Νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την εμμηνόπαυση: Οι σύγχρονες επιλογές για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων

medlabnews.gr iatrikanea

Η εμμηνόπαυση αποτελεί μια φυσιολογική βιολογική μετάβαση, η οποία όμως μπορεί να συνοδεύεται από συμπτώματα που επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής των γυναικών. Παρά την πρόοδο της επιστημονικής γνώσης και τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, πολλές γυναίκες εξακολουθούν να μην αναζητούν βοήθεια, είτε λόγω ελλιπούς ενημέρωσης είτε επειδή το θέμα παραμένει ταμπού.

Νέες κατευθυντήριες οδηγίες του American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG), που δημοσιεύθηκαν στο τεύχος Νοεμβρίου 2026 του επιστημονικού περιοδικού Obstetrics & Gynecology, εστιάζουν στην εξατομικευμένη αντιμετώπιση των εμμηνοπαυσιακών συμπτωμάτων, με στόχο τη βελτίωση της υγείας και της ευημερίας των γυναικών.

Όπως εξηγεί η καθηγήτρια Μαιευτικής και Γυναικολογίας του ΕΚΠΑ, Σοφία Καλανταρίδου, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Οικογενειακού Προγραμματισμού, Αντισύλληψης και Αναπαραγωγικής Υγείας και Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης, οι νέες συστάσεις αναδεικνύουν την ανάγκη αντιμετώπισης συμπτωμάτων όπως οι εξάψεις, οι νυχτερινές εφιδρώσεις και οι διαταραχές του ύπνου και της διάθεσης, με βάση τις ανάγκες κάθε γυναίκας.

Μια φυσιολογική μετάβαση με σημαντικές προκλήσεις

Η εμμηνόπαυση είναι ένα φυσιολογικό στάδιο στη ζωή κάθε γυναίκας. Καθώς το προσδόκιμο επιβίωσης έχει αυξηθεί, οι γυναίκες ενδέχεται πλέον να περνούν περισσότερο από το ένα τρίτο της ζωής τους μετά την εμμηνόπαυση.

Οι ορμονικές μεταβολές αυτής της περιόδου μπορεί να προκαλέσουν ποικίλα σωματικά και ψυχολογικά συμπτώματα, μεταξύ των οποίων εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, χρόνια κόπωση, προβλήματα στον ύπνο, μεταβολές της διάθεσης και δυσκολία στη συγκέντρωση.

Παράλληλα, κατά τη συγκεκριμένη φάση της ζωής αυξάνεται η συχνότητα εμφάνισης ορισμένων προβλημάτων υγείας, όπως το ουρογεννητικό σύνδρομο της εμμηνόπαυσης, η οστεοπόρωση, η σεξουαλική δυσλειτουργία, ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Η φυσιολογική ηλικία εμφάνισης της εμμηνόπαυσης είναι περίπου τα 50-51 έτη. Ωστόσο, σε περίπου 12% των γυναικών εμφανίζεται πριν από τα 45 χρόνια, ενώ περίπου στο 3,5% καταγράφεται πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια, πριν από την ηλικία των 40 ετών.

Σήμερα, περισσότερες από ένα δισεκατομμύριο γυναίκες παγκοσμίως είναι άνω των 50 ετών, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό αντιμετωπίζει έντονα συμπτώματα. Παρά τη μεγάλη έκταση του φαινομένου, η εμμηνόπαυση εξακολουθεί να συζητείται δύσκολα, με αποτέλεσμα πολλές γυναίκες να μην απευθύνονται σε ειδικούς και να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες χωρίς υποστήριξη.

Νέα δεδομένα για τη θεραπευτική αντιμετώπιση

Η ανάγκη για αποτελεσματικότερη διαχείριση των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο διεθνώς.

Τον Νοέμβριο του 2025, ο Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει στην αφαίρεση ορισμένων προειδοποιήσεων υψηλής σοβαρότητας (boxed warnings) από την επισήμανση συγκεκριμένων σκευασμάτων ορμονικής θεραπείας για την εμμηνόπαυση. Οι προειδοποιήσεις αφορούσαν, μεταξύ άλλων, πιθανούς καρδιαγγειακούς κινδύνους, τον καρκίνο του μαστού και την άνοια και είχαν επιβληθεί στα ορμονικά σκευάσματα από το 2003.

Η απόφαση αυτή συνδέεται με την ανάγκη επανεκτίμησης των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων και αξιολόγησης των πιθανών οφελών και κινδύνων της ορμονικής θεραπείας για κάθε γυναίκα ξεχωριστά.

Στις ΗΠΑ ανακοινώθηκε επίσης η δημιουργία ενός νέου ερευνητικού ινστιτούτου, του Women’s Health Division within the National Institutes of Health, με αποστολή την ενίσχυση της έρευνας για την υγεία των γυναικών σε όλα τα στάδια της ζωής τους, με ιδιαίτερη έμφαση στην εμμηνόπαυση.

Σύμφωνα με τις νέες οδηγίες του ACOG, η επιλογή της θεραπείας πρέπει να προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε γυναίκας και να λαμβάνει υπόψη τις ενδείξεις, τις αντενδείξεις και το ατομικό ιατρικό ιστορικό της.

Οι θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνουν ορμονικές και μη ορμονικές παρεμβάσεις, οι οποίες αποσκοπούν στην αντιμετώπιση συμπτωμάτων όπως οι εξάψεις, οι νυχτερινές εφιδρώσεις και οι διαταραχές του ύπνου και της διάθεσης.

Σημαντικό ρόλο έχουν και οι μη φαρμακευτικές προσεγγίσεις. Σε αυτές περιλαμβάνονται η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία, η σωματική άσκηση και η υιοθέτηση υγιεινών καθημερινών συνηθειών, με έμφαση και στην ισορροπημένη διατροφή.

Η σημασία του ανοιχτού διαλόγου

Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια Σοφία Καλανταρίδου, κάθε γυναίκα που περνά από την αναπαραγωγική ηλικία στην εμμηνόπαυση πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αναζητήσει και να λάβει την υποστήριξη που χρειάζεται, μέσα από τις κατάλληλες φαρμακευτικές και μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις.

Η αλλαγή δεν αφορά μόνο τις θεραπευτικές δυνατότητες που προσφέρει σήμερα η επιστήμη. Εξίσου σημαντική είναι η ενίσχυση της ενημέρωσης και η διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος στο οποίο οι γυναίκες θα μπορούν να μιλούν ανοιχτά για την εμμηνόπαυση και τις επιπτώσεις της.

Τα συμπτώματα που επηρεάζουν την καθημερινότητα και την ευημερία τους δεν θα πρέπει να θεωρούνται κάτι που οφείλουν να υπομένουν χωρίς να ζητούν βοήθεια.

Η ολοκληρωμένη προσέγγιση της γυναικείας υγείας βρέθηκε στο επίκεντρο και της δορυφορικής ομιλίας της καθηγήτριας Σοφίας Καλανταρίδου, στο πλαίσιο του 11ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Κλιμακτηρίου και Εμμηνόπαυσης, με την υποστήριξη της InterMed. Η ομιλία επικεντρώθηκε στα νεότερα δεδομένα σχετικά με τη χρήση της τιβολόνης για τη θεραπεία των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης.

Η InterMed, μέσα από τη δραστηριότητά της στον χώρο της γυναικείας υγείας, υποστηρίζει τον επιστημονικό διάλογο και την ενημέρωση γύρω από ζητήματα που επηρεάζουν την υγεία και την ποιότητα ζωής των γυναικών.