Νομοθετικά κατοχυρώνεται το Δικαίωμα στη Λήθη για άτομα με ιστορικό καρκίνου στην Ελλάδα

medlabnews.gr iatrikanea

Η πρόοδος της ιατρικής έχει οδηγήσει τα τελευταία χρόνια σε σημαντική αύξηση του αριθμού των ανθρώπων που ξεπερνούν τον καρκίνο και επιστρέφουν σε μια φυσιολογική καθημερινότητα. Ωστόσο, για πολλούς από αυτούς, οι συνέπειες της νόσου δεν σταματούν με την ολοκλήρωση της θεραπείας, καθώς συχνά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμπόδια και διακρίσεις σε τομείς όπως η ασφάλιση και η πρόσβαση σε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες.

Στο πλαίσιο αυτό, το «Δικαίωμα στη Λήθη» αναδεικνύεται σε ένα σημαντικό εργαλείο κοινωνικής δικαιοσύνης και ισότιμης μεταχείρισης, διασφαλίζοντας ότι οι άνθρωποι που έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς τη θεραπεία τους δεν θα στιγματίζονται επ' αόριστον από το ιατρικό τους ιστορικό. Η πρόσφατη νομοθετική κατοχύρωσή του στην Ελλάδα αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα προς την άρση των διακρίσεων και την ενίσχυση των δικαιωμάτων των ατόμων με εμπειρία καρκίνου.Τη νομοθετική κατοχύρωση του Δικαιώματος στη Λήθη για τα άτομα με ιστορικό καρκίνου στη χώρα μας χαιρετίζει η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ), κάνοντας λόγο για μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη που ενισχύει την προστασία των πολιτών από διακρίσεις κατά την πρόσβασή τους σε πιστωτικά τραπεζικά προϊόντα.

Με την ψήφιση του Νόμου 5317/2026, ο οποίος δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 10 Ιουλίου 2026, θεσπίζεται ένα σαφές νομοθετικό πλαίσιο που αφορά άτομα τα οποία έχουν ολοκληρώσει τη θεραπεία τους για καρκίνο, σε σχέση με ασφαλιστικές συμβάσεις που συνδέονται με συμβάσεις καταναλωτικής πίστης.

Η νέα ρύθμιση ενσωματώνει στην ελληνική νομοθεσία το άρθρο 14 παρ. 4 της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2225 για τις συμβάσεις καταναλωτικής πίστης και προβλέπει ότι:

«Απαγορεύεται η χρήση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που σχετίζονται με τη διάγνωση ογκολογικής ασθένειας καταναλωτή για σκοπούς ασφαλιστικής σύμβασης συνδεδεμένης με σύμβαση πίστωσης, εφόσον έχουν παρέλθει πέντε (5) έτη από την ολοκλήρωση της θεραπείας του.»

Στην πράξη, η διάταξη διασφαλίζει ότι τα άτομα με ιστορικό καρκίνου δεν θα υφίστανται διακρίσεις εξαιτίας της προηγούμενης διάγνωσής τους κατά τη σύναψη ασφαλιστικών συμβάσεων που συνδέονται με καταναλωτική πίστη, εφόσον έχουν περάσει πέντε έτη από την ολοκλήρωση της ενεργού θεραπείας και δεν έχει υπάρξει υποτροπή της νόσου.

Η εφαρμογή της νέας διάταξης προβλέπεται να ξεκινήσει στις 20 Νοεμβρίου 2026, σύμφωνα με τις μεταβατικές προβλέψεις του νόμου.
Από την ευρωπαϊκή πολιτική στην ελληνική νομοθεσία

Το Δικαίωμα στη Λήθη αποτελεί πλέον βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την επιβίωση μετά τον καρκίνο, αναγνωρίζοντας ότι οι άνθρωποι που έχουν ολοκληρώσει επιτυχώς τη θεραπεία τους δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζουν οικονομικούς ή κοινωνικούς περιορισμούς λόγω της ασθένειας που έχουν ξεπεράσει.

Αναφερόμενος στη συγκεκριμένη εξέλιξη, ο Γιώργος Καπετανάκης, Πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ, δήλωσε:

«Η ΕΛΛΟΚ, ως o Εθνικός Κόμβος της Ευρωπαϊκής Αποστολής για τον Καρκίνο (Hellenic Cancer Mission Hub), μαζί με τις οργανώσεις-μέλη της και σημαντικούς συνοδοιπόρους, όπως η Πίστη Κρυσταλλίδου και το WinCancer, εργαστήκαμε συστηματικά προκειμένου να κατοχυρωθεί και στην Ελλάδα το Δικαίωμα στη Λήθη».

Και πρόσθεσε:

«Λειτουργήσαμε ως μία γέφυρα μεταξύ των ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων και της εφαρμογής τους σε εθνικό επίπεδο, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ ασθενών, αρμόδιων δημόσιων αρχών, υπευθύνων χάραξης πολιτικής, του τραπεζικού και ασφαλιστικού τομέα και όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Η νομοθετική κατοχύρωση για το Δικαίωμα στη Λήθη αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για όλα τα άτομα με εμπειρία καρκίνου στην Ελλάδα. Πρώτα από όλα, διαμορφώνει ένα απλό, διαφανές και συνεκτικό πλαίσιο προστασίας ώστε τα άτομα με ιστορικό καρκίνου να μην αντιμετωπίζουν αδικαιολόγητα εμπόδια λόγω της προηγούμενης διάγνωσής τους. Επίσης, τοποθετεί την Ελλάδα ανάμεσα στις πλέον πρωτοπόρες χώρες της Ευρώπης, υιοθετώντας το ελάχιστο χρονικό όριο των πέντε ετών μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, το οποίο εφαρμόζουν σήμερα η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ισπανία».

Η ΕΛΛΟΚ επισημαίνει ότι η πορεία προς την καθιέρωση του Δικαιώματος στη Λήθη στην Ελλάδα αποδεικνύει πως οι ευρωπαϊκές προτεραιότητες μπορούν να μετατραπούν σε ουσιαστικές εθνικές πολιτικές μέσα από τη συνεργασία οργανώσεων ασθενών, δημόσιων αρχών, υπευθύνων χάραξης πολιτικής και των εμπλεκόμενων φορέων.

Παράλληλα, εκφράζει την πεποίθηση ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για την ανάπτυξη νέων πολιτικών που θα περιορίσουν τις ανισότητες και θα ενισχύσουν την ισότιμη πρόσβαση των ασθενών σε ποιοτικές υπηρεσίες ογκολογικής φροντίδας.