Κυβερνοεπίθεση στη Boston Scientific: Επηρεάστηκαν αποστολές ιατρικών συσκευών – Υπάρχει κίνδυνος για ασθενείς;

επιμελεια medlabnews.gr iatrikanea

Σοβαρή κυβερνοεπίθεση στη Boston Scientific, έναν από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές ιατροτεχνολογικών προϊόντων στον κόσμο, έχει προκαλέσει διαταραχές στις διεθνείς δραστηριότητες της εταιρείας και έχει επηρεάσει συστήματα που χρησιμοποιούνται για την επεξεργασία και αποστολή παραγγελιών προς νοσοκομεία και άλλους πελάτες.

Το περιστατικό αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή η Boston Scientific διαθέτει ένα τεράστιο χαρτοφυλάκιο ιατρικών προϊόντων, μεταξύ των οποίων βηματοδότες, εμφυτεύσιμοι απινιδωτές, stents και συσκευές που χρησιμοποιούνται σε καρδιολογικές, νευρολογικές, ουρολογικές και άλλες επεμβάσεις.

Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν υπάρχει επιβεβαιωμένη πληροφορία ότι η κυβερνοεπίθεση έχει προκαλέσει δυσλειτουργία σε συσκευή που βρίσκεται ήδη εμφυτευμένη σε ασθενή ή ότι έχει υπάρξει τραυματισμός ασθενούς.

Ο άμεσος και επιβεβαιωμένος κίνδυνος αφορά αυτή τη στιγμή την εφοδιαστική αλυσίδα: εάν η διαταραχή στις παραγγελίες και στις αποστολές παραταθεί, νοσοκομεία και κλινικές θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν καθυστερήσεις στην παραλαβή ορισμένων ιατροτεχνολογικών προϊόντων.

Τι συνέβη στη Boston Scientific

Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι στις 25 Αυγούστου 2026 εντόπισε περιστατικό κυβερνοασφάλειας το οποίο επηρέασε ορισμένα πληροφοριακά της συστήματα και προκάλεσε διακοπή του δικτύου και προβλήματα στις παγκόσμιες δραστηριότητές της.

Η Boston Scientific ενεργοποίησε τα πρωτόκολλα αντιμετώπισης περιστατικών και κάλεσε εξωτερικούς ειδικούς κυβερνοασφάλειας προκειμένου να διερευνήσουν την επίθεση και να περιορίσουν την απειλή.

Στην επίσημη γνωστοποίηση προς την αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SEC), η εταιρεία αναφέρει ότι το περιστατικό έχει προκαλέσει:

• περιορισμούς στην πρόσβαση σε πληροφοριακά συστήματα,
• προβλήματα σε επιχειρησιακές εφαρμογές,
• δυσκολίες στην επεξεργασία παραγγελιών,
• προβλήματα στην αποστολή παραγγελιών προς πελάτες.

Η εταιρεία προειδοποιεί μάλιστα ότι οι διαταραχές αναμένεται να συνεχιστούν, ενώ μέχρι στιγμής δεν μπορεί να προσδιορίσει πότε θα έχει ολοκληρωθεί η αποκατάσταση όλων των συστημάτων.

Ποια προβλήματα έχουν ήδη δημιουργηθεί

Οι συνέπειες δεν περιορίζονται σε μια θεωρητική κυβερνοεπίθεση.

Στην Ιρλανδία, όπου η Boston Scientific απασχολεί περισσότερους από 7.000 εργαζομένους σε τρεις εγκαταστάσεις, η παγκόσμια διακοπή των δικτύων είχε άμεσα αποτελέσματα.

Στις 25 Αυγούστου εργαζόμενοι της μονάδας στο Cork στάλθηκαν στο σπίτι, ενώ τις επόμενες ημέρες όσοι μπορούσαν κλήθηκαν να εργαστούν εξ αποστάσεως.

Το βράδυ της 27ης Αυγούστου, καθώς τα προβλήματα του δικτύου συνεχίζονταν, εργαζόμενοι στη μονάδα του Cork ενημερώθηκαν ότι οι βάρδιες της Παρασκευής ακυρώνονται.

Πρόκειται για μια σαφή ένδειξη ότι, δύο ημέρες μετά την αποκάλυψη της επίθεσης, η λειτουργία της εταιρείας δεν είχε ακόμη επιστρέψει πλήρως σε κανονικούς ρυθμούς.

Κινδυνεύουν οι ασθενείς που έχουν βηματοδότη ή απινιδωτή;

Μέχρι τώρα δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι η κυβερνοεπίθεση έχει παραβιάσει ή έχει επηρεάσει τη λειτουργία ήδη εμφυτευμένων βηματοδοτών, απινιδωτών ή άλλων ιατρικών συσκευών.

Αυτό είναι σημαντικό να διαχωριστεί από το επιχειρησιακό πρόβλημα που έχει επιβεβαιώσει η εταιρεία.

Η Boston Scientific έχει ανακοινώσει πρόβλημα στα εταιρικά πληροφοριακά συστήματα, στις παραγγελίες και στις αποστολές. Δεν έχει ανακοινώσει κυβερνοεπίθεση εναντίον των ίδιων των εμφυτευμένων συσκευών.

Υπάρχει, ωστόσο, ένα σημείο που παραμένει ανοιχτό.

Το TechCrunch ζήτησε από την Boston Scientific να διευκρινίσει εάν επηρεάζονται ασθενείς ή εμφυτευμένες συσκευές και ποια μέτρα θα έπρεπε να λάβουν οι ασθενείς. Εκπρόσωπος της εταιρείας παρέπεμψε στην επίσημη ανακοίνωση χωρίς να απαντήσει συγκεκριμένα στα ερωτήματα αυτά.

Επομένως, με τα σημερινά δεδομένα, δεν μπορεί να υποστηριχθεί ούτε ότι «κινδυνεύουν οι βηματοδότες», ούτε όμως ότι η εταιρεία έχει επισήμως αποκλείσει κάθε πιθανή επίπτωση σε ασθενείς.

Ο πραγματικός κίνδυνος: οι καθυστερήσεις στις προμήθειες

Η μεγαλύτερη ανησυχία αυτή τη στιγμή βρίσκεται αλλού.

Η Boston Scientific αποτελεί σημαντικό διεθνή προμηθευτή προϊόντων που χρησιμοποιούνται σε καθημερινές αλλά και ιδιαίτερα εξειδικευμένες νοσοκομειακές επεμβάσεις.

Εφόσον η εταιρεία δηλώνει ότι έχει επηρεαστεί η δυνατότητά της να επεξεργάζεται και να αποστέλλει παραγγελίες, μια παρατεταμένη διακοπή θα μπορούσε να οδηγήσει σε καθυστερήσεις παραδόσεων.

Αυτό δεν σημαίνει ότι σήμερα υπάρχει γενικευμένη έλλειψη βηματοδοτών ή stents.

Μέχρι τις 27 Αυγούστου δεν έχει ανακοινωθεί από νοσοκομεία ή αρμόδιες αρχές γενικευμένη έλλειψη προϊόντων της Boston Scientific, ούτε έχει επιβεβαιωθεί ότι αναβλήθηκε ιατρική επέμβαση επειδή δεν παραδόθηκε συσκευή λόγω της συγκεκριμένης κυβερνοεπίθεσης.

Η American Hospital Association, ωστόσο, έχει ήδη ενημερώσει τα αμερικανικά νοσοκομεία για το περιστατικό και αναφέρει ότι παρακολουθεί την εξέλιξη της κατάστασης.

Τι γνωρίζουμε για την Ελλάδα

Η Boston Scientific έχει άμεση παρουσία και υπηρεσία εξυπηρέτησης πελατών στην Ελλάδα και τα προϊόντα της χρησιμοποιούνται στην ελληνική αγορά.

Μέχρι αυτή τη στιγμή δεν έχει εντοπιστεί δημόσια ανακοίνωση της Boston Scientific Ελλάς, ελληνικού νοσοκομείου ή αρμόδιας ελληνικής αρχής που να αναφέρει έλλειψη συγκεκριμένου προϊόντος ή πρόβλημα σε ασθενή εξαιτίας της κυβερνοεπίθεσης.

Επομένως δεν υπάρχει τεκμηρίωση για να υποστηριχθεί ότι ελληνικά νοσοκομεία αντιμετωπίζουν ήδη πρόβλημα.

Αυτό που έχει επιβεβαιωθεί είναι ότι η διαταραχή χαρακτηρίζεται από την ίδια την εταιρεία παγκόσμια και επηρεάζει συστήματα που σχετίζονται με την επεξεργασία και την αποστολή παραγγελιών.

Δεν είναι ακόμη γνωστό ποιος βρίσκεται πίσω από την επίθεση

Η πλήρης έκταση και η φύση της κυβερνοεπίθεσης παραμένουν υπό διερεύνηση.

Μέχρι στιγμής η Boston Scientific δεν έχει ανακοινώσει:

• ποιος πραγματοποίησε την επίθεση,
• εάν πρόκειται για ransomware,
• εάν ζητήθηκαν λύτρα,
• εάν έχουν κλαπεί δεδομένα ασθενών ή πελατών,
• πόσα συστήματα έχουν επηρεαστεί,
• πότε θα αποκατασταθεί πλήρως η λειτουργία της.

Στην επίσημη γνωστοποίησή της προς την SEC, η εταιρεία αναφέρει ότι ακόμη δεν γνωρίζει την πλήρη λειτουργική και οικονομική επίπτωση του συμβάντος.

Γιατί η υπόθεση παρακολουθείται στενά

Μια κυβερνοεπίθεση σε μια μεγάλη εταιρεία ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού διαφέρει από μια αντίστοιχη επίθεση σε μια συνηθισμένη εμπορική επιχείρηση.

Η πιθανή επίπτωση δεν αφορά μόνο την οικονομική λειτουργία της εταιρείας αλλά, εάν η διακοπή παραταθεί, μπορεί να φτάσει μέχρι την αλυσίδα εφοδιασμού των νοσοκομείων.

Για την ώρα, όμως, τα επιβεβαιωμένα δεδομένα δείχνουν σοβαρή επιχειρησιακή διαταραχή και προβλήματα στην επεξεργασία και αποστολή παραγγελιών — όχι αποδεδειγμένη δυσλειτουργία εμφυτευμένων συσκευών ή βλάβη σε ασθενείς.

Η Boston Scientific έχει δηλώσει ότι θα δημοσιεύσει νεότερες πληροφορίες καθώς εξελίσσεται η έρευνα.

Πρώτη δημοσίευση: 27 Αυγούστου 2026 – Τελευταία ενημέρωση: 27 Αυγούστου 2026

Πρώτη φορά στον κόσμο: AI «έβλεπε» live μέσα στον εγκέφαλο – Πώς βοήθησε να σωθεί η όραση 48χρονου

medlabnews.gr iatrikanea

Μια παγκόσμια πρώτη στη νευροχειρουργική καταγράφηκε στο Λονδίνο, όπου σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης χρησιμοποιήθηκε σε πραγματικό χρόνο μέσα στο χειρουργείο, αναλύοντας το live βίντεο της επέμβασης και βοηθώντας τους γιατρούς να αναγνωρίζουν κρίσιμα νεύρα και αιμοφόρα αγγεία. Ο ασθενής ήταν ο 48χρονος Rhys Hibbert, ο οποίος κινδύνευε να χάσει την όρασή του εξαιτίας όγκου στην υπόφυση.

Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε στο National Hospital for Neurology and Neurosurgery (NHNN) του University College London Hospitals (UCLH), στο πλαίσιο κλινικής μελέτης για ένα σύστημα AI που αναπτύχθηκε από ερευνητές του University College London.

Σύμφωνα με το UCLH, πρόκειται για την πρώτη φορά που Τεχνητή Νοημοσύνη χρησιμοποιήθηκε ζωντανά κατά τη διάρκεια επέμβασης για να υποστηρίξει έναν νευροχειρουργό σε πραγματικό χρόνο. Η επέμβαση ολοκληρώθηκε επιτυχώς, ο όγκος αφαιρέθηκε και η όραση του ασθενούς προστατεύθηκε.

Η AI δεν χειρούργησε – «έβλεπε» όμως μαζί με τους χειρουργούς

Αυτή είναι ίσως η σημαντικότερη λεπτομέρεια της είδησης.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν χειριζόταν τα χειρουργικά εργαλεία και δεν λάμβανε αποφάσεις αντί των γιατρών.

Ο νευροχειρουργός παρέμενε πλήρως υπεύθυνος για την επέμβαση.

Το σύστημα AI ανέλυε όμως σε πραγματικό χρόνο το βίντεο που ερχόταν από την κάμερα του χειρουργείου και βοηθούσε την ομάδα να αναγνωρίζει κρίσιμες ανατομικές δομές στη βάση του εγκεφάλου.

Με άλλα λόγια, αντί να εξετάζει μόνο τις απεικονίσεις που είχαν γίνει πριν από το χειρουργείο, η AI επεξεργαζόταν αυτό ακριβώς που έβλεπε εκείνη τη στιγμή ο χειρουργός.

Το σύστημα μπορεί να επισημαίνει περιοχές υψηλού κινδύνου, όπως νεύρα και αιμοφόρα αγγεία, ώστε ο χειρουργός να αποφεύγει κρίσιμες δομές καθώς αφαιρεί όσο περισσότερο από τον όγκο μπορεί με ασφάλεια.

Σύμφωνα με τον Guardian, η τεχνολογία χρησιμοποιεί και χρωματική επισήμανση της ανατομίας πάνω στη ζωντανή εικόνα, λειτουργώντας ουσιαστικά σαν ένα πρόσθετο «ζευγάρι μάτια» για τη χειρουργική ομάδα.

Ένα χιλιοστό μπορεί να κάνει τη διαφορά

Η περιοχή στην οποία έγινε η επέμβαση είναι από τις πιο απαιτητικές ανατομικά.

Η υπόφυση, οι καρωτίδες, άλλα μεγάλα αγγεία και τα νεύρα που σχετίζονται με την όραση βρίσκονται εξαιρετικά κοντά το ένα στο άλλο στη βάση του εγκεφάλου.

Το ίδιο το UCLH επισημαίνει ότι σε αυτή την περιοχή ακόμη και μια απόκλιση της τάξης του ενός χιλιοστού μπορεί να έχει εξαιρετικά σοβαρές συνέπειες, όπως απώλεια όρασης, εγκεφαλικό επεισόδιο ή ακόμη και θάνατο.

Αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει η νέα τεχνολογία: να προσθέσει ένα επιπλέον επίπεδο πληροφορίας την ώρα που ο χειρουργός εργάζεται σε μια περιοχή όπου οι αποστάσεις μεταξύ φυσιολογικού ιστού, νεύρων, αγγείων και όγκου είναι ελάχιστες.

Ο όγκος των 11 χιλιοστών που βρέθηκε μετά από μια ξαφνική κατάρρευση

Πίσω από την τεχνολογική πρωτιά υπάρχει και μια ιδιαίτερη ανθρώπινη ιστορία.

Ο Rhys Hibbert, 48 ετών, από το Bedfordshire, εργάζεται στην εξυπηρέτηση πελατών και συμμετέχει εθελοντικά σε υπηρεσία ασθενοφόρων.

Ο όγκος του ανακαλύφθηκε εντελώς απροσδόκητα τον Δεκέμβριο του 2024.

Κατά τη διάρκεια της καθημερινής του βόλτας ένιωσε ξαφνικά αδιαθεσία, έχασε τις αισθήσεις του και παρουσίασε κρίση. Οι εξετάσεις που ακολούθησαν αποκάλυψαν έναν όγκο περίπου 11 χιλιοστών στην υπόφυση.

Αρχικά οι γιατροί επέλεξαν παρακολούθηση χωρίς χειρουργική επέμβαση.

Σταδιακά όμως η κατάσταση επιδεινώθηκε.

Ο Hibbert εμφάνισε σοβαρές ορμονικές διαταραχές και, κυρίως, προβλήματα στην όραση.

Άρχισε να χάνει τμήματα του περιφερικού οπτικού του πεδίου, με αποτέλεσμα να σκοντάφτει επανειλημμένα επειδή δεν μπορούσε να βλέπει καλά χαμηλά και γύρω του. Έφτασε στο σημείο να χρησιμοποιεί μπαστούνια για να περπατά.

Χωρίς χειρουργική αντιμετώπιση, σύμφωνα με το νοσοκομείο, ο όγκος θα συνέχιζε να απειλεί την όρασή του και θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει ακόμη και σε τύφλωση.

Δέχθηκε να γίνει ο πρώτος ασθενής στον κόσμο

Ο 48χρονος αποφάσισε να προχωρήσει σε χειρουργική επέμβαση και παράλληλα να συμμετάσχει στην ερευνητική διαδικασία.

Λίγες ημέρες πριν από το χειρουργείο, οι γιατροί τού πρότειναν κάτι που μέχρι τότε δεν είχε γίνει σε πραγματικό ασθενή: να χρησιμοποιηθεί live το νέο σύστημα AI κατά τη διάρκεια της επέμβασής του.

Ο Hibbert δέχθηκε.

Έτσι έγινε ο πρώτος ασθενής στον κόσμο στον οποίο η συγκεκριμένη τεχνολογία χρησιμοποιήθηκε σε πραγματικό χρόνο για να υποστηρίξει τον νευροχειρουργό κατά τη διάρκεια αφαίρεσης όγκου.

Όταν ξύπνησε μπορούσε ξανά να βλέπει καθαρά

Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό.

Ο όγκος αφαιρέθηκε και, όταν ο Hibbert συνήλθε από την επέμβαση, διαπίστωσε σχεδόν αμέσως σημαντική βελτίωση στην όρασή του.

Μέσα σε περίπου μία εβδομάδα μπορούσε και πάλι να περπατά μόνος του, χωρίς γυαλιά και χωρίς τα μπαστούνια που χρησιμοποιούσε προηγουμένως.

Ο ίδιος περιέγραψε την αλλαγή σαν να είχε αποκτήσει ξανά μια πολύ ευρύτερη, σχεδόν «πανοραμική» εικόνα του χώρου γύρω του, κάτι που δεν είχε βιώσει για περισσότερο από έναν χρόνο.

Πώς «εκπαιδεύτηκε» η Τεχνητή Νοημοσύνη

Το σύστημα δημιουργήθηκε από το UCL Hawkes Institute, όπου συνεργάζονται ειδικοί από διαφορετικά επιστημονικά πεδία για την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών Υγείας.

Οι ερευνητές το εκπαίδευσαν και το αξιολόγησαν χρησιμοποιώντας μεγάλο αριθμό επισημασμένων βίντεο από προηγούμενες ενδοσκοπικές επεμβάσεις στην υπόφυση.

Έτσι η AI έχει «δει» εκατοντάδες διαφορετικά χειρουργικά παραδείγματα και έχει μάθει να αναγνωρίζει:

• κρίσιμες ανατομικές δομές,

• χειρουργικά εργαλεία,

• ιστούς,

• και τις αλληλεπιδράσεις ανάμεσα στα εργαλεία και τους ιστούς.

Η τεχνική επικεφαλής του συστήματος, Dr Sophia Bano, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ρομποτικής και Τεχνητής Νοημοσύνης στο UCL, εξήγησε ότι μέσα από εκατοντάδες χειρουργικά βίντεο το σύστημα έχει εκτεθεί σε εύρος περιπτώσεων που ένας χειρουργός θα χρειαζόταν πολλά χρόνια για να συναντήσει στην κλινική πράξη.

Η τεχνολογία λειτουργεί σε πλατφόρμα NVIDIA Clara IGX, σχεδιασμένη για εφαρμογές AI πραγματικού χρόνου σε ιατροτεχνολογικά συστήματα.

Ποιοι πραγματοποίησαν την επέμβαση

Την επέμβαση πραγματοποίησε ο καθηγητής Hani Marcus, consultant neurosurgeon στο National Hospital for Neurology and Neurosurgery και καθηγητής Νευροχειρουργικής στο UCL Queen Square Institute of Neurology, μαζί με τον Danyal Khan, ειδικευόμενο χειρουργό που ηγείται της σχετικής ερευνητικής εργασίας.

Ο Marcus χαρακτήρισε τη χρήση της βρετανικής τεχνολογίας AI ένα σημαντικό πρώτο βήμα διεθνώς στην προσπάθεια μείωσης του κινδύνου σε τόσο λεπτές νευροχειρουργικές επεμβάσεις.

Δεν σημαίνει ότι η AI αντικαθιστά τον χειρουργό

Η περίπτωση έχει ιδιαίτερη σημασία και για τη συζήτηση σχετικά με τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης στην Ιατρική.

Η συγκεκριμένη εφαρμογή δεν σχεδιάστηκε για να αντικαταστήσει τον γιατρό ούτε για να πραγματοποιεί αυτόνομα τη χειρουργική επέμβαση.

Η λογική της είναι διαφορετική:

ο χειρουργός αποφασίζει και χειρουργεί, ενώ η AI επεξεργάζεται τεράστιο όγκο οπτικών πληροφοριών και του επισημαίνει σε πραγματικό χρόνο ανατομικές δομές που πρέπει να προσέξει.

Είναι δηλαδή ένα παράδειγμα AI ως συστήματος υποστήριξης της ανθρώπινης ιατρικής απόφασης, και όχι ως αυτόνομου χειρουργού.

Η μελέτη συνεχίζεται και η συγκεκριμένη περίπτωση αφορά τον πρώτο ασθενή. Επομένως, όσο εντυπωσιακό και αν είναι το αποτέλεσμα, δεν αποτελεί ακόμη απόδειξη ότι η τεχνολογία βελτιώνει συνολικά τα αποτελέσματα όλων των νευροχειρουργικών επεμβάσεων. Αυτό θα πρέπει να αξιολογηθεί από τα πλήρη δεδομένα της κλινικής μελέτης.

Η δοκιμή χρηματοδοτείται από το National Institute for Health and Care Research (NIHR) και την Google, ενώ υποστηρίζεται επίσης από φορείς όπως το NIHR Biomedical Research Centre του UCLH, το Royal College of Surgeons, το EPSRC και το Wellcome.

Πρώτη δημοσίευση: 27 Αυγούστου 2026 | Τελευταία ενημέρωση: 27 Αυγούστου 2026

Τέλος στο ατελείωτο Instagram για παιδιά; Η Meta πληρώνει 942 εκατ. δολάρια και έρχονται όρια χρήσης

 

 του Αλέξανδρου Γιατζίδη, Διευθυντή, Ινστιτούτου Ενημέρωσης και Επικοινωνίας της Υγείας, medlabnews.gr iatrikanea  

Η μεγάλη δικαστική μάχη στις ΗΠΑ δεν αφορά πλέον μόνο το εάν τα social media μπορούν να βλάψουν τους ανηλίκους. Δικαστήριο έχει ήδη διατάξει τη Meta να περιορίσει τον χρόνο χρήσης εφήβων, να κλείνει notifications συγκεκριμένες ώρες και να ενισχύσει την επαλήθευση ηλικίας. Την ίδια ώρα, η Ελλάδα ετοιμάζεται να απαγορεύσει την πρόσβαση στα social media σε παιδιά κάτω των 15 ετών από την 1η Ιανουαρίου 2027.

Η δίκη που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά τις εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων.

Οι πολιτείες κατηγορούν τη Meta ότι το Facebook και το Instagram δεν έγιναν απλώς δημοφιλή στα παιδιά, αλλά ότι συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τους σχεδιάστηκαν με σκοπό να αυξάνουν συνεχώς το engagement και τον χρόνο παραμονής, εκμεταλλευόμενα ιδιαίτερες ψυχολογικές και αναπτυξιακές ευαισθησίες των νεότερων χρηστών.

Η Meta απορρίπτει τους ισχυρισμούς και υποστηρίζει ότι έχει επενδύσει σημαντικά σε εργαλεία προστασίας των εφήβων και ότι τα επιστημονικά στοιχεία δεν αποδεικνύουν μια απλή αιτιώδη σχέση μεταξύ της χρήσης social media και προβλημάτων ψυχικής υγείας.

Όμως πλέον υπάρχει ένα στοιχείο που αλλάζει σημαντικά τη συζήτηση:

Δικαστήριο έχει ήδη βάλει όριο στη χρήση Facebook και Instagram από εφήβους

Στις 6 Αυγούστου 2026, δικαστήριο του Νέου Μεξικού διέταξε τη Meta να καταβάλει 567 εκατομμύρια δολάρια σε ταμείο για την ψυχική υγεία των εφήβων.

Το ποσό προστίθεται σε προηγούμενη απόφαση ενόρκων για 375 εκατομμύρια δολάρια, ανεβάζοντας τη συνολική οικονομική επιβάρυνση στην υπόθεση στα:

942 εκατομμύρια δολάρια.

Η Meta έχει ανακοινώσει ότι θα ασκήσει έφεση.

Ακόμη σημαντικότερο από το οικονομικό σκέλος είναι ότι ο δικαστής Bryan Biedscheid δεν περιορίστηκε στην επιβολή χρηματικής κύρωσης.

Διέταξε συγκεκριμένες αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας Facebook και Instagram για τους νέους χρήστες στο Νέο Μεξικό.

Μεταξύ άλλων προβλέπονται:

• αυστηρότερη επαλήθευση ηλικίας,
• περιορισμός της χρήσης Facebook και Instagram από άτομα κάτω των 18 σε έως 90 ώρες τον μήνα,
• απενεργοποίηση των push notifications κατά τη διάρκεια της νύχτας και των σχολικών ωρών,
• γονική συγκατάθεση ώστε να εμφανίζεται δημόσια ο αριθμός των likes σε αναρτήσεις ανηλίκων,
• αυστηρότεροι περιορισμοί στις επαφές ενηλίκων με ανηλίκους,
• πρόσθετες δικλείδες ασφαλείας για τις αλληλεπιδράσεις ανηλίκων με AI chatbots.

Η απόφαση ισχύει για το Νέο Μεξικό και η Meta την προσβάλλει δικαστικά. Δεν αποτελεί επομένως οριστικό πανεθνικό κανόνα για τις ΗΠΑ.

90 ώρες τον μήνα: ουσιαστικά ένα «ταβάνι» περίπου τριών ωρών την ημέρα

Το όριο των 90 ωρών τον μήνα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον από ιατρικής πλευράς.

Σε έναν μήνα 30 ημερών:

90 ώρες ÷ 30 ημέρες = 3 ώρες ημερησίως κατά μέσο όρο.

Το σημείο αυτό είναι αξιοσημείωτο επειδή οι τρεις ώρες ημερησίως εμφανίζονται ήδη στη συζήτηση για τη δημόσια υγεία.

Ο U.S. Surgeon General έχει επισημάνει ότι σε μελέτες οι νέοι που χρησιμοποιούν social media περισσότερο από τρεις ώρες την ημέρα εμφανίζουν περίπου διπλάσιο κίνδυνο αρνητικών εκβάσεων ψυχικής υγείας, όπως συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι τρεις ώρες αποτελούν επιστημονικά αποδεδειγμένο «τοξικό όριο», ούτε ότι η χρήση των social media μετά την τρίτη ώρα προκαλεί αυτομάτως ψυχική διαταραχή.

Πρόκειται για επιδημιολογική συσχέτιση.

Η σύμπτωση όμως ανάμεσα στο συγκεκριμένο δικαστικό όριο και σε ένα από τα συχνότερα χρησιμοποιούμενα όρια στις σχετικές μελέτες είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα.

Το δικαστήριο χρησιμοποίησε μια έννοια που γνωρίζουμε από καπνό και οπιοειδή

Υπάρχει και μια άλλη λεπτομέρεια που έχει ιδιαίτερη νομική σημασία και δύσκολα έχει αναδειχθεί στην Ελλάδα.

Το δικαστήριο του Νέου Μεξικού έκρινε ότι η Meta δημιούργησε “public nuisance” – δημόσια όχληση/δημόσιο κίνδυνο στο πλαίσιο του δικαίου της συγκεκριμένης πολιτείας.

Η έννοια αυτή χρησιμοποιείται παραδοσιακά για καταστάσεις που επηρεάζουν ευρύτερα τη δημόσια υγεία ή ασφάλεια.

Τα τελευταία χρόνια έχει χρησιμοποιηθεί επίσης σε μεγάλες δικαστικές υποθέσεις που αφορούσαν μεταξύ άλλων τον καπνό και τα οπιοειδή.

Ο δικαστής έκρινε ότι οι συνέπειες που αποδίδονται στις πλατφόρμες δεν περιορίζονται στον μεμονωμένο χρήστη αλλά μπορούν να δημιουργούν κόστος και επιπτώσεις για:

οικογένειες, σχολεία, νοσοκομεία και την κοινωνία γενικότερα.

Αυτό ενδέχεται να αποτελέσει σημαντικό προηγούμενο για τις χιλιάδες άλλες δικαστικές υποθέσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Περισσότερες από 40 πολιτείες και 1.300 σχολικές περιφέρειες έχουν κινήσει αντίστοιχες διαδικασίες στις ΗΠΑ.

Η κρίσιμη διάκριση: δεν απαγορεύτηκε το infinite scroll

Το δικαστήριο, ωστόσο, δεν αποδέχθηκε όλα όσα ζήτησε το Νέο Μεξικό.

Απέρριψε την απαίτηση να επιβληθούν αλλαγές στους ίδιους τους αλγορίθμους της Meta και σε χαρακτηριστικά όπως:

• infinite scroll,
• autoplay.

Ο δικαστής έκρινε ότι τέτοιες επεμβάσεις θα μπορούσαν να εγείρουν ζητήματα ελευθερίας της έκφρασης βάσει της Πρώτης Τροπολογίας του αμερικανικού Συντάγματος, ανταγωνιστικότητας και Section 230.

Αυτό ίσως είναι τελικά το μεγαλύτερο νομικό δίλημμα της υπόθεσης:

Πότε μια κρατική παρέμβαση προστατεύει ένα παιδί και πότε αρχίζει να υπαγορεύει σε μια εταιρεία πώς πρέπει να σχεδιάζει το προϊόν της;

Και τώρα έρχεται η μεγάλη ομοσπονδιακή δίκη

Μέσα σε αυτό το κλίμα άρχισε στις 18 Αυγούστου 2026 στο Όκλαντ η μεγάλη ομοσπονδιακή δίκη.

Οι πολιτείες Καλιφόρνια, Κολοράντο, Κεντάκι και Νιου Τζέρσεϊ προωθούν τις βασικές πολιτειακές αξιώσεις, ενώ η ευρύτερη διαδικασία περιλαμβάνει αξιώσεις συνολικά 29 πολιτειών σχετικά και με την προστασία δεδομένων παιδιών.

Στην εναρκτήρια τοποθέτηση, η κατηγορία περιέγραψε τη στρατηγική που αποδίδει στη Meta με τέσσερις λέξεις:

“hook, hold, harvest, hide”

δηλαδή, σε ελεύθερη απόδοση:

προσέλκυσε τον χρήστη → κράτησέ τον → συνέλεξε τα δεδομένα του → απόκρυψε τους κινδύνους.

Η Meta αρνείται ότι αυτή ήταν η στρατηγική της και χαρακτηρίζει τις αξιώσεις αβάσιμες.

Πρώην στέλεχος της Meta: η ασφάλεια των παιδιών ερχόταν μετά το engagement

Ένας από τους σημαντικότερους μάρτυρες της πρώτης εβδομάδας ήταν ο πρώην διευθυντής μηχανικής της Meta Arturo Béjar.

Ο Béjar κατέθεσε ότι η εταιρική κουλτούρα έδινε μεγαλύτερη βαρύτητα στην ανάπτυξη και στο engagement από ό,τι στην ασφάλεια των παιδιών.

Υποστήριξε επίσης ότι υπήρχε μια νοοτροπία «don't ask, don't tell» σχετικά με παιδιά κάτω των 13 ετών που χρησιμοποιούσαν Instagram.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Meta μπορούσε να κάνει περισσότερα για να εντοπίζει τέτοιους λογαριασμούς αλλά δεν το έκανε.

Η Meta αμφισβητεί την παρουσίαση αυτή και υποστηρίζει ότι έχει αναπτύξει σημαντικά συστήματα προστασίας και εντοπισμού ανήλικων χρηστών.

Το «Take a Break» που, σύμφωνα με τον Béjar, ήταν φτιαγμένο για να αποτυγχάνει

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του Béjar στο εργαλείο Take a Break, το οποίο υπενθυμίζει στον χρήστη να σταματήσει προσωρινά τη χρήση του Instagram.

Ο πρώην μηχανικός υποστήριξε ότι το χαρακτηριστικό δεν ήταν ενεργοποιημένο υποχρεωτικά ως προεπιλογή και μπορούσε εύκολα να αγνοηθεί.

Κατά την εκτίμησή του, αυτό περιόριζε δραστικά την αποτελεσματικότητά του.

Πρόκειται για κατάθεση μάρτυρα και όχι για δικαστικά αποδεδειγμένο γεγονός.

Και στην Ελλάδα: social media τέλος για παιδιά κάτω των 15 από το 2027

Το θέμα έχει πλέον άμεση ελληνική διάσταση.

Η ελληνική κυβέρνηση έχει ανακοινώσει πλαίσιο σύμφωνα με το οποίο η πρόσβαση παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα απαγορευθεί, με προβλεπόμενη έναρξη εφαρμογής την:

1η Ιανουαρίου 2027.

Σύμφωνα με την επίσημη κυβερνητική παρουσίαση, το βάρος συμμόρφωσης δεν θα πέφτει απλώς στους γονείς.

Θα το φέρουν κυρίως οι ίδιες οι πλατφόρμες.

Η νομοθετική πρωτοβουλία προβλέπει:

• υποχρεωτική αξιόπιστη επαλήθευση ηλικίας,
• επανεπαλήθευση ηλικίας υφιστάμενων λογαριασμών,
• απαγόρευση πρόσβασης σε social media για παιδιά κάτω των 15,
• εποπτεία εφαρμογής από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές σε συνδυασμό με τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς.

Το επίσημο χρονοδιάγραμμα της κυβέρνησης τοποθετεί την ψήφιση της σχετικής νομοθεσίας στο Γ΄ τρίμηνο του 2026 και την εφαρμογή της από το Α΄ τρίμηνο του 2027. Συνεπώς, στις 24 Αυγούστου 2026 πρέπει να περιγράφεται ως ανακοινωμένη νομοθετική πρωτοβουλία με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και όχι ως ήδη εφαρμοζόμενη απαγόρευση.

Μητσοτάκης: Δεν μπορεί το επιχειρηματικό μοντέλο να βασίζεται στην προσοχή των παιδιών

Και εδώ συναντάμε ακριβώς το βασικό ερώτημα που ανοίγει η αμερικανική δίκη.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ανακοινώνοντας το ελληνικό μέτρο τον Απρίλιο, συνέδεσε ευθέως το ζήτημα με την εμπορική εκμετάλλευση της προσοχής των παιδιών και υποστήριξε ότι οι πλατφόρμες δεν θα πρέπει να στηρίζουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο σε αυτή.

Η Ελλάδα έχει ταυτόχρονα προτείνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο τη δημιουργία κοινής «ψηφιακής ηλικίας ενηλικίωσης», ενώ σύμφωνα με την κυβέρνηση η πρόταση έχει ήδη συγκεντρώσει πολιτική υποστήριξη από 13 κράτη-μέλη.

Από την αυτορρύθμιση στην απαγόρευση

Η Ελλάδα δεν είναι μόνη.

Η Αυστραλία εφαρμόζει ήδη από τον Δεκέμβριο του 2025 απαγόρευση social media για παιδιά κάτω των 16 ετών.

Παράλληλα, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν ή έχουν ανακοινώσει αντίστοιχους περιορισμούς.

Η συζήτηση επομένως μετατοπίζεται ταχύτατα.

Για χρόνια η βασική φιλοσοφία ήταν:

«Δώστε στους γονείς καλύτερα parental controls».

Το νέο μοντέλο είναι διαφορετικό:

«Η πλατφόρμα πρέπει να αποδείξει ότι ο χρήστης έχει την κατάλληλη ηλικία και να σχεδιάσει διαφορετικά το προϊόν για τον ανήλικο».

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν τα social media είναι «κακά»

Η συζήτηση εύκολα εκτρέπεται σε μια υπεραπλουστευμένη αντιπαράθεση:

«Τα social media κάνουν κακό στα παιδιά»
εναντίον
«Δεν έχει αποδειχθεί ότι προκαλούν ψυχικές νόσους».

Το σημαντικότερο ερώτημα είναι διαφορετικό.

Μία παγκόσμια πλατφόρμα διαθέτει τεράστια πλεονεκτήματα γνώσης έναντι ενός παιδιού.

Γνωρίζει:

• τι κοιτάζει,
• πόσο χρόνο το κοιτάζει,
• τι προσπερνά,
• τι του αρέσει,
• ποιο notification το κάνει να επιστρέψει,
• ποιο βίντεο το κρατά περισσότερο,
• ποιο περιεχόμενο είναι πιθανότερο να οδηγήσει σε ακόμα ένα scroll.

Και στη συνέχεια μπορεί να χρησιμοποιεί αυτή τη γνώση ώστε ο αλγόριθμος να βελτιστοποιείται συνεχώς.

Ένας 13χρονος δεν έχει ούτε την ίδια πληροφόρηση ούτε την ίδια ικανότητα να αντιληφθεί τον μηχανισμό που βρίσκεται πίσω από την οθόνη.

Αυτό ακριβώς δημιουργεί την ασυμμετρία ισχύος που βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της νομοθετικής και δικαστικής συζήτησης.

Το όριο που θα κρίνουν τα δικαστήρια

Το να δημιουργήσει μια εταιρεία ένα ενδιαφέρον προϊόν είναι θεμιτό.

Το να θέλει ο χρήστης να επιστρέφει είναι επίσης θεμιτό.

Το δύσκολο ερώτημα αρχίζει όταν το σύστημα:

1. γνωρίζει ότι ο χρήστης είναι ανήλικος,
2. γνωρίζει ποιες συμπεριφορικές τεχνικές αυξάνουν την παραμονή του,
3. διαθέτει τεράστιο όγκο προσωπικών δεδομένων ώστε να εξατομικεύει αυτές τις τεχνικές,
4. και έχει οικονομικό όφελος κάθε φορά που ο χρήστης παραμένει περισσότερο.

Πότε η πειθώ μετατρέπεται σε χειραγώγηση;

Η απάντηση που θα δώσουν τα αμερικανικά δικαστήρια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι εθνικές κυβερνήσεις μπορεί να αλλάξει θεμελιωδώς το επιχειρηματικό μοντέλο των social media.

Γιατί ίσως το σημαντικότερο προϊόν που εμπορεύονται οι μεγαλύτερες πλατφόρμες του κόσμου δεν είναι η εφαρμογή τους.

Είναι ο χρόνος και η προσοχή των ανθρώπων που τη χρησιμοποιούν.

Και όταν ο άνθρωπος αυτός είναι παιδί, η κοινωνία αρχίζει πλέον να αποφασίζει ότι η προσοχή του δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται όπως οποιοδήποτε άλλο εμπορικό αγαθό.

Τι μπορεί να γίνει στην πράξη – Οι προτάσεις του ΙΕΚΕΤΥ

Η προστασία των παιδιών και των εφήβων στα social media δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στα parental controls ή στην ευθύνη των γονέων. Το Ινστιτούτο Επικοινωνίας και Εκπαίδευσης στην Τεχνολογία και την Υγεία (ΙΕΚΕΤΥ) επισημαίνει την ανάγκη για ένα ευρύτερο πλαίσιο πρόληψης και προστασίας των ανηλίκων.

• Age-appropriate design by default: Οι λογαριασμοί ανηλίκων να έχουν εξαρχής διαφορετικό σχεδιασμό, με περιορισμό χαρακτηριστικών που αποσκοπούν στη συνεχή αύξηση του engagement και του χρόνου παραμονής.
• Ανεξάρτητος έλεγχος αλγορίθμων και addictive design: Να υπάρχει δυνατότητα ανεξάρτητης αξιολόγησης των αλγορίθμων και των χαρακτηριστικών που χρησιμοποιούνται σε λογαριασμούς παιδιών, όπως infinite scroll, autoplay, push notifications και συστήματα υπερ-εξατομικευμένων προτάσεων.
• Αξιόπιστη επαλήθευση ηλικίας με προστασία της ιδιωτικότητας: Η επαλήθευση ηλικίας πρέπει να είναι αποτελεσματική, χωρίς όμως να μετατρέπεται σε νέο μηχανισμό υπερβολικής συλλογής προσωπικών δεδομένων παιδιών και οικογενειών.
• Αξιολόγηση επιπτώσεων στην υγεία πριν από νέα χαρακτηριστικά: Νέα εργαλεία και τεχνικές αύξησης του engagement που απευθύνονται ή μπορούν να χρησιμοποιηθούν από ανηλίκους θα πρέπει να υποβάλλονται σε αξιολόγηση πιθανών επιπτώσεων στην ψυχική υγεία, στον ύπνο και στη συμπεριφορά.
• Εκπαίδευση παιδιών, γονέων και εκπαιδευτικών: Η ψηφιακή παιδεία πρέπει να εξηγεί όχι μόνο πόσο χρόνο περνά ένα παιδί στο κινητό, αλλά και πώς λειτουργούν οι αλγόριθμοι, οι ειδοποιήσεις, τα likes και συνολικά η λεγόμενη «οικονομία της προσοχής».

Το ΙΕΚΕΤΥ θεωρεί ότι η προστασία των ανηλίκων δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην αυτορρύθμιση των ίδιων των πλατφορμών ή στην ευθύνη των γονέων. Απαιτεί συνδυασμό τεχνολογικών προδιαγραφών, ανεξάρτητου ελέγχου, εκπαίδευσης και επιστημονικής αξιολόγησης.

Πρώτη δημοσίευση: 24 Αυγούστου 2026 | Τελευταία ενημέρωση: 24 Αυγούστου 2026

FDA: Πράσινο φως στο πρώτο ρομπότ που κάνει μόνο του αιμοληψία – Βρίσκει τη φλέβα και παίρνει αίμα (video)

 

 medlabnews.gr iatrikanea 

Μια διαδικασία που εδώ και δεκαετίες βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στα χέρια του επαγγελματία υγείας περνά στην εποχή της ρομποτικής. Ο αμερικανικός FDA έδωσε στις 19 Αυγούστου 2026 άδεια κυκλοφορίας μέσω της διαδικασίας De Novo στο Aletta, το πρώτο αυτόνομο, ανεξάρτητο ρομποτικό σύστημα που μπορεί να πραγματοποιεί αιμοληψία από το χέρι ενήλικου ασθενούς χωρίς χειρισμό της βελόνας από άνθρωπο.

Το Aletta, της ολλανδικής εταιρείας Vitestro, δεν περιορίζεται στο να «βρίσκει» τη φλέβα.

Το σύστημα αναλαμβάνει αυτόνομα σχεδόν ολόκληρη τη διαδικασία: εντοπίζει κατάλληλο αγγείο, το διαφοροποιεί από τις αρτηρίες, εφαρμόζει περίδεση, απολυμαίνει το δέρμα, εισάγει τη βελόνα, γεμίζει και αλλάζει τα σωληνάρια συλλογής, απορρίπτει τη βελόνα και στο τέλος τοποθετεί επίδεσμο.

Πώς βρίσκει μόνο του τη φλέβα

Η σημαντικότερη τεχνολογική καινοτομία βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο το Aletta «βλέπει» κάτω από το δέρμα.

Χρησιμοποιεί συνδυασμό:

• εγγύς υπέρυθρου φωτός (near-infrared)

• υπερηχογραφικής απεικόνισης

• Doppler υπερήχων

ώστε να εντοπίσει μια κατάλληλη φλέβα και να τη διακρίνει από μια αρτηρία.

Αν το σύστημα δεν εντοπίσει αγγείο που πληροί τα κριτήρια ασφαλείας, δεν επιχειρεί την παρακέντηση.

Αυτό αποτελεί κρίσιμο χαρακτηριστικό, καθώς αποφεύγεται η προσπάθεια «στα τυφλά» όταν η ρομποτική απεικόνιση δεν θεωρεί ότι υπάρχει κατάλληλος στόχος.

Ο άνθρωπος δεν εξαφανίζεται από την αιμοληψία

Παρά τον χαρακτηρισμό «αυτόνομο», το Aletta δεν προορίζεται να λειτουργεί χωρίς επίβλεψη επαγγελματία υγείας.

Η άδεια του FDA αφορά ενήλικες σε εξωνοσοκομειακούς χώρους αιμοληψίας και απαιτεί την επίβλεψη επαγγελματία εκπαιδευμένου στη φλεβοτομία.

Ο επαγγελματίας ξεκινά τη διαδικασία, παραμένει διαθέσιμος σε περίπτωση προβλήματος και στο τέλος επιβεβαιώνει ότι:

• τα σωληνάρια συλλέχθηκαν με τη σωστή σειρά,

• έχουν γεμίσει επαρκώς,

• η διαδικασία ολοκληρώθηκε κανονικά.

Ένας εκπαιδευμένος επαγγελματίας μπορεί, σύμφωνα με τον FDA, να επιβλέπει έως τρία συστήματα Aletta ταυτόχρονα.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις ΗΠΑ, όπου η ρυθμιστική αρχή συνδέει την τεχνολογία και με την αυξανόμενη έλλειψη εκπαιδευμένων φλεβοτόμων.

Τι γίνεται αν ο ασθενής κουνήσει το χέρι του;

Το σύστημα διαθέτει πολλαπλούς μηχανισμούς ασφαλείας.

Εάν ο ασθενής κινηθεί υπερβολικά κατά τη διάρκεια της αιμοληψίας, η βελόνα αποσυνδέεται αυτόματα και η διαδικασία σταματά.

Πρόσθετοι αισθητήρες μπορούν να διακόψουν προσωρινά τη διαδικασία και να ειδοποιήσουν τον επόπτη όταν ανιχνεύσουν συνθήκες που θεωρούνται μη ασφαλείς.

Κατά τη διάρκεια της υπερηχογραφικής σάρωσης εφαρμόζεται επίσης συνεχώς αντισηπτικό στο δέρμα, ενώ το σύστημα καθαρίζεται μεταξύ των ασθενών από εκπαιδευμένο προσωπικό.

Πέτυχε την αιμοληψία με την πρώτη στο 94,5%

Η τεχνολογία έχει ήδη αξιολογηθεί σε μεγάλη πολυκεντρική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Clinical Chemistry.

Στο βασικό σκέλος της μελέτης συμμετείχαν 1.633 ασθενείς σε εξωνοσοκομειακές μονάδες αιμοληψίας στην Ολλανδία.

Στους ασθενείς στους οποίους το ρομποτικό σύστημα μπόρεσε να εντοπίσει κατάλληλη φλέβα, η επιτυχής αιμοληψία με την πρώτη προσπάθεια έφτασε το:

94,5% (95% CI 93,3%–95,5%).

Η επίδοση παρέμεινε υψηλή ακόμη και σε ομάδες που μπορεί να παρουσιάζουν μεγαλύτερη δυσκολία στη φλεβική πρόσβαση:

• 92,7% σε άτομα με δύσκολη φλεβική πρόσβαση

• 97,4% σε ασθενείς με παχυσαρκία

• 93,4% σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω.

Τι έδειξε η μελέτη για τον πόνο

Ένα από τα ενδιαφέροντα ευρήματα αφορά την εμπειρία των ασθενών.

Το 90% όσων απάντησαν δήλωσαν ότι ο πόνος από τη ρομποτική αιμοληψία ήταν:

• πολύ μικρότερος,

• μικρότερος,

• ή περίπου ίδιος

σε σύγκριση με τη συμβατική αιμοληψία.

Παράλληλα, 82% δήλωσαν είτε ότι θα προτιμούσαν το ρομποτικό σύστημα σε επόμενη αιμοληψία είτε ότι δεν είχαν προτίμηση μεταξύ ρομπότ και συμβατικής διαδικασίας.

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που καταγράφηκαν στη μελέτη ήταν ήπιες και συνολικά 0,6% των ρομποτικών φλεβοκεντήσεων.

Τα δείγματα ήταν εργαστηριακά συγκρίσιμα;

Ένα κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο εάν το ρομπότ μπορεί να πάρει αίμα, αλλά εάν το δείγμα που συλλέγει είναι κατάλληλο για αξιόπιστες εργαστηριακές εξετάσεις.

Σε ξεχωριστό σκέλος 153 ασθενών, οι ερευνητές συνέκριναν αποτελέσματα από δείγματα που ελήφθησαν ρομποτικά και χειροκίνητα.

Για τις εξετάσεις που αξιολογήθηκαν —μεταξύ άλλων χρόνους πήξης, LDH, AST και αριθμό αιμοπεταλίων— δεν διαπιστώθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές.

Υπάρχει όμως σημαντικός επιστημονικός περιορισμός: δεν εξετάστηκαν όλες οι πιθανές εργαστηριακές παράμετροι, κάτι που αναγνωρίζουν και οι ίδιοι οι ερευνητές.

Επίσης, το κύριο κλινικό σκέλος δεν ήταν τυχαιοποιημένη head-to-head σύγκριση με χειροκίνητη αιμοληψία. Οι επιδόσεις συγκρίθηκαν κυρίως με δημοσιευμένα δεδομένα για επαγγελματίες φλεβοτόμους.

Τι ακριβώς αποφάσισε ο FDA

Χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση.

Ο FDA δεν χρησιμοποίησε τον όρο «drug approval». Πρόκειται για ιατροτεχνολογικό προϊόν και η εταιρεία Vitestro έλαβε marketing authorization μέσω της διαδικασίας De Novo.

Η διαδικασία De Novo χρησιμοποιείται για νέου τύπου ιατροτεχνολογικά προϊόντα χαμηλού έως μέτριου κινδύνου όταν δεν υπάρχει κατάλληλο προηγούμενο προϊόν ως βάση σύγκρισης.

Παράλληλα ο FDA θέτει ειδικούς ελέγχους και απαιτήσεις για την επισήμανση, τις δοκιμές επίδοσης και την κλινική αξιολόγηση του νέου τύπου συσκευής.

Μπορεί πραγματικά ένα ρομπότ να αντικαταστήσει τον άνθρωπο;

Η σημερινή έγκριση δεν σημαίνει ότι οι φλεβοτόμοι ή οι επαγγελματίες εργαστηρίων αντικαθίστανται.

Το μοντέλο που εγκρίθηκε είναι διαφορετικό: ο άνθρωπος περνά από εκείνον που πραγματοποιεί κάθε επιμέρους κίνηση σε εκείνον που επιβλέπει την αυτοματοποιημένη διαδικασία και παρεμβαίνει όταν χρειάζεται.

Αν η τεχνολογία αποδειχθεί στην πραγματική κλινική πράξη τόσο αξιόπιστη όσο στις μελέτες, μπορεί να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο λειτουργίας μεγάλων διαγνωστικών κέντρων και νοσοκομειακών εργαστηρίων.

Και ίσως η εικόνα ενός ασθενούς που κάθεται απέναντι από ένα ρομπότ, πατά ένα κουμπί και λίγα λεπτά αργότερα έχει ολοκληρώσει την αιμοληψία του να μην αποτελεί πλέον επιστημονική φαντασία.

Πηγές

U.S. Food and Drug Administration, 19 Αυγούστου 2026 · Giesen LFP et al., Clinical Chemistry, 2026;72(8):845–856 · PubMed.

Πρώτη δημοσίευση: 22 Αυγούστου 2026 | Τελευταία ενημέρωση: 22 Αυγούστου 2026

Η κόρη του Μπιλ Γκέιτς στη δίνη σκανδάλου: Η «κομπίνα» με τα cookies και γιατί αναφέρονται ακόμη και 20 χρόνια φυλακή

medlabnews.gr

Στο επίκεντρο σοβαρών καταγγελιών βρίσκεται η startup Phia, που συνίδρυσε η 23χρονη Φίμπι Γκέιτς, κόρη του Μπιλ Γκέιτς. Εσωτερικά μηνύματα φέρονται να δείχνουν ότι η εταιρεία γνώριζε επί μήνες πως το λογισμικό της μπορούσε να παίρνει προμήθειες για διαδικτυακές πωλήσεις που δεν είχε στην πραγματικότητα προκαλέσει. Η πρακτική ονομάζεται «cookie stuffing» και στις ΗΠΑ μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να αποκτήσει ακόμη και ποινικές διαστάσεις.

Μια από τις πλέον πολυσυζητημένες startups τεχνητής νοημοσύνης στις ΗΠΑ βρίσκεται ξαφνικά αντιμέτωπη με μια σοβαρή κρίση.

Η Phia, εφαρμογή αγορών που ίδρυσαν η Phoebe (Φίμπι) Gates, κόρη του συνιδρυτή της Microsoft Μπιλ Γκέιτς, και η Sophia Kianni, κατηγορείται ότι χρησιμοποιούσε τεχνικές οι οποίες της επέτρεπαν να εμφανίζεται ως υπεύθυνη για διαδικτυακές πωλήσεις και να εισπράττει προμήθειες ακόμη και όταν ο καταναλωτής δεν είχε χρησιμοποιήσει ουσιαστικά την υπηρεσία της.

Η υπόθεση αποκαλύφθηκε σε έρευνα του Bloomberg και απέκτησε νέα διάσταση όταν δημοσιεύθηκαν στοιχεία από εσωτερικές συνομιλίες της εταιρείας. Σύμφωνα με το Bloomberg, οι δύο συνιδρύτριες γνώριζαν την επίμαχη λειτουργία τουλάχιστον από τον Δεκέμβριο του 2025, δηλαδή περίπου επτά μήνες πριν το θέμα γίνει δημόσιο.

Τι είναι η Phia της κόρης του Μπιλ Γκέιτς

Η Phia παρουσιάζεται ως ένας AI προσωπικός βοηθός αγορών. Μέσω εφαρμογής και browser extension συγκρίνει τιμές, αναζητά φθηνότερες επιλογές και προσφέρει πληροφορίες στους καταναλωτές όταν ψωνίζουν online.

Το επιχειρηματικό της μοντέλο βασίζεται, μεταξύ άλλων, στο affiliate marketing: όταν ένας χρήστης οδηγείται μέσω της Phia σε μια αγορά, η εταιρεία μπορεί να λαμβάνει προμήθεια από τον έμπορο.

Σύμφωνα με το PEOPLE, η Phia συνεργάζεται με περισσότερα από 9.600 brands, ενώ τον Μάιο ανακοίνωσε νέο γύρο χρηματοδότησης 35,5 εκατ. δολαρίων, ανεβάζοντας τη συνολική χρηματοδότησή της στα 43,5 εκατ. δολάρια. Μεταξύ των επενδυτών που έχουν αναφερθεί βρίσκονται γνωστά ονόματα όπως Paris Hilton, Jessica Alba, Sydney Sweeney, Khloé Kardashian, Hailey Bieber και Kris Jenner.

Τι είναι το «cookie stuffing» που προκάλεσε τον σάλο

Για να καταλάβει κάποιος την υπόθεση, πρέπει πρώτα να καταλάβει πώς λειτουργούν οι προμήθειες στο διαδίκτυο.

Όταν ένας καταναλωτής πατήσει έναν σύνδεσμο κάποιου affiliate και στη συνέχεια πραγματοποιήσει αγορά, ένα μικρό αρχείο, το γνωστό cookie, μπορεί να καταγράψει από πού προήλθε ο πελάτης. Έτσι προσδιορίζεται ποιος δικαιούται την προμήθεια.

Το cookie stuffing συμβαίνει όταν ένα affiliate cookie τοποθετείται χωρίς την απαιτούμενη πραγματική ενέργεια ή πρόθεση του χρήστη, έτσι ώστε μια εταιρεία να εμφανιστεί ως η πηγή μιας πώλησης που στην πραγματικότητα δεν δημιούργησε.

Με απλά λόγια: κάποιος μπορεί να έχει φτάσει μόνος του στο ηλεκτρονικό κατάστημα ή μέσω διαφορετικού site, αλλά το σύστημα να τοποθετεί το δικό του tracking cookie και στη συνέχεια να ζητά την προμήθεια σαν να είχε φέρει εκείνο τον πελάτη.

Η έρευνα του Bloomberg αναφέρει ότι σε δοκιμές της επέκτασης της Phia σε περισσότερα από 50 websites, άνοιγαν στο παρασκήνιο σελίδες και εισαγόταν το affiliate cookie της εταιρείας ακόμη και χωρίς ουσιαστική αλληλεπίδραση του καταναλωτή με την Phia.

Τα εσωτερικά μηνύματα που άλλαξαν την υπόθεση

Αρχικά, όταν το Bloomberg επικοινώνησε με την εταιρεία τον Ιούλιο, η Phia είχε υποστηρίξει ότι είχε πληροφορηθεί το πρόβλημα μόλις πρόσφατα και το απέδιδε σε τεχνικό ζήτημα.

Η νέα έρευνα, όμως, επικαλείται εσωτερικά μηνύματα Slack και στοιχεία από τον κώδικα της εφαρμογής, σύμφωνα με τα οποία σχετικές λειτουργίες υπήρχαν από τον Δεκέμβριο του 2025.

Το Bloomberg αναφέρει μάλιστα ότι η Φίμπι Γκέιτς συμμετείχε ήδη από τις 18 Δεκεμβρίου 2025 σε εσωτερική συζήτηση για το κατά πόσον cookies τοποθετούνταν αυτόματα στις ιστοσελίδες συνεργαζόμενων καταστημάτων.

Αυτό είναι και το πλέον ευαίσθητο σημείο της υπόθεσης: άλλο είναι ένα ακούσιο τεχνικό σφάλμα και άλλο η γνώση και σκόπιμη χρήση μιας λειτουργίας.

Μέχρι σήμερα, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί ότι έχει ασκηθεί ποινική δίωξη στη Φίμπι Γκέιτς.

Η μεγάλη πτώση στα έσοδα

Ένα ακόμη εντυπωσιακό στοιχείο της έρευνας είναι τι συνέβη όταν οι επίμαχες λειτουργίες απενεργοποιήθηκαν.

Σύμφωνα με εσωτερικό διάγραμμα που επικαλείται το Bloomberg, τα μέσα ημερήσια έσοδα της Phia μειώθηκαν από περίπου 80.000 δολάρια την ημέρα σε 10.000–28.000 δολάρια μετά την απενεργοποίηση των συγκεκριμένων λειτουργιών.

Η ίδια η εταιρεία αμφισβητεί την ερμηνεία αυτού του αριθμού. Υποστηρίζει ότι κατά την ίδια περίοδο απενεργοποιήθηκε και μεγάλο μέρος των υπόλοιπων μηχανισμών monetization και ότι μια εσωτερική αρχική εκτίμηση για την επίδραση του cookie stuffing βασίστηκε σε λανθασμένη μεθοδολογία.

Το affiliate δίκτυο Impact.com, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, ανέστειλε τη Phia από το marketplace του και άρχισε να ανακατανέμει προμήθειες που είχαν αποδοθεί στην εταιρεία αλλά δεν είχαν ακόμη πληρωθεί.

Τι απαντά η εταιρεία

Η Phia δηλώνει ότι οι λειτουργίες που μπορούσαν να προκαλούν λανθασμένη απόδοση πωλήσεων αφαιρέθηκαν στις 7 Ιουλίου.

Η εταιρεία υποστηρίζει επίσης ότι επανεξετάζει κάθε συναλλαγή, έχει αρχίσει να προχωρά σε αντιλογισμούς προς συνεργαζόμενες εταιρείες όπου διαπιστώνεται λανθασμένη απόδοση προμήθειας και ότι προσλαμβάνει επικεφαλής συμμόρφωσης.

Ωστόσο, σύμφωνα με το PEOPLE, η τελευταία απάντηση της Phia δεν αντιμετώπισε συγκεκριμένα τον νέο ισχυρισμό του Bloomberg ότι οι ιδρύτριες γνώριζαν την επίμαχη λειτουργία ήδη από τον Δεκέμβριο.

Γιατί γίνεται λόγος ακόμη και για 20 χρόνια φυλακή

Εδώ απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή.

Δημοσιεύματα στις ΗΠΑ συνέδεσαν το cookie stuffing με το ομοσπονδιακό αδίκημα του wire fraud, δηλαδή απάτης που πραγματοποιείται με τη χρήση ηλεκτρονικών επικοινωνιών.

Το αμερικανικό 18 U.S.C. §1343 προβλέπει για το wire fraud ποινή φυλάκισης έως 20 χρόνια, εκτός ειδικών περιπτώσεων όπου το ανώτατο όριο μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερο.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η κόρη του Μπιλ Γκέιτς αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή ποινή 20 ετών.

Για να υπάρξει καταδίκη για wire fraud, οι αμερικανικές αρχές θα πρέπει να αποδείξουν, μεταξύ άλλων, την ύπαρξη σχεδίου εξαπάτησης, πρόθεση εξαπάτησης και χρήση διαπολιτειακών ηλεκτρονικών επικοινωνιών για την υλοποίησή του. Αυτά αποτελούν βασικά στοιχεία του αδικήματος σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης.

Επομένως, η αναφορά στα «20 χρόνια» αφορά το θεωρητικό ανώτατο όριο που προβλέπει ο συγκεκριμένος ομοσπονδιακός νόμος, εφόσον υπάρξει δίωξη, αποδειχθούν όλα τα απαιτούμενα στοιχεία και υπάρξει καταδίκη.

Μέχρι τις 14 Αυγούστου 2026, δεν προκύπτει από τις διαθέσιμες αξιόπιστες πηγές ότι έχει ασκηθεί τέτοια ποινική δίωξη στη Φίμπι Γκέιτς.

Από πολλά υποσχόμενη AI startup σε κρίση

Η υπόθεση έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή η Phia είχε εξελιχθεί σε μια από τις πολυσυζητημένες νέες εταιρείες του χώρου του AI shopping, συγκεντρώνοντας δεκάδες εκατομμύρια δολάρια από γνωστά venture-capital funds και celebrities.

Τώρα το βασικό ερώτημα δεν αφορά απλώς ένα τεχνικό σφάλμα αλλά το αν και από πότε η διοίκηση γνώριζε τι ακριβώς έκανε το λογισμικό της.

Και ακριβώς αυτή η διαφορά —ανάμεσα σε ένα bug και μια εν γνώσει σχεδιασμένη πρακτική— μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τις νομικές και οικονομικές συνέπειες που θα ακολουθήσουν.

 Πηγές

Bloomberg/Fortune – έρευνα για τα εσωτερικά μηνύματα, τον κώδικα και τις επίμαχες λειτουργίες της Phia.
PEOPLE – απάντηση της Phia και στοιχεία για τη χρηματοδότηση της εταιρείας.
U.S. Department of Justice – στοιχεία του αδικήματος wire fraud.
18 U.S.C. §1343 – ανώτατη προβλεπόμενη ποινή έως 20 έτη.

Ανθρωποειδή ρομπότ χειρούργησαν για πρώτη φορά ζωντανούς οργανισμούς – Το ιστορικό πείραμα του UC San Diego

 medlabnews.gr iatrikanea

Ένα σημαντικό ορόσημο για τη ρομποτική χειρουργική κατέγραψαν μηχανικοί και χειρουργοί του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο, χρησιμοποιώντας για πρώτη φορά τηλεχειριζόμενα ανθρωποειδή ρομπότ για την πραγματοποίηση χειρουργικών επεμβάσεων σε ζωντανούς οργανισμούς.

Η προκλινική μελέτη δημοσιεύθηκε στις 8 Ιουλίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Nature και περιλάμβανε δύο λαπαροσκοπικές χολοκυστεκτομές σε χοίρους. Πρόκειται για την πρώτη συστηματικά τεκμηριωμένη εφαρμογή ανθρωποειδών ρομπότ σε πλήρεις χειρουργικές επεμβάσεις in vivo.

Πώς πραγματοποιήθηκαν οι δύο επεμβάσεις

Στην πρώτη επέμβαση, ένα ανθρωποειδές ρομπότ πραγματοποίησε τα κύρια χειρουργικά βήματα, ενώ ένας άνθρωπος χειρουργός βρισκόταν δίπλα του ως βοηθός.

Στη δεύτερη επέμβαση, δύο ανθρωποειδή ρομπότ εργάστηκαν το ένα δίπλα στο άλλο, σχηματίζοντας μια πλήρως ρομποτική χειρουργική ομάδα ως προς τη φυσική παρουσία στο χειρουργικό τραπέζι.

Τα ρομπότ εκτέλεσαν ενέργειες όπως η έλξη των ιστών, η παρασκευή, η τοποθέτηση κλιπ και η αποκόλληση της χοληδόχου κύστης. Ωστόσο, οι κινήσεις τους ελέγχονταν σε πραγματικό χρόνο από εκπαιδευμένους χειρουργούς μέσω ειδικής κονσόλας τηλεχειρισμού.

Δεν ήταν αυτόνομα ρομπότ

Το πείραμα δεν αποτελεί επίδειξη αυτόνομης χειρουργικής ή χειρουργικής που σχεδιάστηκε και εκτελέστηκε αποκλειστικά από τεχνητή νοημοσύνη.

Οι χειρουργοί διατηρούσαν τον πλήρη έλεγχο των κινήσεων, όπως συμβαίνει και στα σημερινά εξειδικευμένα συστήματα ρομποτικής χειρουργικής. Η καινοτομία βρίσκεται στο γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκαν ανθρωποειδή ρομπότ γενικής χρήσης, τα οποία μπορούν να στέκονται στον χώρο του χειρουργείου και να χειρίζονται συμβατικά λαπαροσκοπικά εργαλεία σχεδιασμένα για ανθρώπινα χέρια.

Τα ανθρωποειδή ρομπότ «Surgie»

Τα ρομπότ που τροποποίησαν οι ερευνητές ονομάστηκαν «Surgie». Έχουν ύψος περίπου 1,5 μέτρο και βάρος περίπου 27 κιλά, ενώ εξοπλίστηκαν με ειδικούς προσαρμογείς ώστε να μπορούν να συγκρατούν και να χειρίζονται συμβατικά χειρουργικά εργαλεία.

Σε αντίθεση με μεγάλα, σταθερά και εξειδικευμένα χειρουργικά συστήματα, τα ανθρωποειδή ρομπότ είναι πιο συμπαγή, μετακινούνται ευκολότερα και μπορούν θεωρητικά να χρησιμοποιηθούν σε χειρουργεία χωρίς εκτεταμένες τροποποιήσεις του χώρου.

Ποιες είναι οι διαφορές από το σύστημα da Vinci

Τα καθιερωμένα συστήματα ρομποτικής χειρουργικής, όπως το da Vinci, έχουν σχεδιαστεί αποκλειστικά για συγκεκριμένες χειρουργικές εργασίες και διαθέτουν ειδικούς βραχίονες, εργαλεία και λογισμικό.

Τα ανθρωποειδή ρομπότ αποτελούν πλατφόρμες γενικότερης χρήσης. Θεωρητικά, το ίδιο ρομπότ θα μπορούσε να χειρίζεται χειρουργικά εργαλεία, να μεταφέρει εξοπλισμό, να υποστηρίζει το προσωπικό ή να εκτελεί βοηθητικές εργασίες μέσα στο νοσοκομείο.

Η μελέτη, πάντως, δεν αποδεικνύει ότι τα ανθρωποειδή ρομπότ είναι ασφαλέστερα ή αποτελεσματικότερα από τα ήδη εγκεκριμένα χειρουργικά συστήματα. Αποτελεί μελέτη τεχνικής εφικτότητας και όχι κλινική δοκιμή σε ανθρώπους.

Τα προβλήματα που παραμένουν

Οι ερευνητές αναφέρουν ότι τα ρομπότ χρειάστηκε να επαναρυθμιστούν αρκετές φορές κατά τη διάρκεια των επεμβάσεων. Αυτό αύξησε σημαντικά τη διάρκεια των διαδικασιών σε σχέση με τα σημερινά εξειδικευμένα χειρουργικά συστήματα.

Ένα ακόμη βασικό πρόβλημα είναι η καθυστέρηση —η λεγόμενη latency— μεταξύ της κίνησης του χειρουργού στην κονσόλα και της αντίστοιχης κίνησης του ρομπότ. Το ζήτημα αυτό γίνεται ιδιαίτερα κρίσιμο όταν η τηλεχειρουργική πραγματοποιείται από μεγάλη γεωγραφική απόσταση.

Πριν από οποιαδήποτε χρήση σε ανθρώπους θα απαιτηθούν εκτεταμένες μελέτες ασφάλειας, αξιοπιστίας, αποστείρωσης, μηχανικής ακρίβειας και διαχείρισης ενδεχόμενων τεχνικών βλαβών.

Πού θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι τέτοιου τύπου ρομπότ θα μπορούσαν μελλοντικά να χρησιμοποιηθούν σε απομακρυσμένες περιοχές, μικρά νοσοκομεία, ζώνες φυσικών καταστροφών ή άλλα περιβάλλοντα όπου δεν υπάρχει επαρκές εξειδικευμένο χειρουργικό προσωπικό.

Βραχυπρόθεσμα, η πιο ρεαλιστική εφαρμογή τους πιθανότατα δεν είναι να αντικαταστήσουν τον χειρουργό, αλλά να λειτουργούν ως ρομποτικοί βοηθοί: να κρατούν εργαλεία, να μεταφέρουν υλικά, να προετοιμάζουν εξοπλισμό ή να υποστηρίζουν την ανθρώπινη χειρουργική ομάδα.

Το πείραμα του UC San Diego δείχνει ότι τα ανθρωποειδή ρομπότ μπορούν να εκτελέσουν εξαιρετικά σύνθετες και λεπτές εργασίες. Δεν σημαίνει, όμως, ότι βρίσκονται ήδη κοντά στην αυτόνομη χειρουργική ανθρώπων. 

ο Έλληνας γιατρός που από την Κίνα πραγματοποίησε χειρουργική επέμβαση σε ασθενή στην Αθήνα

 medlabnews.gr iatrikanea

Ένα σημαντικό ορόσημο για την ελληνική ιατρική και τη ρομποτική χειρουργική καταγράφηκε στην Αθήνα, καθώς Έλληνας γιατρός πραγματοποίησε εξ αποστάσεως χειρουργική επέμβαση σε ασθενή με καρκίνο του προστάτη, ενώ ο ίδιος βρισκόταν στην Ουχάν της Κίνας, περίπου 8.000 χιλιόμετρα μακριά.

Την επέμβαση πραγματοποίησε ο καθηγητής Ιατρικής και διευθυντής της Ουρολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Πατρών, Ευάγγελος Λιάτσικος, με τη χρήση ρομποτικών συστημάτων και τεχνολογίας τηλεχειρουργικής. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες αναφορές, η επέμβαση ήταν ρομποτική ριζική προστατεκτομή σε ασθενή που βρισκόταν στην Αθήνα και είχε διαγνωστεί με καρκίνο του προστάτη.

Η επέμβαση χαρακτηρίζεται ως ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα εφαρμογής της τηλεϊατρικής και της ρομποτικής χειρουργικής στην Ελλάδα. Ο καθηγητής Ουρολογίας Ευάγγελος Λιάτσικος βρισκόταν στην Ουχάν της Κίνας, ενώ ο ασθενής βρισκόταν σε χειρουργική αίθουσα στην Αθήνα.

Η απόσταση των περίπου 8.000 χιλιομέτρων δεν εμπόδισε την πραγματοποίηση της επέμβασης, καθώς ο χειρουργός χειριζόταν το ρομποτικό σύστημα εξ αποστάσεως. Το χειρουργείο αφορούσε ασθενή με καρκίνο του προστάτη, ο οποίος υποβλήθηκε σε ρομποτική ριζική προστατεκτομή.

Μιλώντας στην ΕΡΤ, ο καθηγητής περιέγραψε την εμπειρία με μια χαρακτηριστική φράση: «να είσαι κάπου τόσο μακριά και να στήνεσαι σε ένα δωμάτιο με τη γραβάτα σου και να χειρουργείς έναν άνθρωπο». Η φράση αυτή αποτυπώνει την τεράστια τεχνολογική αλλαγή που φέρνει η τηλεχειρουργική, αλλά και τα νέα ερωτήματα που ανοίγονται για την ασφάλεια, τα πρωτόκολλα και την οργάνωση τέτοιων επεμβάσεων.

Σημαντικό στοιχείο είναι ότι στην Αθήνα υπήρχε ιατρική ομάδα υποστήριξης, έτοιμη να αναλάβει σε περίπτωση απρόβλεπτου συμβάντος ή τεχνικού προβλήματος. Ο ίδιος ο καθηγητής ανέφερε ότι ο ασθενής ήταν πλήρως ενημερωμένος και θετικός στη συμμετοχή του σε αυτή την πρωτοποριακή διαδικασία.

Τι σημαίνει η τηλεχειρουργική για τους ασθενείς

Η τηλεχειρουργική δεν σημαίνει ότι ο ασθενής χειρουργείται «χωρίς γιατρούς» στο νοσοκομείο. Αντίθετα, προϋποθέτει υψηλή τεχνολογική υποδομή, εξειδικευμένο ρομποτικό σύστημα, ασφαλή σύνδεση πολύ χαμηλής καθυστέρησης και τοπική χειρουργική ομάδα που μπορεί να παρέμβει άμεσα.

Η προοπτική της είναι ιδιαίτερα σημαντική: κορυφαίοι χειρουργοί μπορούν δυνητικά να προσφέρουν εξειδικευμένη φροντίδα σε ασθενείς που βρίσκονται μακριά, χωρίς να απαιτείται μετακίνηση του ασθενούς ή του γιατρού. Ωστόσο, η εφαρμογή της σε ευρεία κλίμακα απαιτεί αυστηρά πρωτόκολλα ασφαλείας, θεσμικό πλαίσιο, ασφαλιστική κάλυψη, τεχνική πιστοποίηση και σαφή ιατρική ευθύνη.

Ποιος είναι ο Ευάγγελος Λιάτσικος

Ο Ευάγγελος Λιάτσικος είναι καθηγητής Ουρολογίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών και διευθυντής της Ουρολογικής Κλινικής στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Πατρών, σύμφωνα με τα διαθέσιμα βιογραφικά στοιχεία του Πανεπιστημίου Πατρών και τις αναφορές της ΕΡΤ.

Η επέμβαση αυτή ενισχύει τη θέση της Ελλάδας στον διεθνή χάρτη της ρομποτικής ουρολογίας και δείχνει ότι η τηλεχειρουργική, από τεχνολογικό όραμα, αρχίζει πλέον να γίνεται κλινική πραγματικότητα.

Το ιατρικό θαύμα της AI: Βοήθησε γιατρούς να βρουν σπάνιες παθήσεις σε 18 παιδιά

 επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει πλέον σε ένα από τα πιο δύσκολα πεδία της ιατρικής: τη διάγνωση σπάνιων νοσημάτων σε παιδιά που έχουν περάσει χρόνια εξετάσεων χωρίς απάντηση. Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο NEJM AI, ερευνητές από το Boston Children’s Hospital, το Harvard και την OpenAI χρησιμοποίησαν μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης για να επανεξετάσουν 376 δύσκολες, άλυτες παιδιατρικές περιπτώσεις.

Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: σε 18 περιπτώσεις εντοπίστηκαν διαγνωστικά ευρήματα που οδήγησαν, μετά από ανθρώπινη αξιολόγηση και εργαστηριακή επιβεβαίωση, σε διάγνωση. Όμως το βασικό μήνυμα δεν είναι ότι η AI αντικαθιστά τον γιατρό. Είναι ότι μπορεί να λειτουργήσει ως ισχυρό εργαλείο υποστήριξης, ειδικά όταν οι πληροφορίες είναι πολλές, πολύπλοκες και διασκορπισμένες σε γονιδιακά δεδομένα, κλινικές σημειώσεις και επιστημονική βιβλιογραφία.

Το απόλυτο ιατρικό θαύμα; Η AI βοήθησε γιατρούς να διαγνώσουν σπάνιες παθήσεις σε 18 παιδιά

Για οικογένειες παιδιών με σπάνια νοσήματα, η αναζήτηση διάγνωσης μπορεί να κρατήσει χρόνια. Πολλά παιδιά υποβάλλονται σε γενετικές εξετάσεις, επανειλημμένες επισκέψεις σε ειδικούς, νοσηλείες και νέους ελέγχους, χωρίς να υπάρχει σαφής απάντηση για το τι προκαλεί τα συμπτώματά τους.

Σε αυτήν ακριβώς τη δύσκολη ζώνη της ιατρικής φαίνεται ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει σημαντική βοήθεια. Ερευνητές από το Boston Children’s Hospital, το Harvard και την OpenAI χρησιμοποίησαν προηγμένο μοντέλο AI για να επανεξετάσουν 376 άλυτες περιπτώσεις παιδιών και νέων με πιθανές σπάνιες γενετικές παθήσεις.

Η τεχνητή νοημοσύνη ανέλυσε ανώνυμα κλινικά και γονιδιακά δεδομένα, όπως συμπτώματα, κλινικές περιγραφές, ηλικία, φύλο και λίστες πιθανών γονιδιακών μεταλλάξεων. Στόχος δεν ήταν να “βγάλει διάγνωση” μόνη της, αλλά να προτείνει τεκμηριωμένες υποθέσεις προς αξιολόγηση από ειδικούς.

Μετά από έλεγχο από γιατρούς, γενετιστές, πρόσθετες εξετάσεις και εργαστηριακή επιβεβαίωση, προέκυψαν 18 νέες διαγνώσεις. Το ποσοστό φαίνεται μικρό — 4,8% — αλλά στην πραγματικότητα είναι εξαιρετικά σημαντικό, επειδή επρόκειτο για περιπτώσεις που είχαν ήδη εξεταστεί από ειδικούς και είχαν παραμείνει άλυτες.

Τι είδους παθήσεις εντοπίστηκαν

Οι 18 διαγνώσεις αφορούσαν διαφορετικές κατηγορίες σπάνιων ή πολύπλοκων παθήσεων:

• 10 περιπτώσεις νευροαναπτυξιακών διαταραχών
• 4 περιπτώσεις νευρομυϊκών νοσημάτων
• 2 περιπτώσεις αιφνίδιου ανεξήγητου παιδιατρικού θανάτου
• 2 περιπτώσεις πρώιμης ψύχωσης στην παιδική ή εφηβική ηλικία

Σε μία από τις περιπτώσεις, το μοντέλο πρότεινε πιθανή διαγραφή στο χρωμόσωμα 22, συνδέοντάς την με κλινικά χαρακτηριστικά που παρέπεμπαν στο σύνδρομο DiGeorge. Η υπόθεση επιβεβαιώθηκε στη συνέχεια με γονιδιακό έλεγχο.

Γιατί η AI μπορεί να βοηθήσει στις σπάνιες παθήσεις

Οι σπάνιες παθήσεις είναι ιδιαίτερα δύσκολες για τη σύγχρονη ιατρική. Μπορεί να υπάρχουν χιλιάδες διαφορετικά νοσήματα, πολλές πιθανές γονιδιακές μεταλλάξεις και τεράστιος όγκος επιστημονικής βιβλιογραφίας που αλλάζει συνεχώς.

Ένα παιδί μπορεί να έχει κάνει γενετικό έλεγχο πριν από χρόνια, όταν η επιστήμη δεν γνώριζε ακόμη ότι ένα συγκεκριμένο γονίδιο συνδέεται με μια συγκεκριμένη νόσο. Μετά από νέα επιστημονικά δεδομένα, η ίδια παλιά εξέταση μπορεί να αποκτήσει νέο νόημα.

Εδώ βρίσκεται η δύναμη της τεχνητής νοημοσύνης: μπορεί να “ξαναδιαβάσει” μεγάλους όγκους δεδομένων, να συνδέσει συμπτώματα με γονίδια, να εντοπίσει μοτίβα και να προτείνει υποθέσεις που αξίζει να ελεγχθούν.

Το κρίσιμο σημείο: η AI δεν αντικαθιστά τον γιατρό

Η ίδια η μελέτη τονίζει ότι το μοντέλο δεν έκανε καμία τελική διάγνωση και δεν πήρε καμία κλινική απόφαση. Οι διαγνώσεις έγιναν μόνο αφού οι προτάσεις της AI ελέγχθηκαν από ειδικούς, αξιολογήθηκαν με καθιερωμένα επιστημονικά κριτήρια και επιβεβαιώθηκαν εργαστηριακά.

Αυτό είναι το σημαντικότερο μήνυμα για το κοινό: η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να είναι πολύτιμο εργαλείο, αλλά όχι αυτόνομος γιατρός. Μπορεί να βοηθήσει στην οργάνωση και ανάλυση των δεδομένων, αλλά η ιατρική κρίση, η ευθύνη, η επικοινωνία με την οικογένεια και η τελική απόφαση παραμένουν ανθρώπινη υπόθεση.

Γιατί η είδηση είναι σημαντική

Η μελέτη δείχνει ότι η AI μπορεί να μειώσει τη λεγόμενη “διαγνωστική οδύσσεια” των οικογενειών με σπάνια νοσήματα. Για κάποιους ασθενείς, η διάγνωση δεν σημαίνει πάντα άμεση θεραπεία. Σημαίνει όμως τέλος στην αβεβαιότητα, καλύτερη γενετική συμβουλευτική, πιο στοχευμένη παρακολούθηση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, αλλαγή στην κλινική αντιμετώπιση.

Η επόμενη μεγάλη πρόκληση είναι να αποδειχθεί σε προοπτικές, πολυκεντρικές μελέτες αν τέτοια εργαλεία μειώνουν πραγματικά τον χρόνο διάγνωσης, το κόστος, το βάρος για τους γιατρούς και την ταλαιπωρία των οικογενειών.

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι θαύμα από μόνη της. Το “θαύμα” συμβαίνει όταν η τεχνολογία χρησιμοποιείται σωστά από ανθρώπους που γνωρίζουν ιατρική, γενετική, δεοντολογία και την ευθύνη απέναντι στον ασθενή