Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία: Οδηγίες προστασίας από τον καπνό των πυρκαγιών

medlabnews.gr iatrikanea

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ), με αίσθημα ευθύνης απέναντι στους πολίτες, απευθύνει συστάσεις προς τους κατοίκους και τους εργαζόμενους σε περιοχές που επηρεάζονται από δασικές πυρκαγιές, καθώς και προς όλους όσοι εκτίθενται σε καπνό και αιωρούμενα σωματίδια, επισημαίνοντας τους κινδύνους για την υγεία και τα απαραίτητα μέτρα προστασίας.
Μέτρα προστασίας σε συνθήκες επιβαρυμένης ατμόσφαιρας

Η ΕΠΕ συνιστά την άμεση απομάκρυνση από τις περιοχές όπου εκδηλώνονται πυρκαγιές. Ιδιαίτερα για άτομα με σοβαρά υποκείμενα νοσήματα, ηλικιωμένους, παιδιά και εγκύους, προτείνεται η πλήρης αποφυγή μετακινήσεων.

Οι πολίτες καλούνται να παραμένουν, όσο είναι δυνατόν, σε κλειστούς χώρους με παράθυρα και πόρτες κλειστά. Η χρήση κλιματισμού θεωρείται ωφέλιμη σε συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών, καθώς ανακυκλώνει τον αέρα του χώρου, υπό την προϋπόθεση ότι δεν εισέρχεται εξωτερικός αέρας. Εφόσον αυτό δεν είναι εφικτό, προτείνεται η δημιουργία ενός προστατευμένου και κλιματιζόμενου δωματίου μέσα στην κατοικία.

Παράλληλα, συνιστάται η αποφυγή δραστηριοτήτων που επιβαρύνουν περαιτέρω την ποιότητα του εσωτερικού αέρα, όπως το κάπνισμα, η χρήση κεριών, το μαγείρεμα σε ανοιχτή εστία, τα προϊόντα αεροζόλ και η χρήση ηλεκτρικής σκούπας.

Η άθληση και κάθε μορφή έντονης σωματικής δραστηριότητας θα πρέπει να αποφεύγονται κατά τη διάρκεια αυξημένης ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Σε περιπτώσεις όπου η μετακίνηση είναι αναγκαία, η ΕΠΕ προτείνει τη χρήση μάσκας υψηλής αναπνευστικής προστασίας τύπου FFP2 ή FFP3, με σωστή εφαρμογή στο πρόσωπο. Διευκρινίζεται ότι οι χειρουργικές ή υφασμάτινες μάσκες δεν προσφέρουν επαρκή προστασία από τον καπνό και τη στάχτη. Επιπλέον, οι μετακινήσεις καλό είναι να πραγματοποιούνται σε ώρες χαμηλότερου θερμικού φορτίου, όπως τις βραδινές ώρες.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για άτομα με χρόνια αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά νοσήματα, τα οποία καλό είναι να αποφεύγουν τις μετακινήσεις, ειδικά όταν δεν είναι δυνατή η χρήση κατάλληλης μάσκας προστασίας.

Για τους ασθενείς με άσθμα ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), που επηρεάζονται περισσότερο από την περιβαλλοντική επιβάρυνση, κρίνεται απαραίτητη η αυστηρή τήρηση της φαρμακευτικής αγωγής και η άμεση επικοινωνία με τον θεράποντα πνευμονολόγο σε περίπτωση επιδείνωσης των συμπτωμάτων.

Η ΕΠΕ καλεί επίσης τους πολίτες να παρακολουθούν τις ανακοινώσεις των αρμόδιων φορέων σχετικά με την ποιότητα του αέρα και να μην βασίζονται αποκλειστικά στην οσμή ή στην ορατότητα. Χρήσιμα εργαλεία αποτελούν και οι διαδικτυακές πλατφόρμες παρακολούθησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε πραγματικό χρόνο, όπως οι αντίστοιχες υπηρεσίες του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η πλατφόρμα PurpleAir.
Πιθανές επιπτώσεις από την έκθεση στον καπνό

Η βραχυχρόνια έκθεση στον καπνό μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα από το ανώτερο αναπνευστικό σύστημα, όπως ρινική συμφόρηση, καταρροή και αίσθημα ξηρότητας στον φάρυγγα. Συχνά εμφανίζεται επίσης ξηρός και ερεθιστικός βήχας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστεί και δύσπνοια, ακόμη και σε άτομα χωρίς γνωστό υποκείμενο νόσημα.

Συμπτώματα όπως ζάλη, ναυτία, έντονη κόπωση και πονοκέφαλος ενδέχεται να υποδηλώνουν έκθεση σε μονοξείδιο του άνθρακα και απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Αν και τα παραπάνω συμπτώματα μπορούν να εμφανιστούν και σε υγιή άτομα, παρατηρούνται συχνότερα και με μεγαλύτερη ένταση σε όσους πάσχουν από αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά νοσήματα.

Η εισπνοή προϊόντων καύσης μπορεί να προκαλέσει θερμικές ή χημικές βλάβες στο αναπνευστικό σύστημα. Οι θερμικές βλάβες σχετίζονται με την εισπνοή πολύ θερμού αέρα ή ατμού κοντά στην εστία της φωτιάς και αφορούν κυρίως τους ανώτερους αεραγωγούς. Αντίθετα, οι χημικές βλάβες οφείλονται στην εισπνοή μικροσωματιδίων και ερεθιστικών χημικών ουσιών, επηρεάζοντας τόσο τους αεραγωγούς όσο και το πνευμονικό παρέγχυμα.

Η ασφυξία παραμένει η συχνότερη άμεση αιτία θανάτου σε περιστατικά πυρκαγιάς, λόγω της μείωσης του διαθέσιμου οξυγόνου και της ταυτόχρονης εισπνοής μεγάλων ποσοτήτων καπνού. Σε πολλές περιπτώσεις συνυπάρχει και χημική ασφυξία από την εισπνοή ουσιών όπως το μονοξείδιο του άνθρακα ή το υδροκυάνιο, που παράγονται κατά την ατελή καύση υλικών όπως τα πλαστικά.

Ακόμη και σε μεγαλύτερη απόσταση από τα πύρινα μέτωπα, η έκθεση σε μικροσωματίδια και τοξικά αέρια μπορεί να προκαλέσει επιπτώσεις στο αναπνευστικό και το καρδιαγγειακό σύστημα. Η σοβαρότητα των επιπτώσεων εξαρτάται από παράγοντες όπως το μέγεθος των σωματιδίων, η διάρκεια της έκθεσης, η σύσταση των αερίων και η ύπαρξη υποκείμενων νοσημάτων.

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία δηλώνει ότι παρακολουθεί στενά την εξέλιξη της κατάστασης και θα επανέλθει με επικαιροποιημένες οδηγίες εφόσον προκύψουν νέα επιστημονικά δεδομένα.