Καρκίνος του προστάτη: Περισσότερες από 19 νέες διαγνώσεις την ημέρα στην Ελλάδα

medlabnews.gr iatrikanea

Η 15η Σεπτεμβρίου, Ευρωπαϊκή Ημέρα κατά του Καρκίνου του Προστάτη, αποτελεί αφορμή για την ανάδειξη ενός από τα σημαντικότερα ζητήματα δημόσιας υγείας που αφορούν τον ανδρικό πληθυσμό. Παρά τις εξελίξεις στη διάγνωση και τη θεραπεία, ο καρκίνος του προστάτη εξακολουθεί να καταγράφει υψηλά ποσοστά εμφάνισης τόσο στην Ευρώπη όσο και στη χώρα μας.

Ταυτόχρονα, η επιστημονική κοινότητα στρέφεται ολοένα και περισσότερο σε πιο στοχευμένες στρατηγικές πρόληψης και έγκαιρης ανίχνευσης, με έμφαση στην εξατομίκευση του ελέγχου ανάλογα με τον κίνδυνο κάθε άνδρα. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελληνική Ουρολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) παρουσιάζει τα νεότερα δεδομένα και τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα κατά του Καρκίνου του Προστάτη (European Prostate Cancer Day), η Ελληνική Ουρολογική Εταιρεία (ΕΟΕ) υπογραμμίζει τη συνεχιζόμενη επιβάρυνση που προκαλεί η νόσος στην υγεία των ανδρών και αναφέρεται στις πρόσφατες εξελίξεις που αφορούν την έγκαιρη ανίχνευση και διάγνωσή της στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τις νεότερες εκτιμήσεις του European Cancer Information System (ECIS) για το 2024, ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στους άνδρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 22,3% του συνόλου των νέων περιστατικών καρκίνου στους άνδρες αφορά τον καρκίνο του προστάτη, ποσοστό που αντιστοιχεί σχεδόν σε 1 στα 4 νέα περιστατικά.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Global Cancer Observatory (GLOBOCAN 2022) του International Agency for Research on Cancer (IARC), καταγράφηκαν 7.036 νέες περιπτώσεις καρκίνου του προστάτη, οι οποίες αντιστοιχούν στο 19,2% των νέων περιστατικών καρκίνου στους άνδρες. Ο αριθμός αυτός μεταφράζεται σε περισσότερες από 19 νέες διαγνώσεις ημερησίως κατά μέσο όρο.

Οι δείκτες αυτοί αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η Ευρώπη προχωρά στη διαμόρφωση μιας πιο οργανωμένης προσέγγισης για την έγκαιρη ανίχνευση της νόσου. Τον Αύγουστο του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την έναρξη των εργασιών της European Commission Initiative on Prostate Cancer (EC-PrC), με στόχο τη διαμόρφωση ευρωπαϊκών συστάσεων για τον προσυμπτωματικό έλεγχο και τη διάγνωση, καθώς και ενός κοινού πλαισίου ποιότητας για τη φροντίδα των ασθενών με καρκίνο του προστάτη.

Η πρόκληση των επόμενων δεκαετιών

Η επιβάρυνση από τον καρκίνο του προστάτη εκτιμάται ότι θα αυξηθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με τη Lancet Commission on Prostate Cancer, τα νέα περιστατικά παγκοσμίως αναμένεται να αυξηθούν από περίπου 1,4 εκατομμύρια το 2020 σε 2,9 εκατομμύρια ετησίως έως το 2040, ενώ οι ετήσιοι θάνατοι προβλέπεται να αυξηθούν κατά περίπου 85%, από 375.000 σε σχεδόν 700.000.

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται κυρίως με τη γήρανση του πληθυσμού και τη δημογραφική αύξηση σε παγκόσμιο επίπεδο, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για αποτελεσματικές στρατηγικές έγκαιρης διάγνωσης.

Ο προληπτικός έλεγχος γίνεται πιο εξατομικευμένος

Τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα μεταβάλλουν σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζεται ο έλεγχος για τον καρκίνο του προστάτη.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες της European Association of Urology (EAU) για το 2026 υποστηρίζουν μια πιο εξατομικευμένη προσέγγιση, προσαρμοσμένη στον ατομικό κίνδυνο κάθε άνδρα.

Η εξέταση PSA εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εργαλείο, ωστόσο η αξιολόγηση δεν περιορίζεται πλέον σε μία μόνο τιμή. Ο ουρολόγος συνεκτιμά την ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό και τη συνολική κατάσταση της υγείας του εξεταζόμενου και, όταν απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση, μπορεί να αξιοποιήσει εργαλεία όπως η μαγνητική τομογραφία προστάτη και ειδικά μοντέλα υπολογισμού κινδύνου.

Οι ίδιες οδηγίες προτείνουν τη διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας πριν από τη βιοψία όταν υπάρχει υποψία εντοπισμένου καρκίνου του προστάτη. Τα ευρήματα της εξέτασης, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα κλινικά δεδομένα, βοηθούν στην καλύτερη εκτίμηση των ασθενών που χρειάζεται να υποβληθούν σε βιοψία.

Παράλληλα, οι οδηγίες της EAU για το 2026 ενσωματώνουν νεότερα δεδομένα σχετικά με τη χρήση της μαγνητικής τομογραφίας, των μοντέλων υπολογισμού κινδύνου και σύγχρονων απεικονιστικών τεχνικών, όπως η micro-ultrasonography (micro-US).

Η σύγχρονη προσέγγιση στην ουρολογία στοχεύει όχι στην αύξηση των εξετάσεων για όλους τους άνδρες, αλλά στον έγκαιρο εντοπισμό όσων έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν κλινικά σημαντική μορφή της νόσου, αποφεύγοντας παράλληλα περιττές βιοψίες και θεραπείες όπου αυτό είναι ασφαλές.

Η Ευρώπη επενδύει σε οργανωμένα προγράμματα έγκαιρης ανίχνευσης

Στο ίδιο πλαίσιο κινείται και η ευρωπαϊκή πολιτική για τον καρκίνο του προστάτη. Το πρόγραμμα PRAISE-U – PRostate cancer Awareness and Initiative for Screening in the European Union σχεδιάστηκε για να διερευνήσει τρόπους εφαρμογής οργανωμένων προγραμμάτων έγκαιρης ανίχνευσης, προσαρμοσμένων στον κίνδυνο κάθε άνδρα και στις δυνατότητες των διαφορετικών εθνικών συστημάτων υγείας.

Το επόμενο βήμα αποτελεί η European Commission Initiative on Prostate Cancer (EC-PrC). Στις 19 Αυγούστου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι εργασίες της πρωτοβουλίας έχουν ήδη ξεκινήσει, με στόχο την ανάπτυξη των πρώτων ευρωπαϊκών, επιστημονικά τεκμηριωμένων κατευθυντήριων οδηγιών και απαιτήσεων ποιότητας για τον προσυμπτωματικό έλεγχο και τη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη.

Όπως σημείωσε ο Πρόεδρος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας, Ανδρέας Σκολαρίκος: «Όταν σχεδόν 1 στους 4 καρκίνους που διαγιγνώσκονται στους άνδρες στην Ευρωπαϊκή Ένωση αφορά τον προστάτη, γίνεται σαφές πόσο σημαντική είναι η έγκαιρη ανίχνευση της νόσου. Σήμερα, όμως, γνωρίζουμε ότι η απάντηση δεν είναι απλώς να υποβάλλονται όλοι οι άνδρες στις ίδιες εξετάσεις με την ίδια συχνότητα. Η σύγχρονη ουρολογία στρέφεται σε έναν πιο εξατομικευμένο έλεγχο, ανάλογα με τον κίνδυνο που εκτιμάται σε κάθε άνδρα, αξιοποιώντας το PSA σε συνδυασμό με νεότερα διαγνωστικά εργαλεία. Η νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τη δημιουργία μιας πιο συστηματικής και επιστημονικά τεκμηριωμένης προσέγγισης στην έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του προστάτη».

Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα κατά του Καρκίνου του Προστάτη, η Ελληνική Ουρολογική Εταιρεία υπενθυμίζει ότι ο καρκίνος του προστάτη στα αρχικά στάδια συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα. Για τον λόγο αυτό, οι άνδρες καλούνται να συζητούν με τον ουρολόγο τους για την εξατομικευμένη εκτίμηση κινδύνου και να συναποφασίζουν πότε είναι ο κατάλληλος χρόνος έναρξης του ελέγχου και πόσο συχνά θα πρέπει αυτός να επαναλαμβάνεται

Διαβάστε επίσης:

H σημαντική εξέταση που δείχνει καρκίνο του προστάτη. PSA το ειδικό προστατικό αντιγόνο

Πρόληψη του Καρκίνου του Προστάτη με εξετάσεις, άσκηση και σωστή διατροφή με Ω-3 λιπαρά