Φρίκη με τον Ρώσο γιατρό «Δρ. Κακό»: Αντί να θεραπεύει Ουκρανούς αιχμαλώτους, τους έγδυνε και τους βασάνιζε – Η φράση που τους ανάγκαζε να φωνάζουν

medlabnews.gr iatrikanea

«Δόξα στη ρωσική ιατρική!». Αυτή ήταν, σύμφωνα με τις μαρτυρίες πρώην Ουκρανών αιχμαλώτων πολέμου, η φράση που απαιτούσε να ακούει ο Ρώσος υγειονομικός Ίλια Σορόκιν, γνωστός ως «Δρ. Κακός» ή «Dr. Evil». Όποιος δεν υπάκουε κινδύνευε να υποστεί βασανιστήρια. Ακόμη και η αναζήτηση ιατρικής βοήθειας μπορούσε, όπως καταγγέλλουν οι επιζώντες, να μετατραπεί σε αφορμή τιμωρίας.

Οι νεότερες μαρτυρίες που παρουσιάζουν οι Times του Λονδίνου επαναφέρουν στο προσκήνιο μια υπόθεση που έχει ήδη απασχολήσει τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις ουκρανικές δικαστικές αρχές.

Ποιος είναι ο 35χρονος «Δρ. Κακός»

Ο Ίλια Ανατόλιεβιτς Σορόκιν γεννήθηκε το 1990 στη Ρωσία και εργαζόταν στην υγειονομική υπηρεσία που εξυπηρετούσε τη σωφρονιστική αποικία Νο 10, στη Μορδοβία.

Σύμφωνα με έρευνα των Radio Free Europe/Radio Liberty και OCCRP, εργάστηκε στο ρωσικό σωφρονιστικό σύστημα τουλάχιστον από το 2018. Στα τέλη του 2024 φέρεται να εντάχθηκε στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις, χρησιμοποιώντας το προσωνύμιο «Doctor».

Υπάρχει μία σημαντική διευκρίνιση: Παρότι στα δημοσιεύματα αποκαλείται γιατρός, η επίσημη έκθεση του ΟΗΕ τον περιγράφει ως «paramedic», δηλαδή παραϊατρικό επαγγελματία. Ο ακριβής επαγγελματικός του τίτλος δεν πρέπει να συγχέεται με το προσωνύμιο που του απέδωσαν οι αιχμάλωτοι.

Οι καταγγελίες: Αντί για περίθαλψη, ηλεκτροσόκ και εξευτελισμός

Πρώην κρατούμενοι κατήγγειλαν ότι, κατά την άφιξή τους στη φυλακή, υποβάλλονταν σε ταπεινωτικές διαδικασίες, αναγκάζονταν να γδυθούν και αντιμετώπιζαν σωματική και ψυχολογική κακομεταχείριση.

Ο Ουκρανός στρατιωτικός γιατρός Σερχίι Ντοροσένκο, που αιχμαλωτίστηκε κατά τις μάχες στη Μαριούπολη το 2022, περιέγραψε στους Times όσα υποστηρίζει ότι έζησε. Παρέμεινε περισσότερο από 1.000 ημέρες σε ρωσική αιχμαλωσία και εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα μετά την απελευθέρωσή του.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, ο Σορόκιν ρωτούσε τους κρατουμένους για τα προβλήματα υγείας τους. Αντί όμως να εξασφαλίζεται η αναγκαία φροντίδα, όσοι ανέφεραν κάποια ασθένεια μπορούσαν να υποστούν πρόσθετη κακομεταχείριση.

Άλλοι πρώην αιχμάλωτοι ανέφεραν ότι ο υγειονομικός χρησιμοποιούσε συσκευή ηλεκτρικής εκκένωσης, εξανάγκαζε κρατουμένους να επαναλαμβάνουν συνθήματα και τους υπέβαλλε σε εξευτελιστικές δοκιμασίες.

Η φράση που απαιτούσε: «Δόξα στη ρωσική ιατρική!»

Ο Ολεξάντρ Σάβοφ, Ουκρανός πεζοναύτης που κρατήθηκε στη φυλακή Νο 10, περιέγραψε στους ερευνητές του OCCRP και του Radio Liberty πώς συνάντησε τον Σορόκιν όταν αντιμετώπιζε ύποπτα συμπτώματα ασθένειας.

Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, ο υγειονομικός απαίτησε να φωνάξει «Δόξα στη ρωσική ιατρική!», χρησιμοποιώντας απειλές και ηλεκτρικές εκκενώσεις.

Οι κρατούμενοι ανέφεραν επίσης ότι εξαναγκάζονταν να τραγουδούν ρωσικά πατριωτικά τραγούδια ή να επαναλαμβάνουν παράλογους διαλόγους, ως μορφή ψυχολογικής ταπείνωσης.

Ο Πάβλο Αφίσοφ, αξιωματικός των Ουκρανών πεζοναυτών και πρώην κρατούμενος, περιέγραψε με ιδιαίτερα σκληρά λόγια τη συμπεριφορά που καταγγέλλει ότι αντιμετώπισε.

Η έκθεση του ΟΗΕ: Καταγγελίες που συνδέονται με τουλάχιστον τέσσερις θανάτους

Η υπόθεση έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της έκθεσης A/HRC/60/59 της Ειδικής Εισηγήτριας των Ηνωμένων Εθνών για τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Ρωσία, Μαριάνα Κατσάροβα, με ημερομηνία 15 Σεπτεμβρίου 2025.

Στις παραγράφους 103–105, η έκθεση περιγράφει καταγγελίες για συμμετοχή υγειονομικού προσωπικού σε βασανιστήρια και αναφέρεται ονομαστικά στον Ίλια Σορόκιν.

Σύμφωνα με την έκθεση, στη σωφρονιστική αποικία Νο 10 κρατήθηκαν περίπου 700 Ουκρανοί αιχμάλωτοι πολέμου και πολίτες κατά την εξεταζόμενη περίοδο, από τον Φεβρουάριο του 2023 έως τον Απρίλιο του 2025.

Το σημαντικότερο εύρημα: Η Ειδική Εισηγήτρια αναφέρει ότι οι ενέργειες του συγκεκριμένου υγειονομικού συνέβαλαν σε τουλάχιστον τέσσερις επιβεβαιωμένους θανάτους και ότι οι σχετικές καταγγελίες υποστηρίζονται από μαρτυρίες περισσότερων από 50 πρώην κρατουμένων.

Πρόκειται για συμπέρασμα που καταγράφεται σε επίσημη έκθεση του ΟΗΕ. Δεν ισοδυναμεί με δικαστική διαπίστωση ατομικής ποινικής ενοχής.

Πώς τον αναγνώρισαν οι αιχμάλωτοι

Η ταυτότητα του «Dr. Evil» δεν ήταν γνωστή στους περισσότερους κρατουμένους, καθώς, σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους, συνήθιζε να καλύπτει το πρόσωπό του με ιατρική μάσκα.

Οι ερευνητές του προγράμματος Schemes του Radio Liberty αναζήτησαν φωτογραφίες και βίντεο από δημόσιες εκδηλώσεις του ιατρικού προσωπικού των ρωσικών φυλακών.

Τελικά, πρώην κρατούμενοι αναγνώρισαν τον Σορόκιν τόσο από την εμφάνισή του όσο και από τη φωνή του, όπως παρουσιάστηκε σε καταγεγραμμένο υλικό. Η έρευνα δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 2025.

Όταν οι δημοσιογράφοι επικοινώνησαν μαζί του, ο Σορόκιν αρνήθηκε τις καταγγελίες και ισχυρίστηκε ότι δεν εργαζόταν στη συγκεκριμένη φυλακή. Ωστόσο, εκπρόσωπος της αρμόδιας ιατρικής υπηρεσίας επιβεβαίωσε στους ερευνητές την επαγγελματική του σύνδεση με αυτήν.

Κυρώσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ποινικές κατηγορίες

Στις 23 Οκτωβρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Ένωση συμπεριέλαβε τον Ίλια Σορόκιν στον επίσημο κατάλογο περιοριστικών μέτρων, με την απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2025/2036 του Συμβουλίου.

Στην αιτιολογία της καταχώρισής του, με αριθμό 1976, αναφέρονται μεταξύ άλλων η άρνηση ιατρικής περίθαλψης σε αιχμαλώτους, η χρήση ηλεκτρικών εκκενώσεων και ο εξαναγκασμός κρατουμένων σε εξευτελιστικές πράξεις.

Στις 3 Δεκεμβρίου 2025, η Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας ανακοίνωσε την απαγγελία κατηγοριών ερήμην σε βάρος του για εγκλήματα πολέμου και σκληρή μεταχείριση αιχμαλώτων.

Ο Σορόκιν εξακολουθεί να θεωρείται κατηγορούμενος και δεν έχει παρουσιαστεί τελεσίδικη καταδικαστική απόφαση σε βάρος του.

Η ιατρική δεοντολογία και η απαγόρευση συμμετοχής σε βασανιστήρια

Η υπόθεση αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα: τη συμμετοχή επαγγελματιών υγείας σε πράξεις κακομεταχείρισης ανθρώπων που βρίσκονται υπό κράτηση.

Η Διακήρυξη του Τόκιο της Παγκόσμιας Ιατρικής Ένωσης, η οποία υιοθετήθηκε το 1975, αναθεωρήθηκε το 2016 και επιβεβαιώθηκε εκ νέου τον Οκτώβριο του 2026, απαγορεύει στους ιατρούς να συμμετέχουν, να διευκολύνουν ή να ανέχονται βασανιστήρια και απάνθρωπη μεταχείριση.

Παράλληλα, το άρθρο 13 της Τρίτης Σύμβασης της Γενεύης επιβάλλει την ανθρώπινη μεταχείριση των αιχμαλώτων πολέμου και την προστασία τους από πράξεις βίας και εκφοβισμού.

Η υποχρέωση παροχής υγειονομικής περίθαλψης δεν εξαρτάται από την εθνικότητα, την ιδιότητα ή την πλευρά στην οποία πολέμησε ο κρατούμενος.

Η υπόθεση του «Δρ. Κακού» δεν αποτελεί επομένως μόνο ένα σύνολο καταγγελιών για βασανιστήρια. Θέτει και το ζήτημα του τι συμβαίνει όταν η ιατρική ιδιότητα ή η πρόσβαση στη φροντίδα χρησιμοποιείται ως μέσο εξουσίας και τιμωρίας.

Πηγές και τεκμηρίωση

• The Times – Surviving Dr Evil
• OCCRP / RFE-RL – Πρωτογενής δημοσιογραφική έρευνα
• ΟΗΕ – Έκθεση A/HRC/60/59, παράγραφοι 103–105
• Ευρωπαϊκή Ένωση – Απόφαση 2025/2036
• Ukrainska Pravda – Ποινικές κατηγορίες
• World Medical Association – Διακήρυξη του Τόκιο

Δημοσίευση: 31 Οκτωβρίου 2026 | Σύνθεση διεθνών δημοσιογραφικών και επίσημων πηγών.