Σήμερα στις 09:35 πύραυλος της SpaceX προσκρούει στη Σελήνη – Τι θα συμβεί στην επιφάνειά της

 medlabnews.gr 

Ένα μεγάλο τμήμα πυραύλου της SpaceX αναμένεται να συγκρουστεί σήμερα, Τετάρτη 5 Αυγούστου 2026, με τη Σελήνη, σε ένα σπάνιο γεγονός που έχει προκαλέσει το έντονο ενδιαφέρον αστρονόμων και επιστημονικών ομάδων σε όλο τον κόσμο.

Δεν πρόκειται για ολόκληρο πύραυλο, αλλά για το χρησιμοποιημένο ανώτερο στάδιο ενός Falcon 9, το οποίο έχει λάβει την ονομασία 2025-010D. Η πρόσκρουση υπολογίζεται ότι θα γίνει περίπου στις 06:35 UTC, δηλαδή στις 09:35 ώρα Ελλάδας, κοντά στους κρατήρες Einstein και Bell, στην παρυφή της ορατής από τη Γη σεληνιακής επιφάνειας.

Το μεταλλικό τμήμα έχει μάζα περίπου 3.900 κιλά και θα χτυπήσει το έδαφος με ταχύτητα περίπου 2,43 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, δηλαδή σχεδόν 8.750 χιλιομέτρων την ώρα.

Τι ακριβώς θα συμβεί κατά την πρόσκρουση

Επειδή η Σελήνη ουσιαστικά δεν διαθέτει ατμόσφαιρα, δεν θα δημιουργηθεί το φωτεινό ίχνος ή η εκτεταμένη ατμοσφαιρική έκρηξη που θα παρατηρούνταν κατά την είσοδο ενός αντικειμένου στη γήινη ατμόσφαιρα.

Το ανώτερο στάδιο θα φτάσει σχεδόν ακέραιο μέχρι το έδαφος. Μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου, η κινητική του ενέργεια θα μετατραπεί σε:

• θραύση και παραμόρφωση του πυραυλικού σταδίου,
• συμπίεση και θέρμανση του σεληνιακού εδάφους,
• εκσκαφή ενός νέου κρατήρα,
• εκτόξευση πετρωμάτων και πολύ λεπτής σεληνιακής σκόνης.

Με βάση τη μάζα και την προβλεπόμενη ταχύτητά του, η κινητική ενέργεια της πρόσκρουσης υπολογίζεται σε περίπου 11,5 δισεκατομμύρια joule, ισοδύναμα με περίπου 2,75 τόνους TNT. Η σύγκριση αφορά αποκλειστικά την ποσότητα ενέργειας και όχι έκρηξη πυρηνικού ή στρατιωτικού τύπου.

Οι επιστημονικές εκτιμήσεις για το μέγεθος του νέου κρατήρα κυμαίνονται περίπου από 27 έως 40 μέτρα σε διάμετρο, επειδή το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από τη γωνία πρόσκρουσης, τον προσανατολισμό του πυραύλου και τη σύσταση του εδάφους στο ακριβές σημείο.

Ένα τεράστιο νέφος σκόνης

Υπολογιστικά μοντέλα προβλέπουν ότι η πρόσκρουση θα δημιουργήσει ένα νέφος υλικού, γνωστό ως ejecta plume.

Η κύρια «κουρτίνα» σκόνης και θραυσμάτων ενδέχεται να φτάσει σε ύψος περίπου 15 έως 20 χιλιομέτρων, ενώ ένα στενότερο κεντρικό νέφος θα μπορούσε, σύμφωνα με τις προσομοιώσεις, να ανέλθει ακόμη και στα 75 έως 100 χιλιόμετρα πάνω από τη σεληνιακή επιφάνεια. Το υλικό μπορεί να διασκορπιστεί σε απόσταση μεγαλύτερη των 180 χιλιομέτρων από το σημείο πρόσκρουσης. Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν μοντελοποιημένες προβλέψεις και θα πρέπει να επιβεβαιωθούν από πραγματικές παρατηρήσεις.

Θα είναι ορατή η σύγκρουση από τη Γη;

Η πρόσκρουση μπορεί να προκαλέσει μια σύντομη φωτεινή αναλαμπή, όμως δεν αναμένεται να είναι ορατή με γυμνό μάτι.

Το γεγονός θα συμβεί σε φωτισμένο τμήμα της Σελήνης, κοντά στο άκρο του σεληνιακού δίσκου. Αυτό δυσκολεύει την ανίχνευση της λάμψης, επειδή θα πρέπει να διακριθεί πάνω στο ήδη φωτεινό έδαφος.

Επαγγελματικά τηλεσκόπια, διαστημικά παρατηρητήρια και έμπειροι ερασιτέχνες αστρονόμοι θα προσπαθήσουν να καταγράψουν τη λάμψη και κυρίως το νέφος της σκόνης. Αργότερα, εικόνες από σεληνιακούς δορυφόρους θα μπορούν να συγκριθούν με παλαιότερες λήψεις, ώστε να εντοπιστεί και να μετρηθεί ο νέος κρατήρας.

Από πού προέρχεται το διαστημικό σκουπίδι

Το αντικείμενο αποτελεί το ανώτερο στάδιο του Falcon 9 που εκτόξευσε στις 15 Ιανουαρίου 2025 δύο ιδιωτικές αποστολές προς τη Σελήνη:

• το σκάφος Blue Ghost 1 της Firefly Aerospace,
• το ιαπωνικό σκάφος Resilience της αποστολής Hakuto-R Mission 2.

Η εκτόξεωυση είχε την ονομασία «Ghost Riders in the Sky». Το Blue Ghost προσεδαφίστηκε με επιτυχία στη Σελήνη τον Μάρτιο του 2025 και πραγματοποίησε πολυήμερες επιστημονικές εργασίες στην επιφάνειά της.

Μετά την αποδέσμευση των διαστημοπλοίων, το ανώτερο στάδιο παρέμεινε σε μια ασταθή, ιδιαίτερα επιμήκη τροχιά στο σύστημα Γης–Σελήνης. Οι βαρυτικές επιδράσεις της Γης, της Σελήνης και του Ήλιου μεταβάλλουν σταδιακά τέτοιες τροχιές, μέχρι που το αντικείμενο οδηγήθηκε σε αναπόφευκτη σύγκρουση.

Παρατηρήσεις από τη Γη και αναδρομικοί υπολογισμοί της τροχιάς επιβεβαίωσαν ότι πρόκειται για το συγκεκριμένο ανώτερο στάδιο Falcon 9. Φασματοσκοπικές μετρήσεις εντόπισαν επίσης υλικά συμβατά με θερμικές επικαλύψεις διαστημικού σκάφους.

Υπάρχει κίνδυνος για τη Γη ή τη Σελήνη;

Δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για τη Γη. Η πρόσκρουση δεν μπορεί να επηρεάσει την τροχιά, τη σταθερότητα ή τη γεωλογική δομή της Σελήνης.

Η ενέργεια του συμβάντος είναι αμελητέα σε σύγκριση με τις φυσικές προσκρούσεις μετεωροειδών που έχει δεχθεί η Σελήνη επί δισεκατομμύρια χρόνια. Το αποτέλεσμα θα περιοριστεί σε έναν σχετικά μικρό κρατήρα και στη διασπορά σκόνης γύρω από το σημείο.

Ο τίτλος «συναγερμός στη NASA» δεν αποδίδει με ακρίβεια την κατάσταση. Δεν πρόκειται για κατάσταση έκτακτης ανάγκης, αλλά για συντονισμένη επιστημονική εκστρατεία παρατήρησης, στην οποία συμμετέχουν και επιστήμονες που συνδέονται με τη NASA.

Γιατί οι αστρονόμοι θεωρούν την πρόσκρουση σημαντική

Η ακριβής τροχιά, η μάζα και η προέλευση του αντικειμένου είναι γνωστές. Αυτό επιτρέπει στους ερευνητές να συγκρίνουν τις θεωρητικές προβλέψεις με το πραγματικό αποτέλεσμα.

Οι παρατηρήσεις μπορούν να προσφέρουν νέα δεδομένα για:

• τον τρόπο δημιουργίας κρατήρων,
• τη συμπεριφορά της εξαιρετικά λεπτής σεληνιακής σκόνης,
• τη δομή και τις μηχανικές ιδιότητες του σεληνιακού εδάφους,
• την ακριβή ανίχνευση μελλοντικών προσκρούσεων,
• τους κινδύνους που μπορεί να προκαλέσουν τα διαστημικά σκουπίδια σε μελλοντικές βάσεις, οχήματα και επιστημονικές εγκαταστάσεις στη Σελήνη.

Το περιστατικό αποτελεί παράλληλα προειδοποίηση ότι, καθώς αυξάνονται οι αποστολές προς τη Σελήνη, απαιτείται καλύτερη παρακολούθηση και ασφαλέστερος σχεδιασμός της τελικής πορείας των ανώτερων σταδίων και των εγκαταλελειμμένων διαστημικών οχημάτων.