«Όταν κάνει ζέστη παραλύω»: Ασθενής με σκλήρυνση κατά πλάκας σέρνει την Αυστρία στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο

medlabnews.gr iatrikanea

Ένας Αυστριακός ασθενής με σκλήρυνση κατά πλάκας έχει προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου κατά της Αυστρίας, υποστηρίζοντας ότι η κλιματική αδράνεια του κράτους επιδεινώνει άμεσα την υγεία του. Η υπόθεση Müllner v. Austria, με αριθμό αίτησης 18859/21, έχει ήδη κοινοποιηθεί από το ΕΔΑΔ στην αυστριακή κυβέρνηση, η οποία κλήθηκε να καταθέσει τις παρατηρήσεις της.

Σύμφωνα με το δελτίο του ΕΔΑΔ, ο M. Müllner πάσχει από σκλήρυνση κατά πλάκας και υποστηρίζει ότι τα συμπτώματά του επιδεινώνονται όταν αυξάνεται η θερμοκρασία, με αποτέλεσμα παροδική παράλυση και περιορισμό της κινητικότητας, φαινόμενο γνωστό ως σύνδρομο Uhthoff. Το Δικαστήριο αναφέρει ότι η υπόθεση αφορά την καταγγελλόμενη αποτυχία της Αυστρίας να λάβει αποτελεσματικά μέτρα για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τον περιορισμό της αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας.

Τι είναι το φαινόμενο Uhthoff στη σκλήρυνση κατά πλάκας

Το φαινόμενο Uhthoff είναι η παροδική επιδείνωση νευρολογικών συμπτωμάτων σε ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας όταν αυξάνεται η θερμοκρασία του σώματος. Μπορεί να προκληθεί από καύσωνα, ζεστό μπάνιο, πυρετό, έντονη άσκηση ή έκθεση στον ήλιο. Δεν πρόκειται απαραίτητα για νέα ώση της νόσου, αλλά για προσωρινή επιδείνωση ήδη υπαρχόντων συμπτωμάτων.

Η εξήγηση βρίσκεται στην απομυελίνωση. Στη σκλήρυνση κατά πλάκας, οι νευρικές ίνες που έχουν χάσει μέρος της μυελίνης τους γίνονται πιο ευάλωτες στη θερμότητα. Ακόμη και μικρή αύξηση της εσωτερικής θερμοκρασίας, περίπου 0,5°C, μπορεί να επιβραδύνει ή να μπλοκάρει προσωρινά τη νευρική αγωγιμότητα, προκαλώντας αδυναμία, θολή όραση, κόπωση, αστάθεια, διπλωπία ή επιδείνωση κινητικών συμπτωμάτων.

Μελέτες και ανασκοπήσεις αναφέρουν ότι περίπου 60% έως 80% των ασθενών με σκλήρυνση κατά πλάκας εμφανίζουν θερμοευαισθησία ή φαινόμενο Uhthoff. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε περιόδους καύσωνα, γιατί η επιδείνωση μπορεί να περιορίσει δραματικά την καθημερινή λειτουργικότητα ενός ασθενούς.

«Στους 25°C χάνω την κινητικότητά μου»

Σύμφωνα με δημοσίευμα του AFP που αναδημοσιεύθηκε από το Courthouse News, ο Müllner αναφέρει ότι όταν η θερμοκρασία φτάνει περίπου τους 25°C η κινητικότητά του επιδεινώνεται και δεν μπορεί πλέον να περπατήσει, ενώ πάνω από περίπου 29°C σχεδόν παραλύει και χρειάζεται ηλεκτρικό αναπηρικό αμαξίδιο.

Ο ίδιος υποστηρίζει ότι δεν ζητά απλώς κλιματισμό στο σπίτι του, αλλά μια συνολική κρατική πολιτική που θα περιορίσει την υπερθέρμανση και θα προστατεύσει ανθρώπους με αυξημένη ευαλωτότητα.

Η νομική διάσταση: άρθρα 6, 8 και 13 της ΕΣΔΑ

Ο προσφεύγων επικαλείται τα άρθρα 6, 8 και 13 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Υποστηρίζει ότι οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής τον εκθέτουν σε πραγματικό και σοβαρό κίνδυνο για τη σωματική, ψυχική και ηθική του ακεραιότητα. Επίσης ισχυρίζεται ότι η Αυστρία δεν έχει επαρκές πλαίσιο για την επίτευξη των στόχων μείωσης της θερμοκρασιακής αύξησης και ότι το εθνικό δίκαιο δεν του παρέχει αποτελεσματικό ένδικο βοήθημα για τέτοιου τύπου καταγγελίες.

Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί μπορεί να απαντήσει σε ένα κρίσιμο ερώτημα: αν ένας μεμονωμένος ασθενής με συγκεκριμένη ιατρική ευαλωτότητα μπορεί να αναγνωριστεί ως άμεσο θύμα των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής. Νομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η υπόθεση Müllner μπορεί να αποτελέσει το επόμενο μεγάλο τεστ μετά την απόφαση KlimaSeniorinnen v. Switzerland, όπου το ΕΔΑΔ αναγνώρισε ότι το άρθρο 8 της Σύμβασης περιλαμβάνει δικαίωμα προστασίας από σοβαρές δυσμενείς επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Γιατί αφορά και τη δημόσια υγεία

Η υπόθεση δεν αφορά μόνο έναν ασθενή. Ανοίγει ευρύτερα το ζήτημα του πώς οι καύσωνες επηρεάζουν τα άτομα με χρόνια νοσήματα, αναπηρία ή νευρολογικές παθήσεις. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι η ακραία ζέστη μπορεί να επιδεινώσει χρόνια νοσήματα και να προκαλέσει θερμική εξάντληση, θερμοπληξία, νεφρική βλάβη και επιβάρυνση της καρδιάς και των νεφρών.

Στην Ευρώπη, οι καύσωνες θεωρούνται πλέον επαναλαμβανόμενη απειλή δημόσιας υγείας. Ο ΠΟΥ Ευρώπης αναφέρει ότι η ευρωπαϊκή περιφέρεια θερμαίνεται με ιδιαίτερα γρήγορο ρυθμό και ότι οι θάνατοι που σχετίζονται με τη ζέστη αποτελούν αυξανόμενο πρόβλημα, ιδιαίτερα για ηλικιωμένους, χρονίως πάσχοντες και ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας

Η ζέστη μπορεί να προκαλέσει παροδική επιδείνωση συμπτωμάτων, αλλά δεν σημαίνει πάντα νέα ώση της νόσου. Η διάκριση έχει μεγάλη σημασία: στο φαινόμενο Uhthoff τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν όταν μειωθεί η θερμοκρασία του σώματος, ενώ μια πραγματική ώση διαρκεί τουλάχιστον 24 ώρες και δεν εξηγείται από πυρετό, λοίμωξη ή άλλο θερμικό ερέθισμα.

Οι πρακτικές προφυλάξεις περιλαμβάνουν αποφυγή έκθεσης στον ήλιο τις θερμές ώρες, παραμονή σε δροσερούς χώρους, επαρκή ενυδάτωση, ελαφριά ένδυση, δροσερά ντους, ψύξη πριν από δραστηριότητα και χρήση βοηθημάτων ψύξης όταν συστήνονται από τον θεράποντα γιατρό. Οι ασθενείς πρέπει να επικοινωνούν με τον νευρολόγο τους όταν η επιδείνωση είναι ασυνήθιστη, παρατεταμένη ή συνοδεύεται από νέα νευρολογικά συμπτώματα.

Συμπέρασμα

Η υπόθεση Müllner v. Austria μεταφέρει τη συζήτηση για την κλιματική αλλαγή από το γενικό πολιτικό επίπεδο στο πολύ συγκεκριμένο πεδίο της ανθρώπινης λειτουργικότητας: ένας ασθενής με σκλήρυνση κατά πλάκας υποστηρίζει ότι η αύξηση της θερμοκρασίας δεν είναι αφηρημένη απειλή, αλλά παράγοντας που μπορεί να τον καθηλώσει σε αναπηρικό αμαξίδιο. Το ΕΔΑΔ δεν έχει ακόμη εκδώσει τελική απόφαση. Αν όμως δεχθεί την επιχειρηματολογία του, η υπόθεση μπορεί να αποτελέσει σημαντικό προηγούμενο για την προστασία χρονίως πασχόντων και ευάλωτων ομάδων απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Διαβάστε επίσης:

Πολλαπλή σκλήρυνση. Σκλήρυνση κατά Πλάκας. Μύθοι και αλήθειες;