Χρυσομηλιά: Το χωριό που «νικά» το δημογραφικό – 8 στα 10 σπίτια έχουν τουλάχιστον 3 παιδιά

medlabnews.gr iatrikanea

Την ώρα που η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις σοβαρότερες δημογραφικές προκλήσεις των τελευταίων δεκαετιών, ένα μικρό ορεινό χωριό των Τρικάλων μοιάζει να κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση.

Η Χρυσομηλιά του Δήμου Μετεώρων, κοντά στην Καλαμπάκα, έχει γίνει γνωστή ως το «χωριό των πολυτέκνων»: σύμφωνα με στοιχεία που έχουν παρουσιάσει οι τοπικοί φορείς, περίπου 8 στις 10 οικογένειες έχουν τρία ή περισσότερα παιδιά.

Και αυτό δεν είναι ένα πρόσκαιρο φαινόμενο. Η δημιουργία μεγάλων οικογενειών αποτελεί παράδοση που περνά από γενιά σε γενιά.

500 κάτοικοι και δεκάδες οικογένειες με πολλά παιδιά

Η Χρυσομηλιά βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 950 μέτρων.

Ο πρόεδρος της Κοινότητας, Νίκος Στεφόπουλος, είχε αναφέρει στην ΕΡΤ ότι το χωριό αριθμεί περίπου 500 μόνιμους κατοίκους, ενώ έκανε λόγο για ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό πολυμελών οικογενειών.

Μάλιστα, στο χωριό έχουν υπάρξει οικογένειες με 11 παιδιά, αλλά και άλλες με οκτώ ή εννέα.

Σε νεότερο ρεπορτάζ αναφέρεται ότι περίπου 50 οικογένειες στη Χρυσομηλιά έχουν από τρία παιδιά και πάνω.

Για τα δεδομένα ενός μικρού ορεινού ελληνικού χωριού, οι αριθμοί είναι εντυπωσιακοί.

Ποιο είναι το «μυστικό» της Χρυσομηλιάς;

Δεν υπάρχει κάποια μαγική συνταγή.

Οι ίδιοι οι κάτοικοι αποδίδουν το φαινόμενο σε έναν συνδυασμό παραγόντων:

• στην αγάπη για τα παιδιά,

• στην παράδοση των μεγάλων οικογενειών,

• στους ισχυρούς δεσμούς μεταξύ συγγενών και γειτόνων,

• στη βοήθεια των παππούδων,

• στην αίσθηση ασφάλειας που προσφέρει μια μικρή κοινότητα,

• αλλά και σε έναν τρόπο ζωής όπου τα παιδιά μεγαλώνουν περισσότερο μαζί και έξω από το σπίτι.

Πολλοί από τους σημερινούς γονείς μεγάλωσαν και οι ίδιοι σε πολύτεκνες οικογένειες και φαίνεται ότι συνέχισαν το οικογενειακό πρότυπο που γνώρισαν ως παιδιά.

Η Χρυσομηλιά έχει γι' αυτό χαρακτηριστεί ακόμη και ως ένα ελληνικό «γαλατικό χωριό» απέναντι στην υπογεννητικότητα.

Η τεράστια αντίθεση με την υπόλοιπη Ελλάδα

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή αν συγκριθεί με τα δημογραφικά δεδομένα ολόκληρης της χώρας.

Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2024 καταγράφηκαν στην Ελλάδα 68.467 γεννήσεις, έναντι 126.916 θανάτων.

Η φυσική μεταβολή του πληθυσμού ήταν επομένως:

68.467 − 126.916 = −58.449 άνθρωποι.

Το 2023 είχαν καταγραφεί 71.455 γεννήσεις. Αυτό σημαίνει ότι μέσα σε έναν χρόνο οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά:

71.455 − 68.467 = 2.988 γεννήσεις, δηλαδή περίπου 4,2%.

Σε αυτό το περιβάλλον, η εικόνα ενός ορεινού χωριού όπου οι τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες παραμένουν συνηθισμένες αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Η άλλη πλευρά: «Για να μείνουν τα παιδιά, πρέπει να μείνει ζωντανό και το χωριό»

Ωστόσο, η Χρυσομηλιά δεν αποτελεί κάποιο δημογραφικό «θαύμα» χωρίς προβλήματα.

Οι οικογένειες έχουν επανειλημμένα επισημάνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν.

Για εξωσχολικές δραστηριότητες, αθλητισμό, μαθήματα ή ακόμη και υπηρεσίες όπως η λογοθεραπεία, οι γονείς χρειάζεται να μετακινούνται προς την Καλαμπάκα.

Παράλληλα έχει τεθεί το ζήτημα της ιατρικής κάλυψης, ενώ σοβαρό πρόβλημα αποτελεί και το οδικό δίκτυο της περιοχής.

Μετά τις καταστροφές που προκάλεσε η κακοκαιρία Daniel, οι μετακινήσεις προς Καλαμπάκα και Τρίκαλα έγιναν ακόμη δυσκολότερες.

Και εκεί ίσως βρίσκεται ένα από τα σημαντικότερα μηνύματα της ιστορίας της Χρυσομηλιάς:

δεν αρκεί να γεννιούνται περισσότερα παιδιά· πρέπει να υπάρχουν και οι συνθήκες που θα επιτρέψουν στις οικογένειες να παραμείνουν στον τόπο τους.

Ένα χωριό γεμάτο παιδικές φωνές

Σε πολλές περιοχές της ελληνικής περιφέρειας το κλείσιμο σχολείων εξαιτίας της έλλειψης μαθητών αποτελεί πλέον συνηθισμένη είδηση.

Στη Χρυσομηλιά η εικόνα παραμένει διαφορετική.

Όταν σχολάει το σχολείο, οι δρόμοι γεμίζουν παιδιά.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο χαρακτηριστική εικόνα ενός χωριού που, χωρίς μεγάλα προγράμματα και δημογραφικές στρατηγικές, κατάφερε επί δεκαετίες να διατηρήσει κάτι που χάνεται σταδιακά από μεγάλο μέρος της ελληνικής υπαίθρου:

νέες οικογένειες, παιδιά και ζωή.