Υπουργείο Υγείας: Ξεκινά το «ξεκαθάρισμα» 4.000+ ακινήτων – Κληροδοτήματα 100 ετών και πιθανός νέος πόρος για το ΕΣΥ

επιμελεια Αλέξανδρος Γιατζίδης, medlabnews.gr iatrikanea

Μια από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις καταγραφής και «ξεκαθαρίσματος» δημόσιας ακίνητης περιουσίας που έχουν γίνει στον χώρο της Υγείας ξεκινά το Υπουργείο Υγείας, επιχειρώντας να αποκτήσει για πρώτη φορά πλήρη εικόνα χιλιάδων ακινήτων που βρίσκονται διάσπαρτα σε όλη τη χώρα.

Πρόκειται για ακίνητα του ίδιου του Υπουργείου αλλά και εποπτευόμενων φορέων του, με την περιουσία να έχει δημιουργηθεί σε βάθος πολλών δεκαετιών. Ανάμεσά τους υπάρχουν ακίνητα που προέρχονται από παλαιότερους ασφαλιστικούς οργανισμούς, περιουσιακά στοιχεία φορέων όπως ο ΕΟΠΥΥ αλλά και κληροδοτήματα, ορισμένα από τα οποία έχουν ιστορία που ξεπερνά ακόμη και τον έναν αιώνα.

Το εντυπωσιακό είναι ότι σήμερα δεν υπάρχει ακόμη οριστικός αριθμός των ακινήτων ούτε συνολική αποτίμηση της αξίας τους.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης κατά την παρουσίαση του έργου, ο αριθμός εκτιμάται ότι μπορεί να κινηθεί περίπου μεταξύ 4.000 και 5.000 ακινήτων, συνολικής αξίας πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.

Για πρώτη φορά ενιαία εικόνα της περιουσίας

Ο ίδιος ο υπουργός επισήμανε ότι ένα έργο τέτοιου μεγέθους δεν είχε πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα στο Υπουργείο Υγείας, καθώς το Υπουργείο δεν διαθέτει από μόνο του την αναγκαία υποδομή και εξειδικευμένο μηχανισμό για να πραγματοποιήσει μια τόσο εκτεταμένη τεχνική, νομική και ψηφιακή απογραφή.

Για τον λόγο αυτό πραγματοποιήθηκε ανοικτός διεθνής διαγωνισμός.

Ανάδοχος αναδείχθηκε ένωση εταιρειών στην οποία οι Qualco Real Estate και Qualco S.A. συμμετέχουν συνολικά με ποσοστό άνω του 90%.

Το αρχικό έργο έχει προϋπολογισμό σχεδόν 10 εκατ. ευρώ και διάρκεια 24 μηνών.

Η επίσημη διακήρυξη προβλέπει, όμως, και δυνατότητα προαίρεσης για επιπλέον 12 μήνες, εφόσον κατά την εξέλιξη του έργου εντοπιστούν περισσότερα ακίνητα και απαιτηθούν πρόσθετες υπηρεσίες. Η προαίρεση έχει εκτιμώμενη αξία περίπου 4,03 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ, δηλαδή περίπου 5 εκατ. ευρώ μαζί με τον ΦΠΑ.

Έτσι, εφόσον ενεργοποιηθεί πλήρως, το συνολικό οικονομικό αντικείμενο μπορεί να πλησιάσει τα 15 εκατ. ευρώ.

Από πού προέκυψαν τόσα ακίνητα;

Η απάντηση βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στην ιστορία του ελληνικού συστήματος Υγείας και κοινωνικής ασφάλισης.

Νοσοκομεία, ασφαλιστικά ταμεία, οργανισμοί και άλλοι φορείς απέκτησαν στη διάρκεια δεκαετιών ακίνητα με διαφορετικούς τρόπους.

Σε αρκετές περιπτώσεις πρόκειται για κληροδοτήματα και δωρεές, στα οποία ο διαθέτης είχε ορίσει συγκεκριμένο σκοπό για τον οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η περιουσία.

Άλλα ακίνητα συνδέονται με παλαιούς ασφαλιστικούς οργανισμούς και τις αλλεπάλληλες συγχωνεύσεις και μεταβολές που πραγματοποιήθηκαν στη συνέχεια.

Χαρακτηριστικό είναι ότι η νομοθεσία για τη δημιουργία και λειτουργία του ΕΟΠΥΥ περιλαμβάνει ειδικές προβλέψεις για ακίνητα του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ στα οποία στεγάζονταν υπηρεσίες Υγείας, καθώς και για ακίνητη περιουσία κλάδων ασθενείας παλαιότερων ασφαλιστικών ταμείων.

Αυτό δημιουργεί ένα εξαιρετικά σύνθετο ιδιοκτησιακό μωσαϊκό που δεν μπορεί να λυθεί απλώς με μια καταγραφή διευθύνσεων.

Η περίπτωση του ακινήτου του ΕΟΠΥΥ στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας

Ενδεικτική του προβλήματος είναι η περίπτωση του ακινήτου στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, όπου σήμερα λειτουργεί φαρμακείο του ΕΟΠΥΥ.

Όπως ανέφερε ο υπουργός Υγείας κατά την παρουσίαση, χρειάστηκε μια διαδικασία που διήρκεσε περίπου 12 χρόνια προκειμένου να ξεκαθαριστεί το συγκεκριμένο ακίνητο.

Σήμερα ο ΕΟΠΥΥ διαθέτει φαρμακεία στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας 175 και 175Β, ενώ επίσημα έγγραφα του Οργανισμού καταγράφουν τη μεταφορά και τη διαμόρφωση ιδιόκτητου κτιρίου στην ίδια περιοχή για τη στέγαση των υπηρεσιών του.

Το παράδειγμα δείχνει γιατί η απλή ύπαρξη ενός ακινήτου σε κάποιο παλιό αρχείο δεν σημαίνει ότι μπορεί αυτομάτως να χρησιμοποιηθεί ή να αξιοποιηθεί.

Μπορεί να απαιτούνται τίτλοι, τοπογραφικά, πολεοδομικός έλεγχος, έλεγχος χρήσεων, νομιμοποιήσεις, έλεγχος όρων κληροδοτήματος ή ακόμη και επίλυση ιδιοκτησιακών ζητημάτων.

Τι ακριβώς θα κάνει η Qualco

Το έργο δεν περιορίζεται στη δημιουργία ενός απλού ηλεκτρονικού καταλόγου.

Για κάθε ακίνητο θα επιχειρηθεί η συγκέντρωση και ψηφιοποίηση των διαθέσιμων εγγράφων και η δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής ταυτότητας ακινήτου (Property Identity – PID).

Η επίσημη διακήρυξη προβλέπει ότι θα εξεταστούν ακίνητα ανεξαρτήτως προέλευσης, συμπεριλαμβανομένων ρητά και των ακινήτων που προέρχονται από κληροδοτήματα.

Στην πρώτη φάση προβλέπεται ο εντοπισμός, η αξιολόγηση και η ταξινόμηση περίπου 4.000 ακινήτων.

Στη συνέχεια το έργο γίνεται πιο εξειδικευμένο:

• για περίπου 900 ακίνητα προβλέπεται τεχνική ταύτιση και εκτίμηση,

• για 600 ακίνητα τεχνικός και νομικός έλεγχος,

• και για 280 επιλεγμένα ακίνητα πλήρης τεχνική και νομική ωρίμανση.

280 ακίνητα μπορούν να φτάσουν μέχρι πλήρη «τακτοποίηση»

Για τα 280 αυτά ακίνητα η σύμβαση πηγαίνει πολύ πέρα από μια απλή γνωμοδότηση για το τι πρέπει να γίνει.

Προβλέπονται, όπου απαιτείται:

• τεχνικός έλεγχος,

• τακτοποίηση πολεοδομικών εκκρεμοτήτων,

• Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης,

• Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου,

• νομική έκθεση και

• γενικότερα οι ενέργειες που απαιτούνται ώστε το ακίνητο να είναι ώριμο για χρήση ή αξιοποίηση.

Για τα υπόλοιπα ακίνητα θα υπάρχει πλέον σαφής εικόνα για την κατάστασή τους και για τα βήματα που απαιτούνται στη συνέχεια από το Υπουργείο και τους φορείς.

Η πλατφόρμα θα μείνει στο Υπουργείο Υγείας

Κεντρικό κομμάτι του έργου είναι η ανάπτυξη ενιαίας διαδικτυακής πλατφόρμας διαχείρισης της ακίνητης περιουσίας.

Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, η πλατφόρμα θα αποτελέσει περιουσιακό και λειτουργικό εργαλείο του Υπουργείου Υγείας και μετά την ολοκλήρωση του έργου.

Η επίσημη διακήρυξη προβλέπει ότι θα λειτουργεί σε περιβάλλον Gov Cloud, θα συγκεντρώνει στοιχεία και έγγραφα των ακινήτων και θα επιτρέπει στο Υπουργείο και στους εποπτευόμενους φορείς να έχουν ενιαία ψηφιακή εικόνα του χαρτοφυλακίου τους.

Η πλατφόρμα προβλέπεται ακόμη να υποστηρίζει προηγμένα εργαλεία ανάλυσης και δυνατότητες διασύνδεσης με τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.

Από ένα εγκαταλελειμμένο ακίνητο σε νέο πόρο για την Υγεία

Το πλέον ενδιαφέρον μέρος του εγχειρήματος αρχίζει, ουσιαστικά, όταν ολοκληρωθεί η καταγραφή.

Διότι δεν έχουν όλα τα ακίνητα τον ίδιο προορισμό.

Ορισμένα μπορεί να αποδειχθεί ότι είναι αναγκαία για τη λειτουργία του ίδιου του συστήματος Υγείας: για νοσοκομεία, δομές, υπηρεσίες, φαρμακεία ή άλλες ανάγκες.

Άλλα, όμως, μπορεί να μην έχουν άμεση υγειονομική χρήση και να μπορούν να αξιοποιηθούν διαφορετικά, πάντοτε με σεβασμό στους ειδικούς όρους που μπορεί να συνοδεύουν ένα κληροδότημα ή μια δωρεά.

Η σύμβαση προβλέπει άλλωστε και τη σύνταξη Στρατηγικού Πλάνου Αξιοποίησης.

Στις δυνητικές μορφές αξιοποίησης που εξετάζονται περιλαμβάνονται, ανά περίπτωση, μισθώσεις, μακροχρόνιες μισθώσεις, ανταλλαγές, ανάπτυξη ακινήτων ή ακόμη και συνεργασίες μέσω ΣΔΙΤ.

Οι τελικές αποφάσεις δεν λαμβάνονται από τον ανάδοχο αλλά παραμένουν στο Δημόσιο.

Θα μπορούσε η ακίνητη περιουσία να χρηματοδοτήσει την Υγεία;

Εδώ βρίσκεται ίσως και η μεγαλύτερη προοπτική του έργου.

Ο υπουργός Υγείας άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο η αξιοποίηση μέρους αυτής της περιουσίας να δημιουργήσει στο μέλλον έναν πρόσθετο οικονομικό πόρο για το Υπουργείο Υγείας, ο οποίος θα μπορούσε να επιστρέφει στη χρηματοδότηση αναγκών του συστήματος Υγείας.

Δεν πρόκειται ακόμη για συγκεκριμένο ποσό ή δεσμευμένη ροή εσόδων.

Πρώτα πρέπει να απαντηθούν τα βασικά ερωτήματα:

Πόσα ακίνητα υπάρχουν πραγματικά; Σε ποιον ανήκουν; Τι περιορισμούς έχουν; Ποια είναι η σημερινή τους κατάσταση; Πόσα μπορούν να χρησιμοποιηθούν και πόσα μπορούν να αξιοποιηθούν οικονομικά;

Για πρώτη φορά, όμως, δημιουργείται ο μηχανισμός ώστε αυτές οι απαντήσεις να υπάρξουν.

Και εφόσον οι εκτιμήσεις για χιλιάδες ακίνητα συνολικής αξίας πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ επιβεβαιωθούν, τότε το έργο μπορεί να αποδειχθεί πολύ περισσότερο από μια ψηφιακή απογραφή.

Μπορεί να αποτελέσει την αρχή για τη μετατροπή μιας επί δεκαετίες κατακερματισμένης και σε σημαντικό βαθμό αναξιοποίητης δημόσιας περιουσίας σε ενεργό περιουσιακό στοιχείο του ελληνικού συστήματος Υγείας.

Πρώτη δημοσίευση: 26 Αυγούστου 2026 | medlabnews.gr