδα Β και C ευθύνονται για πάνω από το 95% των θανάτων που συνδέονται με ιογενείς ηπατίτιδες.

Υπολογίζεται ότι σε παγκόσμιο επίπεδο, 1 στους 12 συνανθρώπους μας έχουν προσβληθεί από τον ιό της Ηπατίτιδας B ή C, ποσοστό πολύ υψηλότερο από αυτό των φορέων του HIV / AIDS. Τονίζουμε εδώ ότι ο ιός της ηπατίτιδας Β είναι το μεγαλύτερο καρκινογόνο μετά το κάπνισμα.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το 2010 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) όρισε την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ιογενών Ηπατίτιδων ως μία από τις μόλις 4 επίσημες συγκεκριμένες Παγκόσμιες Ημέρες Υγείας, η οποία θα πρέπει να γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 28 Ιουλίου.

Το μήνυμα του ΠΟΥ για την Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας 2026 είναι «Hepatitis: Let’s break it down». Το μήνυμα εστιάζει στην ανάγκη να σπάσουν τα εμπόδια που δυσκολεύουν την πρόσβαση στην ενημέρωση, στον έλεγχο, στον εμβολιασμό και στη θεραπεία.

Η ιογενής ηπατίτιδα εξακολουθεί να μαστίζει εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους στον πλανήτη και αποτελεί τεράστιο πρόβλημα δημόσιας υγείας. Η Ελλάδα ανήκει στις περιοχές με ενδιάμεση ενδημικότητα και υπολογίζεται ότι 300.000 άνθρωποι είναι φορείς της ηπατίτιδας Β.

Όσον αφορά στην ηπατίτιδα C, εκτιμάται ότι περισσότερα από 167.000 άτομα πάσχουν στη χώρα μας, εκ των οποίων μόλις 30.000 έχουν διαγνωσθεί με τη νόσο. Ιδιαίτερα αυξημένη είναι η συχνότητα στους χρήστες ενδοφλέβιων Ναρκωτικών αγγίζοντας το 75%, καθώς με βάση τα τελευταία επιδημιολογικά δεδομένα αρκούν μονάχα δύο χρόνια ενεργούς ενδοφλέβιας χρήσης ουσιών για να έρθει σε επαφή με τον ιό της ηπατίτιδας C ένας άνθρωπος-χρήστης στο κέντρο την Αθήνας. Από τους διαγνωσμένους ασθενείς μόνο το 30%-40% είχε λάβει θεραπεία (περίπου 13.000 άτομα).

Η χρόνια ηπατίτιδα C μπορεί σήμερα, στις περισσότερες περιπτώσεις, να θεραπευθεί με από του στόματος αντιικά φάρμακα διάρκειας περίπου 8–12 εβδομάδων. Αντίθετα, στη χρόνια ηπατίτιδα Β η θεραπεία στοχεύει κυρίως στη μακροχρόνια καταστολή του ιού και στη μείωση του κινδύνου κίρρωσης και καρκίνου του ήπατος.

Η χρόνια λοίμωξη από ιογενείς ηπατίτιδες αποτελεί σημαντικό αίτιο καρκίνου του ήπατος. Το IARC έχει ταξινομήσει τους ιούς της ηπατίτιδας Β, C και D ως καρκινογόνους για τον άνθρωπο.

Η Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ήπατος επισημαίνει επίσης ότι παρόλο που στη διάρκεια των τελευταίων ετών έχει σημειωθεί σημαντική μείωση του επιπολασμού της χρόνιας ηπατίτιδας Β στη χώρα μας καταγράφονται υψηλά ποσοστά Ηπατίτιδας Β σε πληθυσμούς οικονομικών μεταναστών που ζούν και εργάζονται στη χώρα μας. Τα δεδομένα αυτά προκύπτουν από πρόσφατη πανελλήνια έρευνα του Κέντρου Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων (ΕΟΔΥ). Από την ίδια έρευνα προκύπτει ότι ένα αυξανόμενο ποσοστό των νέων περιστατικών με χρόνια ηπατίτιδα C διαπιστώνεται σε χρήστες ενδοφλεβίων ναρκωτικών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Ηπατοκυτταρικός Καρκίνος είναι η 3η συχνότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως, με 750.000 νέες περιπτώσεις και 650.000 θανάτους ανά έτος. Στη χώρα μας, η επίπτωση του Ηπατοκυτταρικού Καρκίνου είναι από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη με 12.1/100.000 κατοίκους /έτος σε άνδρες και 4.6 στις γυναίκες. Οι περισσότερες δε περιπτώσεις Ηπατοκυτταρικού Καρκίνου σχετίζονται με τις Ιογενείς Ηπατίτιδες Β και C (ιδιαίτερα με την Ηπατίτιδα Β εκτός από την Κρήτη που σχετίζονται περισσότερο με την Ηπατίτιδα C). H μέση ηλικία των ασθενών με Ηπατοκυτταρικό Καρκίνο είναι τα 62 έτη.

Κι όμως οι Χρόνιες Ιογενείς Ηπατίτιδες είναι νοσήματα που μπορούν να αντιμετωπιστούν και σε πολλές περιπτώσεις να ιαθούν πλήρως, εφόσον βέβαια υπάρξει αποτελεσματικότερος εντοπισμός των ασθενών και στη συνέχεια η χορήγηση της κατάλληλης αντιικής αγωγής.

Στη θεραπευτική προσέγγιση της Χρόνιας Ηπατίτιδας Β, βασικός στόχος είναι η επίτευξη μακροχρόνιας ιολογικής ύφεσης, ενώ στη Χρόνια Ηπατίτιδα C στόχος της θεραπείας είναι η εκρίζωση του ιού.

H πρόληψη της λοίμωξης, από τους ιούς στηρίζεται στην ενημέρωση των ομάδων αυξημένου κινδύνου σχετικά με τους τρόπους μετάδοσης και κυρίως στην εφαρμογή προγραμμάτων εμβολιασμού έναντι των ιών ηπατίτιδας Α και Β, επισημαίνει ο Ιωάννης Βλαχογιαννάκος, Γεν. Γραμματέας της ΕΕΜΗ και Επίκουρος Καθηγητής Γαστρεντερολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Το εμβόλιο της Hπατίτιδας Β το οποίο γίνεται δωρεάν σε παιδιά σε 178 χώρες σε όλο τον κόσμο, παρέχει ένα επίπεδο προστασίας που αποτρέπει περισσότερους από 700.000 θανάτους από κίρρωση και καρκίνο του ήπατος σε κάθε νέα γενιά. Και επειδή η Ηπατίτιδα D απαιτεί την παρουσία του ιού της Ηπατίτιδας Β για να προκαλέσει μόλυνση, ο εμβολιασμός για Ηπατίτιδα Β εξαλείφει τον κίνδυνο προσβολής και από τον ιό της Ηπατίτιδας D που είναι μια από τις χειρότερες και πιο επιθετικές μορφές ιογενούς ηπατίτιδας και η οποία αντιμετωπίζεται μάλιστα πολύ δύσκολα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εγκρίνει δέκα εμβόλια για την προστασία έναντι της λοίμωξης της Ηπατίτιδας Β για χρήση στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Το εμβόλιο κατά της Ηπατίτιδας Β είναι απόλυτα ασφαλές και πρέπει να έχει ολοκληρωθεί πριν τη συμπλήρωση του 1ου έτους της ζωής. Το εμβόλιο κατά της Ηπατίτιδας Α είναι και αυτό απόλυτα ασφαλές και χορηγείται δωρεάν.

Σε εξέλιξη είναι επίσης πολλά υποσχόμενα νέα εμβόλια κατά της Ηπατίτιδας Ε, που μεταδίδεται μέσω της κοπρανο-στοματικής οδού με μολυσμένο νερό ή τροφές στην Ασία, Μέση Ανατολή, σε χώρες της Αφρικής και στο Μεξικό και είναι υπεύθυνη για δυσανάλογα μεγάλο αριθμό εγκύων γυναικών (ιδιαίτερα στο 3ο τρίμηνο). Από το 2011 κυκλοφορεί επίσημα στην Κίνα εμβόλιο κατά του ιού της Ηπατίτιδας Ε αλλά η γενικότερες συστάσεις για χρήση του αναμένεται στο τέλος του τρέχοντος έτους από την ΠΟΥ.  

Δυστυχώς, το εμβόλιο κατά της λοίμωξης από τον ιό της Ηπατίτιδας C παραμένει «άπιαστο όνειρο».

Πηγές

ΠΟΥ

Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ήπατος

ΕΟΔΥ

Διαβάστε επίσης

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας

Τι σημαίνει να έχεις ηπατίτιδα C, πόσο επικίνδυνο είναι και τι μπορεί να κάνεις;
Σε ποιες παθήσεις αυξάνεται και σε ποιες μειώνεται η αλκαλική φωσφατάση; Πόσο σημαντική είναι η παρακολούθησή της;

Οι αυξημένες τιμές τρανσαμινασών, στις εξετάσεις αίματος, τι μπορεί να σημαίνει; Τι πρέπει να κάνουμε;

Αρχική ανάρτηση: Ιούλιος 2015. Νεότερη επικαιροποίηση: 28 Ιουλίου 2026.