Ανθρωποειδή ρομπότ χειρούργησαν για πρώτη φορά ζωντανούς οργανισμούς – Το ιστορικό πείραμα του UC San Diego

 medlabnews.gr iatrikanea

Ένα σημαντικό ορόσημο για τη ρομποτική χειρουργική κατέγραψαν μηχανικοί και χειρουργοί του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο, χρησιμοποιώντας για πρώτη φορά τηλεχειριζόμενα ανθρωποειδή ρομπότ για την πραγματοποίηση χειρουργικών επεμβάσεων σε ζωντανούς οργανισμούς.

Η προκλινική μελέτη δημοσιεύθηκε στις 8 Ιουλίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Nature και περιλάμβανε δύο λαπαροσκοπικές χολοκυστεκτομές σε χοίρους. Πρόκειται για την πρώτη συστηματικά τεκμηριωμένη εφαρμογή ανθρωποειδών ρομπότ σε πλήρεις χειρουργικές επεμβάσεις in vivo.

Πώς πραγματοποιήθηκαν οι δύο επεμβάσεις

Στην πρώτη επέμβαση, ένα ανθρωποειδές ρομπότ πραγματοποίησε τα κύρια χειρουργικά βήματα, ενώ ένας άνθρωπος χειρουργός βρισκόταν δίπλα του ως βοηθός.

Στη δεύτερη επέμβαση, δύο ανθρωποειδή ρομπότ εργάστηκαν το ένα δίπλα στο άλλο, σχηματίζοντας μια πλήρως ρομποτική χειρουργική ομάδα ως προς τη φυσική παρουσία στο χειρουργικό τραπέζι.

Τα ρομπότ εκτέλεσαν ενέργειες όπως η έλξη των ιστών, η παρασκευή, η τοποθέτηση κλιπ και η αποκόλληση της χοληδόχου κύστης. Ωστόσο, οι κινήσεις τους ελέγχονταν σε πραγματικό χρόνο από εκπαιδευμένους χειρουργούς μέσω ειδικής κονσόλας τηλεχειρισμού.

Δεν ήταν αυτόνομα ρομπότ

Το πείραμα δεν αποτελεί επίδειξη αυτόνομης χειρουργικής ή χειρουργικής που σχεδιάστηκε και εκτελέστηκε αποκλειστικά από τεχνητή νοημοσύνη.

Οι χειρουργοί διατηρούσαν τον πλήρη έλεγχο των κινήσεων, όπως συμβαίνει και στα σημερινά εξειδικευμένα συστήματα ρομποτικής χειρουργικής. Η καινοτομία βρίσκεται στο γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκαν ανθρωποειδή ρομπότ γενικής χρήσης, τα οποία μπορούν να στέκονται στον χώρο του χειρουργείου και να χειρίζονται συμβατικά λαπαροσκοπικά εργαλεία σχεδιασμένα για ανθρώπινα χέρια.

Τα ανθρωποειδή ρομπότ «Surgie»

Τα ρομπότ που τροποποίησαν οι ερευνητές ονομάστηκαν «Surgie». Έχουν ύψος περίπου 1,5 μέτρο και βάρος περίπου 27 κιλά, ενώ εξοπλίστηκαν με ειδικούς προσαρμογείς ώστε να μπορούν να συγκρατούν και να χειρίζονται συμβατικά χειρουργικά εργαλεία.

Σε αντίθεση με μεγάλα, σταθερά και εξειδικευμένα χειρουργικά συστήματα, τα ανθρωποειδή ρομπότ είναι πιο συμπαγή, μετακινούνται ευκολότερα και μπορούν θεωρητικά να χρησιμοποιηθούν σε χειρουργεία χωρίς εκτεταμένες τροποποιήσεις του χώρου.

Ποιες είναι οι διαφορές από το σύστημα da Vinci

Τα καθιερωμένα συστήματα ρομποτικής χειρουργικής, όπως το da Vinci, έχουν σχεδιαστεί αποκλειστικά για συγκεκριμένες χειρουργικές εργασίες και διαθέτουν ειδικούς βραχίονες, εργαλεία και λογισμικό.

Τα ανθρωποειδή ρομπότ αποτελούν πλατφόρμες γενικότερης χρήσης. Θεωρητικά, το ίδιο ρομπότ θα μπορούσε να χειρίζεται χειρουργικά εργαλεία, να μεταφέρει εξοπλισμό, να υποστηρίζει το προσωπικό ή να εκτελεί βοηθητικές εργασίες μέσα στο νοσοκομείο.

Η μελέτη, πάντως, δεν αποδεικνύει ότι τα ανθρωποειδή ρομπότ είναι ασφαλέστερα ή αποτελεσματικότερα από τα ήδη εγκεκριμένα χειρουργικά συστήματα. Αποτελεί μελέτη τεχνικής εφικτότητας και όχι κλινική δοκιμή σε ανθρώπους.

Τα προβλήματα που παραμένουν

Οι ερευνητές αναφέρουν ότι τα ρομπότ χρειάστηκε να επαναρυθμιστούν αρκετές φορές κατά τη διάρκεια των επεμβάσεων. Αυτό αύξησε σημαντικά τη διάρκεια των διαδικασιών σε σχέση με τα σημερινά εξειδικευμένα χειρουργικά συστήματα.

Ένα ακόμη βασικό πρόβλημα είναι η καθυστέρηση —η λεγόμενη latency— μεταξύ της κίνησης του χειρουργού στην κονσόλα και της αντίστοιχης κίνησης του ρομπότ. Το ζήτημα αυτό γίνεται ιδιαίτερα κρίσιμο όταν η τηλεχειρουργική πραγματοποιείται από μεγάλη γεωγραφική απόσταση.

Πριν από οποιαδήποτε χρήση σε ανθρώπους θα απαιτηθούν εκτεταμένες μελέτες ασφάλειας, αξιοπιστίας, αποστείρωσης, μηχανικής ακρίβειας και διαχείρισης ενδεχόμενων τεχνικών βλαβών.

Πού θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι τέτοιου τύπου ρομπότ θα μπορούσαν μελλοντικά να χρησιμοποιηθούν σε απομακρυσμένες περιοχές, μικρά νοσοκομεία, ζώνες φυσικών καταστροφών ή άλλα περιβάλλοντα όπου δεν υπάρχει επαρκές εξειδικευμένο χειρουργικό προσωπικό.

Βραχυπρόθεσμα, η πιο ρεαλιστική εφαρμογή τους πιθανότατα δεν είναι να αντικαταστήσουν τον χειρουργό, αλλά να λειτουργούν ως ρομποτικοί βοηθοί: να κρατούν εργαλεία, να μεταφέρουν υλικά, να προετοιμάζουν εξοπλισμό ή να υποστηρίζουν την ανθρώπινη χειρουργική ομάδα.

Το πείραμα του UC San Diego δείχνει ότι τα ανθρωποειδή ρομπότ μπορούν να εκτελέσουν εξαιρετικά σύνθετες και λεπτές εργασίες. Δεν σημαίνει, όμως, ότι βρίσκονται ήδη κοντά στην αυτόνομη χειρουργική ανθρώπων.