SOS για τα Διαβητολογικά Κέντρα: Ελλείψεις προσωπικού απειλούν τη φροντίδα των ασθενών

medlabnews.gr iatrikanea

Η αυξανόμενη ανάγκη για εξειδικευμένη φροντίδα των ανθρώπων με Σακχαρώδη Διαβήτη φέρνει στο προσκήνιο τις αδυναμίες του συστήματος υγείας, ιδιαίτερα όσον αφορά τη στελέχωση και τη λειτουργία των Διαβητολογικών Κέντρων και Ιατρείων. Οι ελλείψεις ιατρικού προσωπικού, οι δυσκολίες στην εκπαίδευση νέων εξειδικευμένων γιατρών και οι ανισότητες στην πρόσβαση δημιουργούν ανησυχία για τη δυνατότητα κάλυψης των αναγκών τα επόμενα χρόνια.

Την ανάγκη άμεσων παρεμβάσεων από την Πολιτεία επισημαίνουν από κοινού τέσσερις φορείς που δραστηριοποιούνται στον χώρο του Διαβήτη, ζητώντας ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τη διασφάλιση της συνέχειας και της ποιότητας της διαβητολογικής φροντίδας σε όλη τη χώρα.

Η κοινή παρέμβαση παρουσιάστηκε σε συνέντευξη Τύπου από τους εκπροσώπους της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας (ΕΔΕ), της Ελληνικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας - Πανελλήνιας Ένωσης Ενδοκρινολόγων (ΕΕΕ-ΠΕΕ), της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης και Εκπαίδευσης για τον Σακχαρώδη Διαβήτη (ΕΛΕΜΕΔ) και της Ελληνικής Ομοσπονδίας για τον Διαβήτη (ΕΛΟΔΙ).

Αυξάνονται οι ανάγκες για εξειδικευμένη διαβητολογική φροντίδα

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και ταχύτερα αναπτυσσόμενα προβλήματα δημόσιας υγείας. Στην Ελλάδα, εκτιμάται ότι περισσότερο από το 9-10% του ενήλικου πληθυσμού πάσχει από τη νόσο, ενώ σημαντικό ποσοστό παρουσιάζει προδιαβήτη, γεγονός που προμηνύει περαιτέρω αύξηση των περιστατικών τα επόμενα χρόνια.

Την ίδια στιγμή, η γήρανση του πληθυσμού, η παχυσαρκία και η πολυνοσηρότητα αυξάνουν τον αριθμό των ασθενών που εμφανίζουν επιπλοκές και χρειάζονται εντατικότερη θεραπευτική παρακολούθηση. Παράλληλα, η αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, όπως οι αντλίες ινσουλίνης και τα συστήματα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης, δημιουργεί πρόσθετες απαιτήσεις για εξειδικευμένο προσωπικό.

Οι τέσσερις φορείς προειδοποιούν ότι οι ανάγκες για οργανωμένη και συνεχή φροντίδα στον δημόσιο τομέα έχουν αυξηθεί σημαντικά, χωρίς να έχει εξασφαλιστεί η αντίστοιχη ενίσχυση των δομών.

Στο πλαίσιο αυτό, ζητούν την άρση των εμποδίων στις εκπαιδευτικές άδειες των γιατρών του ΕΣΥ επί θητεία, την ολοκλήρωση των εκκρεμών εγκρίσεων για τους ιδιώτες, την επανεξέταση του αριθμού των διαθέσιμων θέσεων εξειδίκευσης, καθώς και τη δημιουργία πλαισίου εκπαίδευσης και αναγνώρισης των εκπαιδευτών Διαβήτη.

Όπως επισημαίνουν, χωρίς έγκαιρη αντιμετώπιση των προβλημάτων, το ΕΣΥ κινδυνεύει να αντιμετωπίσει σύντομα σοβαρό έλλειμμα εξειδικευμένου ιατρικού προσωπικού, κυρίως στα Διαβητολογικά Κέντρα και Ιατρεία του δημόσιου τομέα.

Κωνσταντίνος Μακρυλάκης: Ανάγκη για σχέδιο στελέχωσης και εκπαίδευσης

Στη σημασία της επαρκούς στελέχωσης των Διαβητολογικών Κέντρων και της συνεχούς εκπαίδευσης νέων γιατρών αναφέρθηκε ο Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, Καθηγητής Παθολογίας-Μεταβολικών Νοσημάτων της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, στην Α΄ Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική και το Διαβητολογικό Κέντρο του ΓΝΑ «ΛΑΪΚΟ», καθώς και Πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας (ΕΔΕ).

«Η υποστελέχωση και τα εμπόδια στην έναρξη της εξειδίκευσης στον Σακχαρώδη Διαβήτη δυσχεραίνουν την ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού και απειλούν τη συνέχεια της εξειδικευμένης φροντίδας. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στην Περιφέρεια, όπου οι διαθέσιμες δομές και οι δυνατότητες πρόσβασης είναι ήδη ελλιπείς. Οι περιορισμοί στις εκπαιδευτικές άδειες, οι καθυστερήσεις στις προκηρύξεις και στις τοποθετήσεις και οι δυσκολίες εξασφάλισης θέσεων εξειδίκευσης χρειάζονται συντονισμένη αντιμετώπιση».

Ο κ. Μακρυλάκης υπογράμμισε επίσης την ανάγκη διαμόρφωσης συγκεκριμένου σχεδίου για την αντιμετώπιση των ελλείψεων και την επιτάχυνση των διαδικασιών εκπαίδευσης:

«Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία ζητά ένα συνεκτικό σχέδιο στελέχωσης, λειτουργικές διαδικασίες εκπαίδευσης παθολόγων και παιδιάτρων και σαφή χρονοδιαγράμματα για την ολοκλήρωση των διοικητικών ενεργειών. Η επένδυση στους επαγγελματίες υγείας αποτελεί επένδυση στην έγκαιρη αντιμετώπιση των επιπλοκών, στην ποιότητα ζωής των ανθρώπων με Διαβήτη και στην ισότιμη πρόσβαση στη φροντίδα, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας».

Νεοκλής Γεωργόπουλος: Ο ρόλος των Διαβητολογικών Κέντρων

Στη λειτουργία και την αποστολή των Διαβητολογικών Κέντρων αναφέρθηκε ο Νεοκλής Γεωργόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής Ενδοκρινολογίας και Ενδοκρινολογίας Αναπαραγωγής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών και Πρόεδρος της Ελληνικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας - Πανελλήνιας Ένωσης Ενδοκρινολόγων (ΕΕΕ-ΠΕΕ).

Όπως εξήγησε, τα Διαβητολογικά Κέντρα αποτελούν νοσοκομειακές δομές που αναλαμβάνουν την εξειδικευμένη παρακολούθηση και συνολική αντιμετώπιση των ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη.

«Τα Διαβητολογικά Κέντρα είναι λειτουργικές νοσοκομειακές δομές που αποτελούν βασικούς πυλώνες εξειδικευμένης φροντίδας των ατόμων με Σακχαρώδη Διαβήτη, διασφαλίζοντας την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση και παρακολούθησή τους. Στελεχώνονται από ενδοκρινολόγους και παθολόγους ή παιδιάτρους με εξειδίκευση στον Σακχαρώδη Διαβήτη, καθώς και από κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό. Παράλληλα, επιτελούν σημαντικό εκπαιδευτικό έργο, παρέχοντας εξειδίκευση σε ιατρούς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και εκπαίδευση σε άλλους επαγγελματίες υγείας».

Ο Πρόεδρος της ΕΕΕ-ΠΕΕ αναφέρθηκε και στη συμβολή των Διαβητολογικών Ιατρείων, τα οποία στελεχώνονται από εξειδικευμένους γιατρούς και διευρύνουν την πρόσβαση των ασθενών σε υπηρεσίες υγείας, χωρίς ωστόσο να έχουν τον εκπαιδευτικό ρόλο των Διαβητολογικών Κέντρων.

Το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των Ιατρείων ανανεώθηκε το 2023, ενώ από το 2024 προβλέπεται και η ένταξη Ιατρείων Παχυσαρκίας για ενήλικες και παιδιά.

«Η ενίσχυση αυτών των δομών αποτελεί ουσιαστική επένδυση στην ποιότητα της περίθαλψης και στη δημόσια υγεία», κατέληξε ο κ. Γεωργόπουλος.

Κυριάκος Καζάκος: Ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού

Την ανάγκη ενίσχυσης των Διαβητολογικών Κέντρων με νέο εξειδικευμένο προσωπικό ανέδειξε ο Κυριάκος Καζάκος, Ομότιμος Καθηγητής Παθολογίας και Σακχαρώδους Διαβήτη στο Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος και Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης και Εκπαίδευσης για τον Σακχαρώδη Διαβήτη (ΕΛΕΜΕΔ).

Όπως σημείωσε, η υποστελέχωση επιβαρύνει τις ομάδες φροντίδας και περιορίζει τον χρόνο που μπορούν να διαθέσουν στην παρακολούθηση των ασθενών, την εκπαίδευσή τους και την πρόληψη των επιπλοκών.

«Η βιωσιμότητα των Διαβητολογικών Κέντρων προϋποθέτει επαρκές προσωπικό, συνεχή εκπαίδευση και έγκαιρη ανανέωση του ανθρώπινου δυναμικού τους. Η υποστελέχωση επιβαρύνει τις ομάδες φροντίδας και περιορίζει τον διαθέσιμο χρόνο για παρακολούθηση, εκπαίδευση των ασθενών και πρόληψη των επιπλοκών. Ιδιαίτερη μέριμνα απαιτείται για την περιφέρεια και τις παιδιατρικές δομές».

Ο Πρόεδρος της ΕΛΕΜΕΔ υπογράμμισε την ανάγκη για «συστηματική καταγραφή των αναγκών και των αναμενόμενων αποχωρήσεων, έγκαιρη κάλυψη των κενών και σχεδιασμό για την ένταξη νέων εξειδικευμένων ιατρών στις υπηρεσίες Διαβήτη».

Παράλληλα, επισήμανε ότι είναι απαραίτητη η ενίσχυση των διεπιστημονικών ομάδων με νοσηλευτές, διαιτολόγους, επισκέπτες υγείας και άλλους επαγγελματίες υγείας, καθώς και η καθιέρωση οργανωμένου πλαισίου εκπαίδευσης και αναγνώρισης του ρόλου του εκπαιδευτή Διαβήτη.

«Η επένδυση στους ανθρώπους των δομών αποτελεί προϋπόθεση για συνεχή, ποιοτική και ισότιμη φροντίδα», σημείωσε ο κ. Καζάκος.

Σοφία Τσιακάλου: Η πρόσβαση στη φροντίδα είναι δικαίωμα κάθε ασθενούς

Από την πλευρά των ανθρώπων με Διαβήτη, η Σοφία Τσιακάλου, Πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας για τον Διαβήτη (ΕΛΟΔΙ), τόνισε ότι η πρόσβαση σε κατάλληλες υπηρεσίες υγείας δεν θα πρέπει να εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας.

«Η Ελληνική Ομοσπονδία για τον Διαβήτη συμμετέχει ενεργά στην κοινή πρωτοβουλία των τεσσάρων φορέων, διεκδικώντας την ενίσχυση και τη βιωσιμότητα των Διαβητολογικών Κέντρων και Ιατρείων σε όλη τη χώρα. Η πρόσβαση στην κατάλληλη φροντίδα δεν μπορεί να εξαρτάται από τον τόπο κατοικίας. Είναι δικαίωμα κάθε ανθρώπου με Διαβήτη. Διεκδικούμε επαρκώς στελεχωμένες, λειτουργικές και γεωγραφικά προσβάσιμες δομές, με εξειδικευμένο προσωπικό και διεπιστημονικές ομάδες φροντίδας».

Η ίδια αναφέρθηκε στις ιδιαίτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς στην περιφέρεια, οι οποίοι συχνά αναγκάζονται να μετακινούνται σε μεγάλα αστικά κέντρα για την απαραίτητη ιατρική παρακολούθηση.

«Ο Διαβήτης είναι μια πολυπαραγοντική και σύνθετη νόσος, που απαιτεί ολιστική αντιμετώπιση και τη συνεργασία διεπιστημονικών ομάδων επαγγελματιών υγείας. Η έλλειψη εξειδικευμένων ιατρών και η υποστελέχωση των δομών υπονομεύουν τη δυνατότητα ολοκληρωμένης φροντίδας. Ιδιαίτερα στην περιφέρεια, οι άνθρωποι με Διαβήτη αναγκάζονται συχνά να μετακινούνται σε μεγάλα αστικά κέντρα για την αναγκαία παρακολούθησή τους. Σε μια περίοδο οικονομικής πίεσης για τα νοικοκυριά, το κόστος αυτών των μετακινήσεων αποτελεί πρόσθετο εμπόδιο στην πρόσβαση στην υγεία».