Υπουργείο Υγείας: Έως 5.000 ακίνητα που «ουδείς γνωρίζει» – Κληροδοτήματα 100 ετών, Ερμού και προβλήτα στις ΗΠΑ

επιμελεια Αλέξανδρος Γιατζίδης, medlabnews.gr iatrikanea

Καταστήματα στην Ερμού, πολυκατοικίες στην Αθήνα, κατοικίες σε όλη τη χώρα, κληροδοτήματα ηλικίας άνω του ενός αιώνα και ακόμη και μια προβλήτα σε λιμάνι των ΗΠΑ συνθέτουν μέρος μιας τεράστιας ακίνητης περιουσίας του συστήματος Υγείας, της οποίας η πραγματική έκταση και αξία παραμένουν ακόμη άγνωστες.

Το Υπουργείο Υγείας ξεκινά τώρα, για πρώτη φορά, μια μεγάλη επιχείρηση εντοπισμού, καταγραφής, τεχνικού και νομικού «ξεκαθαρίσματος» αυτής της περιουσίας, η οποία δεν αφορά μόνο το ίδιο το Υπουργείο αλλά και νοσοκομεία και άλλους εποπτευόμενους φορείς.

Ο συνολικός αριθμός δεν είναι ακόμη γνωστός.

Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περίπου 4.000 έως 5.000 ακίνητα, ενώ ούτε η σημερινή πραγματική τους αξία μπορεί ακόμη να προσδιοριστεί με ακρίβεια.

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης περιέγραψε χαρακτηριστικά την κατάσταση κάνοντας λόγο για μια «τεράστια περιουσία την οποία ουδείς γνωρίζει».

Και ένα από τα παραδείγματα που ανέφερε δείχνει πόσο ασυνήθιστη μπορεί να είναι αυτή η περιουσία: ασθενής είχε αφήσει μέσω διαθήκης στο ελληνικό Υπουργείο Υγείας ακόμη και προβλήτα σε λιμάνι των ΗΠΑ, χωρίς σήμερα να υπάρχει σαφής εικόνα για το ποιος τη διαχειρίζεται και τι ακριβώς συμβαίνει με αυτήν.

Από καταστήματα στην Ερμού έως πολυκατοικίες και διαμερίσματα

Η ακίνητη περιουσία του χώρου της Υγείας δεν αποτελείται μόνο από νοσοκομειακά κτίρια ή χώρους με άμεση υγειονομική χρήση.

Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, στο χαρτοφυλάκιο μπορεί να περιλαμβάνονται καταστήματα σε ακριβές εμπορικές περιοχές όπως η Ερμού, πολυκατοικίες στην Αθήνα, κατοικίες και διαμερίσματα σε διάφορες περιοχές της χώρας, μεγάλα κτίρια και άλλα καθαρά αστικά ακίνητα.

Υπάρχουν παράλληλα ακίνητα που μπορεί να είναι κατάλληλα για υπηρεσίες Υγείας και άλλα που δεν έχουν καμία τέτοια χρήση και θα μπορούσαν, εφόσον το επιτρέπουν το νομικό καθεστώς και οι όροι με τους οποίους περιήλθαν στο Δημόσιο, να αξιοποιηθούν διαφορετικά.

Το πρόβλημα είναι ότι μέχρι σήμερα δεν υπήρχε μία ενιαία εικόνα όλων αυτών των ακινήτων.

Κάθε νοσοκομείο ή φορέας διαχειριζόταν ουσιαστικά το δικό του κομμάτι περιουσίας.

Κληροδοτήματα ηλικίας πάνω από 100 χρόνια

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η προέλευση πολλών ακινήτων.

Ένα σημαντικό μέρος έχει περιέλθει σε νοσοκομεία και φορείς Υγείας μέσα από δωρεές και κληροδοτήματα ασθενών και ευεργετών, σε βάθος πολλών δεκαετιών.

Υπάρχουν μάλιστα, σύμφωνα με τις τεχνικές υπηρεσίες του Υπουργείου, κληροδοτήματα που δεν είναι απλώς παλιά αλλά ξεπερνούν σε ηλικία τον έναν αιώνα.

Αυτό δημιουργεί εξαιρετικά σύνθετα προβλήματα.

Ένα ακίνητο μπορεί να συνοδεύεται από συγκεκριμένους όρους στη διαθήκη του διαθέτη, να έχει αλλάξει στο μεταξύ η πολεοδομική του κατάσταση, να υπάρχουν ελλιπή έγγραφα ή τίτλοι, διαφορετικές εγγραφές στο Κτηματολόγιο ή ακόμη και δυσκολία να διαπιστωθεί τι ακριβώς υπάρχει σήμερα στο συγκεκριμένο σημείο.

Γι' αυτό η λέξη «καταγραφή» περιγράφει μόνο ένα μέρος του έργου.

«Θα βρούμε πράγματα και θαύματα»

Ιδιαίτερα αποκαλυπτική ήταν η περιγραφή του Προϊσταμένου του Τμήματος Προγραμματισμού και Εποπτείας Έργων της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Υγείας Εμμανουήλ Ντεντιδάκη.

Όπως εξήγησε, υπάρχουν ακίνητα που είναι δυνητικά αξιοποιήσιμα, άλλα που απαιτούν τεράστια εργασία για να ξεκαθαρίσει η κατάστασή τους και ακόμη περιπτώσεις καταγεγραμμένων ακινήτων που «δεν υπάρχουν πια ως ακίνητα».

Η χαρακτηριστική του φράση ήταν:

«Έχουμε να εντοπίσουμε πράγματα και θαύματα».

Η κύρια δυσκολία του έργου, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι η κατασκευή της ψηφιακής πλατφόρμας.

Είναι ο πραγματικός εντοπισμός των ακινήτων, η συμπλήρωση των φακέλων τους και η «θεραπεία» των νομικών και τεχνικών προβλημάτων που σήμερα εμποδίζουν τη χρήση ή την αξιοποίησή τους.

Η περίπτωση του ακινήτου του ΕΟΠΥΥ στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της πολυπλοκότητας που μπορεί να κρύβει ένα τέτοιο ακίνητο είναι η περίπτωση ακινήτου του ΕΟΠΥΥ στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας, όπου σήμερα λειτουργούν υπηρεσίες και φαρμακείο του Οργανισμού.

Η συγκεκριμένη περίπτωση αναφέρθηκε ως παράδειγμα μιας υπόθεσης που παρέμενε επί χρόνια σε εκκρεμότητα, με τη διαδικασία να εκτείνεται σε περίπου 12 χρόνια.

Ακριβώς τέτοιου είδους περιπτώσεις φιλοδοξεί το νέο πρόγραμμα να μην επαναλαμβάνονται στο μέλλον.

Κάθε ακίνητο θα πρέπει πλέον να έχει έναν ολοκληρωμένο ψηφιακό φάκελο, ώστε το Δημόσιο να γνωρίζει τι έχει, πού βρίσκεται, σε ποιον ανήκει, σε ποια κατάσταση βρίσκεται και τι απαιτείται για να μπορεί να χρησιμοποιηθεί.

Για πρώτη φορά ένα έργο τέτοιου μεγέθους στο Υπουργείο Υγείας

Σύμφωνα με τον Άδωνι Γεωργιάδη, ένα έργο τέτοιου μεγέθους δεν είχε πραγματοποιηθεί ποτέ μέχρι σήμερα στο Υπουργείο Υγείας.

Ο λόγος είναι ότι το ίδιο το Υπουργείο δεν διαθέτει την εξειδικευμένη υποδομή και τον ανθρώπινο μηχανισμό που απαιτείται για να πραγματοποιήσει μόνο του μια τόσο εκτεταμένη τεχνική, νομική και ψηφιακή διαδικασία.

Για τον λόγο αυτό προηγήθηκε δημόσιος διεθνής διαγωνισμός και το έργο ανατέθηκε σε κοινοπρακτικό σχήμα στο οποίο κυρίαρχη συμμετοχή έχουν εταιρείες του ομίλου Qualco.

Η διάρκεια του βασικού έργου είναι 24 μήνες.

Εφόσον χρειαστεί, προβλέπεται δυνατότητα επέκτασης για ακόμη 12 μήνες.

Άρα το σύνολο της διαδικασίας μπορεί να φτάσει έως και τα τρία χρόνια.

Έργο έως περίπου 15 εκατ. ευρώ εάν ενεργοποιηθεί η προαίρεση

Ο αρχικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε περίπου 10 εκατ. ευρώ μαζί με τον ΦΠΑ.

Προβλέπεται όμως και δικαίωμα προαίρεσης περίπου 5 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ, μεταξύ άλλων εφόσον προκύψει ανάγκη να εξεταστούν περισσότερα ακίνητα ή να παραταθεί η διάρκεια του έργου.

Εάν ενεργοποιηθεί πλήρως η προαίρεση, το συνολικό δυνητικό οικονομικό αντικείμενο μπορεί επομένως να πλησιάσει τα 15 εκατ. ευρώ.

Δεν θα γίνει η ίδια δουλειά και στα 4.000 ακίνητα

Ένα σημαντικό στοιχείο είναι ότι το έργο λειτουργεί σταδιακά.

Στην πρώτη φάση προβλέπεται ο εντοπισμός, η καταγραφή, αξιολόγηση και ταξινόμηση περίπου 4.000 ακινήτων.

Από αυτά:

• περίπου 900 ακίνητα θα προχωρήσουν σε πιο αναλυτική τεχνική ταύτιση και εκτίμηση,

• περίπου 600 ακίνητα σε αναλυτικό τεχνικό και νομικό έλεγχο,

• ενώ για περίπου 280 ακίνητα προβλέπεται ακόμη βαθύτερη τεχνική και νομική ωρίμανση.

Στα τελευταία μπορεί, όπου απαιτείται, να περιλαμβάνονται ενέργειες όπως πολεοδομικές τακτοποιήσεις, τοπογραφικές εργασίες, Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης, Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και άλλες διαδικασίες που απαιτούνται ώστε ένα ακίνητο να είναι πραγματικά έτοιμο για χρήση ή αξιοποίηση.

Η πλατφόρμα θα παραμείνει στο Υπουργείο ως μόνιμο εργαλείο

Κεντρικό κομμάτι του έργου είναι η δημιουργία ενός ενιαίου Ψηφιακού Μητρώου Ακινήτων.

Η πλατφόρμα που έχει αναπτύξει ο Όμιλος Qualco θα παραδοθεί στο Υπουργείο Υγείας πλήρως παραμετροποιημένη και θα παραμείνει ως μόνιμο εργαλείο διαχείρισης της ακίνητης περιουσίας.

Θα λειτουργεί σε περιβάλλον Gov Cloud και θα επιτρέπει στο Υπουργείο και στους εποπτευόμενους φορείς να γνωρίζουν σε πραγματικό χρόνο ποια ακίνητα υπάρχουν, την κατάστασή τους και τα σχετικά έγγραφα.

Στόχος είναι να μην ξαναδημιουργηθεί στο μέλλον το σημερινό φαινόμενο, όπου σημαντικό τμήμα της περιουσίας υπάρχει διάσπαρτο σε φακέλους διαφορετικών νοσοκομείων και οργανισμών.

Ένα διαμέρισμα μπορεί να γίνει κατοικία γιατρού

Το επόμενο ερώτημα είναι τι θα γίνει με τα ακίνητα όταν ολοκληρωθεί η καταγραφή.

Δεν έχουν όλα την ίδια χρήση.

Ορισμένα μπορεί να αξιοποιηθούν για ανάγκες του ίδιου του συστήματος Υγείας.

Ο υπουργός Υγείας έφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τη δυνατότητα να χρησιμοποιηθούν ορισμένα ακίνητα ως κατοικίες για γιατρούς, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό σε περιοχές όπου η στέγαση αποτελεί εμπόδιο στην προσέλκυση και παραμονή ιατρικού προσωπικού.

Άλλα ακίνητα μπορεί να μην χρειάζονται για υγειονομικές υπηρεσίες αλλά να μπορούν να ενοικιαστούν ώστε τα νοσοκομεία να αποκτήσουν έσοδα.

Το έργο θα παραδώσει και στρατηγικό σχέδιο με τις δυνατότητες αξιοποίησης της περιουσίας, ενώ οι τελικές αποφάσεις θα λαμβάνονται από την Πολιτεία και τους αρμόδιους φορείς και όχι από την Qualco.

Μπορούν τα ακίνητα να γίνουν νέος πόρος για το ΕΣΥ;

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μακροπρόθεσμο κομμάτι του σχεδίου.

Σήμερα δεν μπορεί να υπολογιστεί πόσα χρήματα θα μπορούσε να αποφέρει η ακίνητη περιουσία, ακριβώς επειδή δεν γνωρίζουμε ακόμη με ακρίβεια ούτε πόσα είναι τα ακίνητα ούτε ποια μπορούν πραγματικά να αξιοποιηθούν.

Ο υπουργός Υγείας εκτιμά όμως ότι το πρόγραμμα θα μπορούσε στο μέλλον να δημιουργήσει για το Υπουργείο και τα νοσοκομεία πόρους που σήμερα δεν υπάρχουν.

Πόρους που, όπως ανέφερε, θα μπορούσαν τελικά να μεταφραστούν σε καλύτερες υπηρεσίες Υγείας για τους ασθενείς.

Μελλοντικά έσοδα από την αξιοποίηση περιουσίας θα μπορούσαν, ανάλογα με τις αποφάσεις που θα ληφθούν, να ενισχύουν ανάγκες του ΕΣΥ όπως εξοπλισμό, κτιριακές υποδομές και υπηρεσίες ή θεραπείες.

Δεν πρόκειται απλώς για μια απογραφή

Το πραγματικό στοίχημα του προγράμματος επομένως δεν είναι να δημιουργηθεί ένας κατάλογος 4.000 ή 5.000 διευθύνσεων.

Είναι να μετατραπεί μια περιουσία που δημιουργήθηκε μέσα σε περισσότερο από έναν αιώνα, κατακερματίστηκε ανάμεσα σε νοσοκομεία, ασφαλιστικούς οργανισμούς και άλλους φορείς και σε πολλές περιπτώσεις παρέμεινε επί δεκαετίες αναξιοποίητη, σε ένα σαφές, νόμιμα και τεχνικά ώριμο χαρτοφυλάκιο.

Μόνο όταν ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία θα μπορεί το Δημόσιο να γνωρίζει πραγματικά:

πόσα ακίνητα έχει, πόσο αξίζουν, ποια μπορεί να χρησιμοποιήσει το ΕΣΥ και ποια μπορούν να δημιουργήσουν νέα έσοδα για την Υγεία.

Και ίσως τότε ακίνητα και κληροδοτήματα που έμειναν για δεκαετίες κλεισμένα σε παλιούς φακέλους να αρχίσουν τελικά να χρηματοδοτούν τον σκοπό για τον οποίο πολλά από αυτά παραχωρήθηκαν εξαρχής: την Υγεία και τους ασθενείς.

Πρώτη δημοσίευση: 26 Αυγούστου 2026 | Τελευταία ενημέρωση: 27 Αυγούστου 2026 | medlabnews.gr