Υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα: Νέα μελέτη τα συνδέει με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη

επιμελεια medlabnews.gr iatrikanea

Η διατροφή αποτελεί έναν από τους παράγοντες που εξετάζονται όλο και περισσότερο σε σχέση με την υγεία του προστάτη. Τα τελευταία χρόνια, το ενδιαφέρον των επιστημόνων στρέφεται ιδιαίτερα στα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, καθώς η κατανάλωσή τους έχει αυξηθεί σημαντικά και παράλληλα πληθαίνουν οι μελέτες που εξετάζουν τις πιθανές επιπτώσεις τους στον οργανισμό.

Μια νέα μελέτη από το Florida Atlantic University έρχεται να προσθέσει ένα ακόμη στοιχείο στη συζήτηση, εξετάζοντας για πρώτη φορά σε τόσο μεγάλο δείγμα τη σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και τον κίνδυνο καρκίνου του προστάτη. Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι άνδρες που καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες τέτοιων τροφίμων εμφανίζουν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

Τι είναι τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα

Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα είναι προϊόντα βιομηχανικής παρασκευής, όπως τα αναψυκτικά, τα συσκευασμένα δημητριακά και σνακ, αλλά και τα επεξεργασμένα κρέατα. Στην παραγωγή τους χρησιμοποιούνται εξευγενισμένα λίπη και έλαια, σάκχαρα, άμυλα, άλατα και άλλα πρόσθετα, τα οποία μπορούν να ενισχύσουν τη γεύση και την υφή τους και να αυξήσουν τη διάρκεια ζωής τους, ενώ η διατροφική τους αξία είναι συχνά χαμηλότερη.

Τα διαθέσιμα στοιχεία για την υψηλή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συνδέουν την κατανάλωσή τους με μια σειρά προβλημάτων υγείας. Παράλληλα, έχουν προταθεί αρκετοί πιθανοί βιολογικοί μηχανισμοί μέσω των οποίων τα συγκεκριμένα τρόφιμα μπορεί να συμβάλλουν στην εμφάνιση καρκίνου, μεταξύ των οποίων οι μεταβολικές διαταραχές, η φλεγμονή, το οξειδωτικό στρες και οι μεταβολές στο μικροβίωμα του εντέρου.

Ωστόσο, μέχρι σήμερα υπήρχαν περιορισμένα δεδομένα σχετικά με το εάν οι άνδρες που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες υπερεπεξεργασμένων τροφίμων αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη.

Η νέα μελέτη για τον καρκίνο του προστάτη

Η νέα έρευνα πραγματοποιήθηκε από το Charles E. Schmidt College of Medicine του Florida Atlantic University και παρέχει στοιχεία που συνδέουν την υψηλότερη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο The American Journal of Medicine και βασίστηκε σε δεδομένα από 17.024 άνδρες ηλικίας 18 ετών και άνω, οι οποίοι συμμετείχαν στην National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) στις ΗΠΑ κατά την περίοδο 2003-2023.

Οι ερευνητές υπολόγισαν το ποσοστό των ημερήσιων θερμίδων που λάμβανε κάθε συμμετέχων από υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, αξιοποιώντας δύο 24ωρες καταγραφές διατροφής.

Στη συνέχεια, με βάση το επικυρωμένο και ευρέως χρησιμοποιούμενο σύστημα ταξινόμησης NOVA, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες. Στην πρώτη ανήκαν όσοι λάμβαναν λιγότερο από περίπου 20% των θερμίδων τους από υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, ενώ στην άλλη άκρη βρίσκονταν όσοι λάμβαναν περισσότερο από 44%.

29% υψηλότερος κίνδυνος καρκίνου του προστάτη

Οι άνδρες που ανήκαν στις τρεις ομάδες με τη μεγαλύτερη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων είχαν 29% υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη σε σύγκριση με εκείνους που ανήκαν στην ομάδα με τη χαμηλότερη κατανάλωση.

Στις δύο ομάδες με την υψηλότερη κατανάλωση, ο κίνδυνος ήταν 30% υψηλότερος.

Η συσχέτιση παρέμεινε και μετά την προσαρμογή των αποτελεσμάτων για παράγοντες όπως η ηλικία, η φυλή και η εθνικότητα, το κάπνισμα και η οικονομική κατάσταση. Σε αυτή την περίπτωση, η αυξημένη συσχέτιση κυμάνθηκε από 24% έως 31%.

Στους άνδρες που είχαν την υψηλότερη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων καταγράφηκε πιθανός 34% υψηλότερος κίνδυνος. Ωστόσο, το συγκεκριμένο αποτέλεσμα δεν ήταν στατιστικά σημαντικό, γεγονός που ενδέχεται να σχετίζεται με τον μικρότερο αριθμό περιστατικών καρκίνου του προστάτη σε αυτή την ομάδα.

«Μεταξύ των ενήλικων ανδρών αυτού του αντιπροσωπευτικού πληθυσμού των ΗΠΑ, όσοι κατανάλωναν μεγαλύτερες ποσότητες υπερεπεξεργασμένων τροφίμων είχαν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν στη συνέχεια καρκίνο του προστάτη», δήλωσε ο Charles H. Hennekens, M.D., FACPM, FACC, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και First Sir Richard Doll Professor of Medicine and Preventive Medicine στα Τμήματα Ιατρικής και Population Health του College of Medicine του Florida Atlantic University.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ευρήματα ενισχύουν τα νέα στοιχεία σχετικά με τις σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων στην υγεία και αναδεικνύουν την ανάγκη για μεγάλης κλίμακας παρατηρησιακές μελέτες και τυχαιοποιημένες δοκιμές, ώστε να εξεταστεί επαρκώς η συγκεκριμένη υπόθεση.

Τι δείχνουν προηγούμενες μελέτες

Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι η υψηλότερη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο υπέρβαρου και παχυσαρκίας, μεταβολικών νοσημάτων, δεικτών φλεγμονής και καρδιαγγειακών παθήσεων, κυρίως εμφραγμάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων, καθώς και με πρόωρο θάνατο.

Η συγκεκριμένη έρευνα προσθέτει νέα στοιχεία σε μια ευρύτερη προσπάθεια διερεύνησης των επιπτώσεων των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων στη δημόσια υγεία.

Οι συγγραφείς κάνουν μάλιστα έναν παραλληλισμό με την πορεία που ακολούθησε η αναγνώριση των κινδύνων του καπνίσματος. Όπως αναφέρουν, οι κίνδυνοι του καπνού άρχισαν να γίνονται εμφανείς στα μέσα του προηγούμενου αιώνα, όμως χρειάστηκαν δεκαετίες μέχρι η συσσώρευση των επιστημονικών στοιχείων και οι προσπάθειες των αρμόδιων φορέων υγείας να οδηγήσουν σε αλλαγές πολιτικής για τον περιορισμό της χρήσης τσιγάρων.

Κατά την άποψη των συγγραφέων, ενδέχεται να ακολουθηθεί μια αντίστοιχη πορεία και στην περίπτωση των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων.

Μια σύνθετη πρόκληση για τη δημόσια υγεία

«Η μείωση της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων αποτελεί μια σύνθετη πρόκληση για τη δημόσια υγεία, ιδιαίτερα καθώς τα συγκεκριμένα προϊόντα είναι τόσο διαδεδομένα και εύκολα διαθέσιμα», δήλωσε ο Timothy De Ver Dye, Ph.D., καθηγητής και πρόεδρος του Department of Population Health του Florida Atlantic University και συν-συγγραφέας της μελέτης.

Όπως σημείωσε, οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη ότι πολλοί ασθενείς αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσβαση σε πιο υγιεινές διατροφικές επιλογές, αλλά και στην οικονομική δυνατότητα να τις αγοράσουν.

Για την αντιμετώπιση αυτών των δυσκολιών, σύμφωνα με τον ίδιο, απαιτούνται προσπάθειες που δεν περιορίζονται στις ατομικές επιλογές, αλλά συμβάλλουν στην καλύτερη πρόσβαση σε θρεπτικά και ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα.

Ο καρκίνος του προστάτη παγκοσμίως

Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί σημαντική πρόκληση για την υγεία διεθνώς. Σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με τον International Agency for Research on Cancer, σχεδόν 1,5 εκατομμύριο άνδρες διαγνώστηκαν με καρκίνο του προστάτη το 2022, ενώ σχεδόν 400.000 πέθαναν από τη νόσο.

«Όλοι οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να ενθαρρύνουν τους ασθενείς να υιοθετούν υγιεινές πρακτικές τρόπου ζωής και θεραπείες που βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, βοηθώντας παράλληλα στη μείωση της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων», ανέφερε ο Hennekens.

Όπως πρόσθεσε, οι ασθενείς και οι επαγγελματίες υγείας θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το συγκεκριμένο εύρημα στο πλαίσιο των ευρύτερων προσπαθειών για την προώθηση πιο υγιεινών διατροφικών επιλογών.

 
Πηγή: Florida Atlantic University / The American Journal of Medicine.

Διαβάστε επίσης

• Η προστατίτιδα, είναι η πιο συχνή ουρολογική πάθηση σε άντρες κάτω των 50. Αιτίες, συμπτώματα και αντιμετώπιση.
• Πρόληψη του Καρκίνου του Προστάτη με άσκηση και σωστή διατροφή
• Ο καρκίνος του προστάτη είναι η αιτία για τον μεγαλύτερο αριθμό θανάτων μετά του πνεύμονα. Ευρωπαϊκή ημέρα κατά του Καρκίνου του Προστάτη
• Πρόληψη του καρκίνου του προστάτη, με έλεγχο του ειδικού προστατικού αντιγόνου PSA
• Αιματουρία. Ποιες οι αιτίες που την προκαλούν, πώς γίνεται η διάγνωση και πόσο σοβαρό μπορεί να είναι το αίμα στα ούρα;
• Το βακτήριο Ureaplasma urealyticum. Είναι σεξουαλικώς μεταδιδόμενο το ουρεόπλασμα; Πόσο επικίνδυνο είναι;
• Ο χυμός από λεμόνι όπλο κατά του καρκίνου. Σε τι άλλο ωφελεί η λεμονάδα;
• Καρπούζι, για την καρδιά, τον καρκίνο, την δίαιτα αλλά και τη λίμπιντο