Πυρηνικό déjà vu στη Γαλλία: Οι μέδουσες «χτύπησαν» ξανά ακριβώς έναν χρόνο μετά – Τρεις αντιδραστήρες εκτός

 medlabnews.gr iatrikanea

Θα μπορούσε να μοιάζει με παράξενο αστείο της φύσης, αν δεν επρόκειτο για έναν από τους μεγαλύτερους πυρηνικούς σταθμούς της Γαλλίας.

Στις 10 Αυγούστου 2026, ακριβώς έναν χρόνο μετά το σχεδόν πανομοιότυπο περιστατικό του Αυγούστου 2025, τεράστιες ποσότητες από μέδουσες έφτασαν ξανά στις εγκαταστάσεις άντλησης νερού του πυρηνικού σταθμού Gravelines στη βόρεια Γαλλία, αναγκάζοντας την EDF να θέσει εκτός λειτουργίας τρεις αντιδραστήρες και να μειώσει προληπτικά την ισχύ ενός ακόμη.

Και το εντυπωσιακότερο είναι ότι μετά το περσινό πάθημα η EDF είχε ήδη δημιουργήσει ειδικό σύστημα επιτήρησης των μεδουσών, με κάμερες, παρακολούθηση στη θάλασσα, συνεργασία με αλιείς και ακόμη και δυνατότητα επέμβασης με αλιευτικά σκάφη.

Παρά τα μέτρα, οι μέδουσες επέστρεψαν.

Τι συνέβη αυτή τη φορά

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της EDF, στις 10 Αυγούστου εφαρμόστηκαν αρχικά προληπτικά μέτρα όταν διαπιστώθηκε μαζική άφιξη μεδουσών.

Η κατάσταση όμως εξελίχθηκε γρήγορα. Οι μονάδες 3 και 4 σταμάτησαν αυτόματα, όπως προβλέπουν τα συστήματα προστασίας, ενώ οι χειριστές διέκοψαν και τη λειτουργία της μονάδας 2. Ταυτόχρονα η ισχύς της μονάδας 1 περιορίστηκε στο 50%.

Η μονάδα 5 βρισκόταν ήδη εκτός λειτουργίας για προγραμματισμένη συντήρηση, ενώ η μονάδα 6 παρέμεινε σε πλήρη λειτουργία. Κάθε ένας από τους έξι αντιδραστήρες του Gravelines έχει ισχύ περίπου 900 MW, με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 5,4 GW.

Δεν μπήκαν οι μέδουσες στον πυρηνικό αντιδραστήρα

Εδώ χρειάζεται μία σημαντική διευκρίνιση.

Οι μέδουσες δεν εισχώρησαν στον ίδιο τον πυρηνικό αντιδραστήρα ούτε στο πρωτεύον κύκλωμα ψύξης. Συσσωρεύτηκαν στις εγκαταστάσεις άντλησης και στα συστήματα φίλτρων από τα οποία περνά το θαλασσινό νερό.

Οι συγκεκριμένοι σταθμοί άντλησης βρίσκονται, σύμφωνα με την EDF, στο μη πυρηνικό τμήμα της εγκατάστασης και παρέχουν το θαλασσινό νερό που είναι απαραίτητο για την ψύξη των κυκλωμάτων ατμού. Όταν οι προγρίλιες και τα περιστρεφόμενα φίλτρα φράζουν, μειώνεται η δυνατότητα άντλησης του απαιτούμενου νερού και ενεργοποιούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες προστασίας.

Η EDF ανακοίνωσε ότι δεν υπήρξε συνέπεια για την πυρηνική ασφάλεια, το προσωπικό ή το περιβάλλον.

Το απίστευτο: είχε συμβεί στις 10 Αυγούστου και πέρυσι

Η σύμπτωση των ημερομηνιών είναι ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της ιστορίας.

Το 2025, τα πρώτα προβλήματα στα φίλτρα του Gravelines είχαν αρχίσει στις 9 Αυγούστου, όμως η μεγάλη εισροή μεδουσών εκδηλώθηκε στις 10 Αυγούστου. Οι μονάδες 4, 2 και 3 σταμάτησαν αυτόματα λίγο πριν από τα μεσάνυχτα και η μονάδα 6 ακολούθησε στις 06:12 το πρωί της 11ης Αυγούστου.

Επειδή οι άλλες δύο μονάδες βρίσκονταν τότε ήδη σε προγραμματισμένη συντήρηση, ολόκληρος ο σταθμός είχε προσωρινά σταματήσει να παράγει ηλεκτρική ενέργεια.

Φέτος, στις 10 Αυγούστου 2026, οι μέδουσες εμφανίστηκαν ξανά σε τέτοια πυκνότητα ώστε να προκαλέσουν νέα διακοπή λειτουργίας.

Ένα πραγματικό πυρηνικό déjà vu.

Μετά το 2025 η EDF είχε στήσει ολόκληρο «δίκτυο έγκαιρης προειδοποίησης»

Το περσινό περιστατικό είχε ληφθεί τόσο σοβαρά ώστε η EDF προχώρησε σε σειρά τεχνικών και οργανωτικών αλλαγών.

Εγκατέστησε σταθερές κάμερες στα κανάλια εισαγωγής νερού και στα περιστρεφόμενα φίλτρα, ώστε οι χειριστές να μπορούν να παρακολουθούν συνεχώς πιθανές συγκεντρώσεις οργανισμών από την αίθουσα ελέγχου.

Παράλληλα, δημιούργησε δίκτυο συνεργασίας με επαγγελματίες αλιείς και με τη γαλλική υπηρεσία θαλάσσιας διάσωσης SNSM για οπτική επιτήρηση της περιοχής.

Η συμφωνία με την οργάνωση France Pêche Durable et Responsable φθάνει τα 1,5 εκατ. ευρώ για τρία χρόνια, ενώ η συνεργασία με τη SNSM κοστίζει περίπου 30.000 ευρώ ετησίως.

Εάν εντοπίζεται πολύ μεγάλη συγκέντρωση μεδουσών, προβλέπεται ακόμη και στοχευμένη αλιεία με μηχανότρατες, ώστε να μειωθεί η πυκνότητά τους προτού πλησιάσουν στις εγκαταστάσεις.

Αυτή τη φορά τα ψαροκάικα βγήκαν πριν φτάσουν οι μέδουσες

Σύμφωνα με το Reuters, υπήρξε προειδοποίηση ήδη από το Σαββατοκύριακο και αλιευτικά σκάφη κινητοποιήθηκαν πριν φτάσει η μεγαλύτερη συγκέντρωση στον σταθμό.

Η EDF εκτιμά ότι η επιχείρηση περιόρισε την έκταση του προβλήματος. Όσες μέδουσες είχαν ήδη φτάσει στις εγκαταστάσεις απομακρύνονταν ακόμη και με βυτιοφόρα αναρρόφησης, ενώ η εταιρεία εκτιμούσε ότι οι μονάδες θα μπορούσαν να επανεκκινήσουν σχετικά γρήγορα καθώς δεν παρατηρούνταν νέα εισροή.

Γιατί πληθαίνουν τόσο πολύ οι μέδουσες;

Δεν μπορεί να αποδοθεί κάθε μεμονωμένο επεισόδιο αποκλειστικά στην κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, επιστήμονες επισημαίνουν ότι ένας συνδυασμός παραγόντων μπορεί να ευνοεί τις μαζικές εξάρσεις: υψηλότερες θερμοκρασίες της θάλασσας, μεταβολές στα θαλάσσια οικοσυστήματα, υπεραλίευση, περιορισμός φυσικών θηρευτών και εξάπλωση ξενικών ειδών.

Ήδη από το περιστατικό του 2025, ειδικοί είχαν επισημάνει ότι τα θερμότερα νερά μπορούν να παρατείνουν την περίοδο αναπαραγωγής ορισμένων ειδών μεδουσών. Στη Βόρεια Θάλασσα έχουν επίσης καταγραφεί ξενικά είδη, αν και η EDF δεν έχει ανακοινώσει ότι γνωρίζει ποιο ακριβώς είδος προκάλεσε τα περιστατικά στο Gravelines.

Οι μέδουσες, ένας απρόσμενος αντίπαλος της ενεργειακής υποδομής

Το Gravelines δείχνει με εντυπωσιακό τρόπο πόσο εξαρτημένες παραμένουν ακόμη και οι πλέον σύνθετες εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας από το φυσικό περιβάλλον που τις περιβάλλει.

Ένας πυρηνικός σταθμός με έξι αντιδραστήρες, ισχύ χιλιάδων megawatt και πολλαπλά επίπεδα τεχνολογικής προστασίας μπορεί να υποχρεωθεί να μειώσει ή να διακόψει την παραγωγή όχι από βλάβη στον αντιδραστήρα, αλλά από κάτι φαινομενικά πολύ πιο απλό:

χιλιάδες μέδουσες που φράζουν τα φίλτρα από όπου πρέπει να περάσει το θαλασσινό νερό.

Και στο Gravelines το έκαναν δύο συνεχόμενες χρονιές, σχεδόν στην ίδια ακριβώς ημερομηνία.