«Breathe for Tomorrow»: Νέα πρωτοβουλία για την υγεία των πνευμόνων με πρωταγωνιστές φοιτητές Ιατρικής από την FairLife L.C.C.

medlabnews.gr iatrikanea

Η ενημέρωση των νέων για την υγεία των πνευμόνων, την πρόληψη και τους παράγοντες κινδύνου που συνδέονται με τις πνευμονικές παθήσεις αποτελεί ένα πεδίο που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία. Η αξιοποίηση της νέας γενιάς επαγγελματιών υγείας μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη διάδοση επιστημονικά τεκμηριωμένης γνώσης μέσα στις τοπικές κοινότητες και στα δίκτυα των νέων ανθρώπων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η FairLife L.C.C. συμμετέχει στη δημόσια ψηφοφορία της Reale Foundation με το πρόγραμμα «Breathe for Tomorrow – Building Greece’s First Young Lung Health Ambassador Network», μια πρωτοβουλία που εστιάζει στην πρόληψη και στην εκπαίδευση νέων ανθρώπων γύρω από την υγεία των πνευμόνων.

Η FairLife L.C.C. έχει επιλεγεί να συμμετάσχει στη δημόσια ψηφοφορία της Reale Foundation με το πρόγραμμα «Breathe for Tomorrow – Building Greece’s First Young Lung Health Ambassador Network».

Μέσα από το πρόγραμμα, 15 φοιτητές Ιατρικής θα εκπαιδευτούν ως Πρεσβευτές για την Υγεία των Πνευμόνων, αποκτώντας τα απαραίτητα εφόδια ώστε να ενημερώνουν νέους ηλικίας 18 έως 35 ετών για θέματα πρόληψης, καπνίσματος και vaping, παράγοντες κινδύνου, πρώιμα συμπτώματα πνευμονικών παθήσεων και τη σημασία της έγκαιρης αναζήτησης ιατρικής συμβουλής, με τρόπο επιστημονικά τεκμηριωμένο και κατανοητό.

Κατά την πρώτη φάση υλοποίησης, η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να προσεγγίσει άμεσα περίπου 2.000 νέους ηλικίας 18–35 ετών, ενώ μέσω ψηφιακών δράσεων ενημέρωσης αναμένεται να φτάσει σε περισσότερους από 20.000 ανθρώπους. Στόχος είναι το δίκτυο να επεκταθεί σταδιακά σε ολόκληρη τη χώρα.

Παράλληλα, η FairLife L.C.C. θέτει ως στόχο τη συγκέντρωση 20.000 ψήφων από την Ελλάδα και το εξωτερικό στο πλαίσιο της δημόσιας ψηφοφορίας.

«Για εμάς οι φοιτητές Ιατρικής δεν είναι απλώς οι γιατροί του αύριο. Είναι μια νέα γενιά που μπορεί ήδη από σήμερα να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο μιλάμε για την πρόληψη και την υγεία των πνευμόνων. Με το Breathe for Tomorrow θέλουμε να τους δώσουμε τη γνώση και τα εργαλεία ώστε να γίνουν οι ίδιοι φορείς ενημέρωσης μέσα στις κοινότητές τους», σημειώνει η Korina Pateli-Bell, Founder & President της FairLife L.C.C.

Η ψηφοφορία ξεκίνησε στις 30 Σεπτεμβρίου και θα ολοκληρωθεί στις 14 Οκτωβρίου. Η FairLife L.C.C. απευθύνει κάλεσμα προς το κοινό, την ακαδημαϊκή και ιατρική κοινότητα, τις φοιτητικές οργανώσεις, τους συνεργάτες και τους υποστηρικτές της στην Ελλάδα και το εξωτερικό να στηρίξουν την προσπάθεια.

Η συμμετοχή μπορεί να γίνει μέσω της ψηφοφορίας εδώ

Επιπλέον, η αλληλεπίδραση με τις σχετικές αναρτήσεις της Reale Foundation στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συνυπολογίζεται στη συνολική βαθμολογία του προγράμματος.

Facebook

Instagram

Η ψηφοφορία ολοκληρώνεται στις 14 Οκτωβρίου.

Χρήσιμες συμβουλές από καθηγητή καρδιολογίας για μια υγιή καρδιά. Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Η Παγκόσμια Ημέρα Καρδιάς γιορτάζεται τη τελευταία Παρασκευή του Σεπτέμβρη (φέτος στις 29 Σεπτεμβρίου). Καθιερώθηκε από την Διεθνή Ομοσπονδία Καρδιάς, με πρωτοβουλία της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας. Στόχος της ημέρας είναι η ευαισθητοποίηση του κοινού για τα καρδιαγγειακά νοσήματα και η ενημέρωση για την πρόληψη εμφάνισής τους, που αποτελούν μάστιγα για τις ανεπτυγμένες και αναπτυσσόμενες χώρες του πλανήτη.

Κατά την προηγούμενη δεκαετία, η καρδιαγγειακή νόσος (ΚΑΝ) αναδείχθηκε ως η πιο σημαντική αιτία θανάτου παγκοσμίως. Το 2020, εκτιμάται ότι η ΚΑΝ ήταν η αιτία 16 εκατομμυρίων θανάτων, δηλαδή το 30% όλων των θανάτων παγκοσμίως. Το 2021 και το 2012, η ΚΑΝ υπολογίζεται ότι ήταν υπεύθυνη για τον θάνατο 17,3 εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως σε ετήσια βάση. 

Η ΚΑΝ περιλαμβάνει τέσσερις βασικές κατηγορίες:

• Στεφανιαία νόσος (ΣΝ), η οποία μπορεί να εκδηλωθεί ως έμφραγμα μυοκαρδίου, στηθάγχη, καρδιακή ανεπάρκεια και αιφνίδιος θάνατος(< 1 ωρα από την έναρξη των συμπτωμάτων)

• Αγγειακή εγκεφαλική νόσος (ΑΕΝ), η οποία εκδηλώνεται ως αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο(μόνιμο ή παροδικό)

• Περιφερική αρτηριακή νόσος, η οποία εκδηλώνεται ως διαλείπουσα χωλότητα

• Αορτική αθηροσκλήρωση, θωρακικά και κοιλιακά ανευρύσματα

Ο εφόρου ζωής κίνδυνος για να εκδηλωθεί οποιαδήποτε μορφή της καρδιαγγειακής νόσου σε άτομα ηλικίας άνω των 30 ετών χωρίς γνωστή ΚΑΝ, αγγίζει το 50%, με την στεφανιαία νόσο να αντιστοιχεί στο 1/3 με ½ των συνολικών περιστατικών ΚΑΝ. Παρά την αύξηση του προσδόκιμου ζωής και την μείωση των θανάτων από ΣΝ και ΑΕΝ από το 1975, η ΚΑΝ και οι σχετικές επιπλοκές που προκαλούνται από αυτήν, παραμένουν η πρώτη αιτία θανάτου με αυξημένο κόστος νοσηλειών και θεραπείας.

Πολλά άτομα στον γενικό πληθυσμό έχουν τουλάχιστον έναν ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου για ΣΝ, και πάνω από το 90% των ΚΑΝ συμβαμάτων εκδηλώνονται σε άτομα με τουλάχιστον έναν παράγοντα κινδύνου. Οι πέντε κύριοι τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου είναι η δυσλιπιδαιμία, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση, η παχυσαρκία και το κάπνισμα, και υπολογίζεται ότι ευθύνονται για τους μισούς και πλέον θανάτους από ΚΑΝ. Επιπλέον βασικός παράγοντας κινδύνου αποτελεί η ύπαρξη πρώιμης ΚΑΝ στην οικογένεια, σε συγγενείς πρώτου βαθμού (θετικό οικογενειακό ιστορικό).

Οικογενειακό ιστορικό: Το θετικό οικογενειακό ιστορικό αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για ΚΑΝ, ειδικά για νεότερους με οικογενειακό ιστορικό πρώιμης στεφανιαίας νόσου. Το τι ακριβώς θεωρείται ως θετικό οικογενειακό ιστορικό πρώιμης αθηροσκλήρωσης ποικίλει από μελέτη σε μελέτη. Παρόλα αυτά, είναι γενικά αποδεκτό ότι η εμφάνιση αθηροσκληρωτικής ΚΑΝ ή θανάτου από ΚΑΝ σε πρώτου βαθμού συγγενή (γονέα ή αδερφό) σε ηλικία μικρότερη των 55 (άνδρες) ή 65 (γυναίκες), αποτελεί ισχυρό παράγοντα θετικού οικογενειακού ιστορικού.
Υπέρταση: Η αρτηριακή υπέρταση είναι ένας αποδεδειγμένος παράγοντας κινδύνου για ΚΑΝ, (ειδικά αγγειακού εγκεφαλικού). Η υπέρταση είναι ο ιατρικός όρος για την υψηλή αρτηριακή πίεση. Με τον όρο αρτηριακή πίεση ονομάζουμε την πίεση που ασκεί το αίμα στα εσωτερικά τοιχώματα των αρτηριών. Οι αρτηρίες μεταφέρουν αίμα από την καρδιά στα υπόλοιπα όργανα και σημεία του σώματός μας.

Η αρτηριακή πίεση ορίζεται από δύο μετρήσεις

1. Συστολική πίεση είναι η πίεση που ασκείται στις αρτηρίες όταν η καρδιά συστέλλεται (στην έναρξη ενός καρδιακού παλμού)

2. Διαστολική πίεση είναι η πίεση που ασκείται στις αρτηρίες όταν η καρδιά είναι ήρεμη (μεταξύ των καρδιακών παλμών)

Η αρτηριακή πίεση καταγράφεται ως η συστολική προς διαστολική πίεση (πχ 120/70mmHg).

Η αρτηριακή υπέρταση που μένει χωρίς θεραπεία, αυξάνει την τάση στην καρδιά και στα αγγεία, προκαλώντας τελικά βλάβη στα όργανα. Η υπέρταση αυξάνει τον κίνδυνο για καρδιακή ανεπάρκεια, έμφραγμα, εγκεφαλικό και νεφρική ανεπάρκεια.

Τα όρια της αρτηριακής πίεσης είναι τα εξής:

• Φυσιολογική πίεση: Λιγότερο από 120 η συστολική ΚΑΙ λιγότερο από 80 η διαστολική

• Προϋπέρταση: 121 ως 139 η συστολική 81 ως 89 η διαστολική

Άνθρωποι με προϋπέρταση έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν στο μέλλον υπέρταση και καρδιαγγειακές επιπλοκές, αλλά δεν έχει αποδειχθεί ότι αυτοί οι άνθρωποι θα πρέπει να λαμβάνουν φάρμακα για μείωση της πίεσης.
• Υπέρταση:
 Στάδιο 1: 140 ως 159 η συστολική Ή 90 ως 99 η διαστολική
 Στάδιο 2: 160 ως 179 η συστολική Ή 100 ως 109 η διαστολική
 Στάδιο 3: Πάνω από 180 η συστολική Ή πάνω από 110 η διαστολική

Οι περισσότεροι ενήλικες με υπέρταση έχουν πρωτοπαθή υπέρταση, που σημαίνει ότι ο λόγος που έχουν εμφανίσει υπέρταση δεν είναι γνωστός. Ένας μικρός αριθμός υπερτασικών ασθενών έχει δευτεροπαθή υπέρταση, που σημαίνει ότι οφείλεται σε ένα άλλο, πιθανότατα διορθώσιμο αίτιο(πχ. Νεφροπάθεια).

Δυσλιπιδαιμία: Τα λιπίδια, ιδίως η χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια, είναι στοιχεία αδιάλυτα στο νερό τα οποία χρειάζονται μεγαλύτερες πρωτεϊνικές δομές που ονομάζονται λιποπρωτεΐνες για να τα μεταφέρουν στο αίμα. Η επίπτωση της δυσλιπιδαιμίας είναι αυξημένη σε ασθενείς με πρώιμη ΣΝ, αγγίζοντας το 75% με 85% σε σύγκριση με αντίστοιχης ηλικίας υγιή πληθυσμό όπου η επίπτωση της νόσου κυμαίνεται στο 40-48%.

Σακχαρώδης Διαβήτης: Η αντίσταση στην ινσουλίνη, η υπερινσουλιναιμία, και τα αυξημένα επίπεδα γλυκόζης συσχετίζονται με αθηροσκληρωτική ΚΑΝ. Οι διαβητικοί ασθενείς επιπλέον έχουν υψηλότερο φορτίο για άλλους παράγοντες κινδύνου όπως υπέρταση, παχυσαρκία και υπερτριγλυκεριδαιμία σε σχέση με τους μη διαβητικούς.

Κάπνισμα:Το κάπνισμα αποτελεί έναν βασικό και τον σπουδαιότερο αναστρέψιμο παράγοντα για ΣΝ. Η επίπτωση του εμφράγματος μυοκαρδίου αυξάνεται 6 φορές σε γυναίκες και 3 φορές σε άνδρες που καπνίζουν τουλάχιστον 20 τσιγάρα την ημέρα, σε σύγκριση με αντίστοιχης ηλικίας άτομα μη καπνιστές. Αντιστρόφως, ο κίνδυνος για επανεμφάνιση εμφράγματος μυοκαρδίου σε καπνιστές που υπέστησαν έμφραγμα στο παρελθόν, μειώθηκε πάνω από 50% σε ένα έτος μετά τη διακοπή καπνίσματος.

Άσκηση: Η άσκηση , ακόμα και σε ήπιο βαθμό, έχει προστατευτική δράση έναντι της ΣΝ και του θανάτου από οποιαδήποτε αιτία. Η άσκηση έχει πολλαπλές ευεργετικές επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό, όπως αύξηση της HDL χοληστερόλης (της «καλής» χοληστερόλης), μείωση της αρτηριακής πίεσης, μείωση της αντίστασης στην ινσουλίνη και απώλεια βάρους.

Παχυσαρκία: Η παχυσαρκία ορίζεται ως δείκτης ΒΜΙ άνω των 30, και είναι ιδιαίτερα συχνή στον γενικό πληθυσμό , με την Ελλάδα να αγγίζει το 20% σε άτομα άνω των 18 ετών και σχεδόν το 40-45% σε παιδιά, από τα υψηλότερα παγκοσμίως. Η παχυσαρκία συσχετίζεται και με άλλους παράγοντες κινδύνου για αθηρωσκληρωτική νόσο, συμπεριλαμβανομένων της υπέρτασης, της αντίστασης στην ινσουλίνη, της υπερτριγλυκεριδαιμίας και της μειωμένης HDL χοληστερόλης.

Για κάθε άτομο, το πρώτο βήμα για την συνολική εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου είναι να εκτιμηθεί η παρουσία ή μη ενός ή περισσοτέρων κλασικών παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως αναφέρθηκαν παραπάνω. Για νέους άνω των 20 ετών, πρέπει να εκτιμάται ένα λιπιδαιμικό προφίλ. Αν οι τιμές τη LDL χοληστερόλης είναι αυξημένες, ο ασθενής θα πρέπει να αντιμετωπισθεί είτε με υγιεινοδιαιτητικές οδηγίες είτε με υπολιπιδαιμική φαρμακευτική αγωγή. Για ασθενείς κάτω των 40 ετών, χωρίς δυσλιπιδαιμία, αλλά με άλλους παράγοντες κινδύνου, ή σε ασθενείς άνω των 40 ετών, συστήνεται η εκτίμηση του συνολικού καρδιαγγειακού κινδύνου με διάφορα υπολογιστικά μοντέλα όπως το HeartScore της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρίας  (http://www.heartscore.org/el_GR/access-heartscore) Η τακτική καρδιολογική παρακολούθηση αποτελεί το καλύτερο μέσο για την πρόληψη και παρακολούθηση ασθενών με καρδιαγγειακή νόσο.

Γουδέβενος Γιάννης

Καθηγητής Καρδιολογίας Ιατρικής Σχολής Ιωαννίνων

Διαβάστε επίσης

• Στεφανιαία νόσος, στηθάγχη, οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου. Παράγοντες κινδύνου για αθηροσκλήρυνση
• Συμπτώματα που μπορεί να σημαίνουν εγκεφαλικό και δεν πρέπει να αγνοείτε
• Θωρακικός Πόνος. Τι μπορεί να είναι; Τι άλλο προκαλεί πόνο εκτός από την καρδιά; Ποια τα συμπτώματα της καρδιακής προσβολής;
• Καρδιακή αρρυθμία. Τι είναι; Πόσο επικίνδυνη είναι; Πώς αντιμετωπίζεται; Πώς προλαμβάνεται;
• Τι είναι η κολπική μαρμαρυγή; Ποια τα συμπτώματά της, πως σχετίζεται με την άνοια, το εγκεφαλικό επεισόδιο και το αλκοόλ; Ποια η θεραπεία και ποια η σωστή διατροφή; (video)

Άτμισμα για… ανταμοιβές: Τα νέα “έξυπνα” ηλεκτρονικά τσιγάρα δίνουν πόντους και crypto – Γιατί ανησυχούν οι επιστήμονες

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Οθόνες, εφαρμογές, AI, επιβραβεύσεις και ψηφιακά tokens μπαίνουν πλέον στο ηλεκτρονικό τσιγάρο. Ερευνητές προειδοποιούν ότι το «παιχνίδι» της ανταμοιβής μπορεί να ενισχύσει, αντί να αποδυναμώσει, μια ήδη εθιστική συμπεριφορά.

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια το ηλεκτρονικό τσιγάρο ήταν, τεχνολογικά τουλάχιστον, μια σχετικά απλή συσκευή. Σήμερα η εικόνα αλλάζει γρήγορα.

Στην αγορά έχουν εμφανιστεί τα λεγόμενα «smart vapes»: συσκευές με ψηφιακές οθόνες, εφαρμογές για κινητό, Bluetooth, καταγραφή των εισπνοών, παιχνίδια, βαθμολογίες και συστήματα ανταμοιβής. Η νεότερη εξέλιξη πηγαίνει ακόμη πιο μακριά. Ορισμένα συστήματα συνδέουν το άτμισμα με πόντους, ψηφιακές ανταμοιβές ή κρυπτογραφικά tokens.

Και αυτό ακριβώς ανησυχεί πλέον ερευνητές της εξάρτησης από τη νικοτίνη.

Η προειδοποίηση στο New England Journal of Medicine

Στις 26 Σεπτεμβρίου 2026 δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine επιστημονικό Perspective με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Vaping for Crypto – Smart Devices, Risky Business».

Οι ερευνητές του MUSC Hollings Cancer Center εξετάζουν μια νέα κατηγορία προϊόντων που συνδυάζουν το άτμισμα με οικονομικά κίνητρα, gamification και τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.

Η βασική τους ανησυχία είναι απλή αλλά σημαντική: μια συμπεριφορά που μπορεί ήδη να δημιουργεί ισχυρή ανταμοιβή μέσω της νικοτίνης αποκτά ένα ακόμη επίπεδο επιβράβευσης.

Ο χρήστης δεν λαμβάνει μόνο τη φαρμακολογική επίδραση της νικοτίνης. Μπορεί ταυτόχρονα να βλέπει μια μπάρα προόδου να γεμίζει, να συγκεντρώνει πόντους, να ανεβαίνει επίπεδο ή να περιμένει κάποια ψηφιακή ανταμοιβή.

Όταν κάθε εισπνοή μετατρέπεται σε «δεδομένο»

Η νέα γενιά συσκευών μπορεί να καταγράφει πληροφορίες όπως:

• τον αριθμό των εισπνοών,
• τη διάρκεια χρήσης,
• τη χρονική στιγμή κατά την οποία χρησιμοποιείται η συσκευή,
• τη συχνότητα του ατμίσματος,
• και, σε ορισμένα συστήματα, στοιχεία που σχετίζονται με την πρόσληψη νικοτίνης.

Τα δεδομένα αυτά μπορούν στη συνέχεια να εμφανίζονται σε εφαρμογή κινητού και να συνδέονται με στόχους, επίπεδα, βαθμολογίες ή ανταμοιβές.

Η ιδέα παρουσιάζεται από ορισμένες εταιρείες ως τρόπος παρακολούθησης και σταδιακής μείωσης της νικοτίνης. Οι επιστήμονες, όμως, εντοπίζουν ένα κρίσιμο ερώτημα: τι συμβαίνει όταν για να παραμείνει κάποιος μέσα στο σύστημα ανταμοιβών πρέπει να συνεχίζει να χρησιμοποιεί τη συσκευή;

Το παράδοξο του «vape-to-earn»

Το θέμα δεν εμφανίστηκε ξαφνικά.

Τον Μάιο του 2026 ερευνητές από το University of Southern California δημοσίευσαν στο επιστημονικό περιοδικό Tobacco Control εργασία αφιερωμένη στο μοντέλο που αποκαλούν «Vape-to-Earn».

Περιέγραψαν ένα ψηφιακό οικοσύστημα στο οποίο η χρήση της συσκευής καταγράφεται και μετατρέπεται σε στοιχεία που συνδέονται με ψηφιακές ανταμοιβές.

Οι συγγραφείς υπογραμμίζουν μια αντίφαση: ακόμη και όταν ένα τέτοιο σύστημα υποστηρίζει ότι επιβραβεύει τη μείωση της νικοτίνης, η συμμετοχή στο ίδιο το οικοσύστημα μπορεί να εξακολουθεί να εξαρτάται από το άτμισμα.

Με άλλα λόγια, η προσπάθεια διακοπής κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα παιχνίδι στο οποίο ο χρήστης εξακολουθεί να πρέπει να επιστρέφει στη συσκευή.

Γιατί η «παιχνιδοποίηση» προβληματίζει τους ειδικούς

Η τεχνική ονομάζεται gamification: στοιχεία από τα videogames – πόντοι, επίπεδα, επιτεύγματα, streaks, rankings και ανταμοιβές – χρησιμοποιούνται για να κρατούν τον χρήστη ενεργό.

Στην εκπαίδευση ή στην άσκηση αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ενισχύσει μια επιθυμητή συμπεριφορά.

Όταν όμως εφαρμόζεται σε προϊόν που μπορεί να περιέχει εθιστική ουσία, το ερώτημα αντιστρέφεται: μήπως το ίδιο σύστημα ενισχύει τη συχνότερη επανάληψη της συμπεριφοράς;

Ερευνητές έχουν ήδη επισημάνει ότι τα «smart vapes» μπορούν να συνδυάζουν μηχανισμούς που συναντώνται τόσο στην εξάρτηση από τη νικοτίνη όσο και στα ψηφιακά παιχνίδια.

Ιδιαίτερη ανησυχία για εφήβους και νεαρούς ενήλικες

Το θέμα αποκτά μεγαλύτερη σημασία όταν αφορά νεότερες ηλικίες.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2026 στο Nicotine & Tobacco Research περιγράφει ηλεκτρονικά τσιγάρα με οθόνες, παιχνίδια, touchscreens και Bluetooth, επισημαίνοντας ότι τέτοια χαρακτηριστικά μπορούν να κάνουν ένα προϊόν νικοτίνης να μοιάζει περισσότερο με καταναλωτικό gadget ή συσκευή ψυχαγωγίας παρά με προϊόν καπνού.

Στην ίδια έρευνα αναφέρεται ότι μεταξύ νέων ανθρώπων στις ΗΠΑ που χρησιμοποιούσαν ηλεκτρονικά τσιγάρα, σημαντικό ποσοστό δήλωνε χρήση συσκευών με «έξυπνες» λειτουργίες.

Το πρόβλημα επομένως δεν είναι μόνο η ίδια η νικοτίνη. Είναι και ο τρόπος με τον οποίο ένα εθιστικό προϊόν αποκτά χαρακτηριστικά που έχουν σχεδιαστεί για να αυξάνουν το engagement.

Δεν σημαίνει ότι κάθε συσκευή πραγματικά «πληρώνει ανά εισπνοή»

Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Ο όρος «crypto rewards» χρησιμοποιείται συχνά στο marketing νέων τεχνολογικών προϊόντων, όμως δεν σημαίνει ότι ο χρήστης παίρνει πραγματικά χρήματα για κάθε εισπνοή.

Σε μία περίπτωση που έγινε ιδιαίτερα γνωστή διεθνώς, δημοσιογραφικός έλεγχος έδειξε ότι η εντύπωση πως ο χρήστης κέρδιζε Bitcoin με κάθε χρήση δεν ανταποκρινόταν τελικά στον τρόπο λειτουργίας του προϊόντος. Η οικονομική ανταμοιβή συνδεόταν με την ενεργοποίηση της συσκευής, ενώ οι πόντοι χρήσης αποτελούσαν διαφορετικό μη χρηματικό σύστημα.

Αυτό είναι σημαντικό και για έναν ακόμη λόγο: η λέξη «crypto» μπορεί από μόνη της να λειτουργήσει ως ισχυρό διαφημιστικό δέλεαρ, ακόμη και όταν η πραγματική οικονομική αξία της ανταμοιβής είναι περιορισμένη ή ασαφής.

Ένα δεύτερο ζήτημα: τα προσωπικά δεδομένα

Υπάρχει όμως και μια πλευρά που δεν αφορά άμεσα τη νικοτίνη.

Μια συσκευή η οποία γνωρίζει πότε, πόσο συχνά και για πόση ώρα ατμίζει κάποιος δημιουργεί ένα εξαιρετικά λεπτομερές συμπεριφορικό αποτύπωμα.

Εάν τα δεδομένα αυτά συνδυάζονται με λογαριασμό εφαρμογής, ψηφιακό πορτοφόλι ή άλλες πληροφορίες χρήστη, προκύπτουν εύλογα ερωτήματα για:

• το ποιος αποθηκεύει τα δεδομένα,
• για πόσο χρόνο διατηρούνται,
• αν χρησιμοποιούνται για profiling,
• αν μπορούν να αξιοποιηθούν εμπορικά,
• και πόσο εύκολα μπορεί ένας χρήστης να διαγράψει το ιστορικό του.

Οι επιστήμονες που μελέτησαν τέτοια συστήματα επισημαίνουν ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικές αβεβαιότητες σχετικά με το ποια ακριβώς δεδομένα αποθηκεύονται και με ποιον τρόπο συνδέονται με τον χρήστη.

Η αγορά κινείται γρηγορότερα από τη ρύθμιση

Αυτό ίσως είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις ρυθμιστικές αρχές.

Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα εξελίσσονται πλέον με τον ρυθμό των ηλεκτρονικών gadgets: νέα μοντέλα, νέες οθόνες, εφαρμογές, παιχνίδια και λειτουργίες μπορούν να εμφανιστούν μέσα σε λίγους μήνες.

Ερευνητές του Georgia Tech και του CDC Foundation έγραψαν το 2026 ότι η αγορά αλλάζει τόσο γρήγορα ώστε οι παραδοσιακές μέθοδοι εποπτείας δυσκολεύονται να ακολουθήσουν. Ανέπτυξαν μάλιστα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης για να εντοπίζει αυτόματα ηλεκτρονικά τσιγάρα με ψηφιακές οθόνες μέσα σε χιλιάδες διαδικτυακές καταχωρίσεις.

Η τεχνολογία, δηλαδή, χρησιμοποιείται και από τις δύο πλευρές: από τους κατασκευαστές για να κάνουν τις συσκευές περισσότερο διαδραστικές και από τους ερευνητές για να παρακολουθούν εγκαίρως τις νέες τάσεις.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν το vape έγινε «έξυπνο»

Το πραγματικά νέο στοιχείο δεν είναι ότι ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο απέκτησε οθόνη ή σύνδεση με κινητό.

Είναι ότι αρχίζει να δημιουργείται γύρω από τη χρήση του ένα ολόκληρο ψηφιακό σύστημα συμπεριφορικής επιβράβευσης.

Όταν μια συσκευή γνωρίζει πόσο χρησιμοποιείται, μετατρέπει τη χρήση σε πόντους και στη συνέχεια τους πόντους σε επίπεδα ή οικονομικά κίνητρα, παύει να λειτουργεί μόνο ως συσκευή χορήγησης νικοτίνης.

Μετατρέπεται σε πλατφόρμα engagement.

Και για τους επιστήμονες αυτό είναι το σημείο που χρειάζεται να εξεταστεί τώρα – πριν το «άτμισμα για ανταμοιβές» μετατραπεί από τεχνολογική περιέργεια σε διαδεδομένο επιχειρηματικό μοντέλο.

---

Σημείωση: Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί παρουσίαση, αξιολόγηση ή προώθηση προϊόντων ηλεκτρονικού τσιγάρου.

Επιστημονικές πηγές

• Palmer A. et al. Vaping for Crypto – Smart Devices, Risky Business. New England Journal of Medicine, 26 September 2026. DOI: 10.1056/NEJMp2606580.
• Shanazari E. et al. “Vape to Earn:” Gamification, Blockchain Incentives, and Behavioral Monitoring in Vapes. Tobacco Control, 2026. DOI: 10.1136/tc-2025-060015.
• Morera H. et al. Automatic detection of e-cigarette screens using object detection and vision language models. Nicotine & Tobacco Research, 2026. DOI: 10.1093/ntr/ntag125.
• Marynak K, Crane E, VanFrank B. Vaping. JAMA. 2025;333(6):536–537. DOI: 10.1001/jama.2024.25255.

Πρώτη δημοσίευση: 27 Σεπτεμβρίου 2026 – medlabnews.gr

Τρανσαμινάσες. SGOT και SGPT. Τι δείχνουν για το συκώτι στην εξέταση αίματος;

Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή
MSc

της Κλεοπάτρας Ζουμπουρλή, μοριακής βιολόγου, medlabnews.gr iatrikanea

Η αύξηση των τρανσαμινασών αποτελεί εξαιρετικά συχνό εύρημα στο βιοχημικό έλεγχο αίματος. Στις Η.Π.Α. περίπου το 10 % του πληθυσμού παρουσιάζει αυξημένες τρανσαμινάσες.

Oι τρανσαμινάσες είναι ένζυμα που παράγονται από το ήπαρ (συκώτι) και συνήθως ανακαλύπτονται αυξημένες σε τυχαίο τσεκ-απ. Η αύξησή τους συνήθως σημαίνει κάποιου βαθμού βλάβη στο όργανο που καθαρίζει το αίμα, στο ήπαρ. Η σημασία των αυξημένων τρανσαμινασών δεν εξαρτάται τόσο από το ύψος της αύξησης, αλλά κυρίως από τα αίτια του προβλήματος

Σε περίπτωση κατά την οποία μία από τις δύο ή και οι δύο τρανσαμινασες στο αίμα είναι αυξημένες ο ασθενής πρέπει να συμβουλευθεί άμεσα γιατρό με εμπειρία στην αντιμετώπιση νοσημάτων του ήπατος έτσι ώστε να καθορισθούν οι περαιτέρω εξετάσεις στις οποίες πρέπει να υποβληθεί.

Ποια όμως είναι τα συχνότερα αίτια αύξησης των τρανσαμινασών στο αίμα;

Τα αίτια που οδηγούν σε μεγάλη ( πάνω από 15 φορές των ανώτερων φυσιολογικών τιμών) αύξηση των τρανσαμινασών περιλαμβάνουν κυρίως τις οξείες ιογενείς ηπατίτιδες, τη λήψη φαρμάκων και την ισχαιμική ηπατίτιδα κυρίως σε ασθενείς με αιμοδυναμική αστάθεια ή σοβαρή καρδιοπάθεια, την αυτοάνοση ηπατίτιδα, τη νόσο του Wilson, την οξεία απόφραξη του χοληδόχου πόρου και την απόφραξη των ηπατικών φλεβών (σύνδρομο Budd-Chiari).

Απαντήστε στα ερωτήματα;

• Πήρατε πρόσφατα φάρμακα; βιταμίνες; βότανα;
• Κάνατε μεγάλη χρήση αλκοόλ;
• Κάνετε μακροχρόνια χρήση αλκοόλ;
• Υπάρχει παθολογικό ιατρικό ιστορικό; παχυσαρκία; σακχαρώδη διαβήτη; καρδιοπάθειας; θυροειδοπάθειας;
• Έχετε φούσκωμα του εντέρου; ελαιώδη και ογκώδη κόπρανα
• Έγιναν εξετάσεις όπως χρόνος προθρομβίνης λευκωματίνη; γ.αίματος; ορολογικός έλεγχος για ηπατίτιδα Β και C ;
• Υπάρχει παχυσαρκία; έγινε προσπάθεια για μείωση του σωματικού βάρους;
• Έχετε κάνει υπέρηχο άνω κοιλίας;
• Έχετε κάνει βιοψία ήπατος;

Οι Ιογενείς ηπατίτιδες. 

Οι χρόνιες ηπατίτιδες Β και C είναι δύο σοβαρά, χρόνια, νοσήματα τα οποία, αν δεν αντιμετωπισθούν έγκαιρα, μπορεί να οδηγήσουν σε κίρρωση ή και σε καρκίνο του ήπατος. Υπολογίζεται ότι 4%- 5% των Ελλήνων έχει ιογενή ηπατίτιδα χωρίς να νιώθει κανένα απολύτως σύμπτωμα. Η διάγνωση βασίζεται σε ειδικές εξετάσεις αίματος και πρέπει να γίνεται έγκαιρα, αφού όσοι μένουν χωρίς θεραπεία έχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν κίρρωση ή καρκίνο ήπατος. Τα νοσήματα αυτά μπορεί να είναι εντελώς ασυμπτωματικά και η αύξηση των τρανσαμινασών να αποτελεί τη μοναδική εκδήλωση τους. Για το λόγο αυτό σε κάθε περίπτωση αυξημένων τρανσαμινασών στην εξέταση αίματος, ο ασθενής πρέπει να υποβάλλεται σε έλεγχο για χρόνια ηπατίτιδα Β ή C. Εάν βρεθεί θετικός σε κάποια από τα δύο αυτά νοσήματα πρέπει να απευθύνεται για περαιτέρω αντιμετώπιση σε ειδικό ηπατολόγο. Σήμερα υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία και για τις δύο αυτές μορφές ηπατίτιδας.

Η λιπώδης διήθηση του ήπατος, ή λιπώδης εκφύλιση του ήπατος ή «ύπαρξη λίπους στο συκώτι». 

Το συχνότερο αίτιο ήπιας αύξησης των τρανσαμινασών στις μέρες μας, με την υιοθέτηση του δυτικού τρόπου ζωής (δίαιτα πλούσια σε λιπαρά και σε κόκκινο κρέας και φτωχή σε φυτικές ίνες, σε συνδυασμό με μειωμένη σωματική άσκηση), είναι η εναπόθεση λίπους στο ήπαρ. Αυτό ονομάζεται λιπώδης διήθηση του ήπατος και μπορεί να συνοδεύεται με ικανή φλεγμονή / νέκρωση ηπατοκυττάρων, δηλαδή στεατοηπατίτιδα. Η συχνότητα της λιπώδους διήθησης στον γενικό πληθυσμό δεν μπορεί επακριβώς να εκτιμηθεί, δεδομένου ότι οι περισσότερες περιπτώσεις είναι τελείως ασυμπτωματικές. Επειδή καμία εξέταση αίματος δεν θέτει τη διάγνωση, όταν υπάρχει υπόνοια λιπώδους διήθησης θα πρέπει να γίνει αρχικά αποκλεισμός των άλλων αιτίων ηπατοπάθειας με ειδικές εξετάσεις. Το υπερηχογράφημα ήπατος μπορεί να απεικονίσει την εναπόθεση του λίπους στο ηπατικό παρέγχυμα, όπως και η αξονική ή η μαγνητική τομογραφία. Σε ασυμπτωματικούς ασθενείς με πιθανή διάγνωση λιπώδους διήθησης, η αντιμετώπιση περιλαμβάνει αλλαγή του τρόπου ζωής (σωματική άσκηση και βελτίωση της δίαιτας), απώλεια σωματικού βάρους, διακοπή πιθανών ηπατοτοξικών φαρμάκων, καθώς και ρύθμιση του διαβήτη και της υπερλιπιδαιμίας. Σημειώνεται ότι για να αποδοθεί η αύξηση των τρανσαμινασών σε λιπώδη διήθηση του ήπατος πρέπει πρώτα να έχει αποκλεισθεί κάθε άλλο πιθανό αίτιο αύξησης των τρανσαμινασών Η λιπώδης διήθηση του ήπατος παρατηρείται κυρίως σε παχύσαρκους ασθενείς, ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, ασθενείς με αυξημένα τριγλυκερίδια στο αίμα. Αν και παλαιότερα εθεωρείτο καλοήθης κατάσταση, σήμερα πιστεύεται ότι χρειάζεται κάποια παρακολούθηση σε τακτά χρονικά διαστήματα, καθώς, σε μικρό ποσοστό ασθενών, μπορεί να οδηγήσει σε κίρρωση ήπατος.

Η λήψη φαρμάκων. 

Τα φάρμακα αποτελούν το δεύτερο συχνότερο αίτιο μακροχρόνιας αύξησης των τρανσαμινασών. Πολλά φάρμακα (αντιφλεγμονώδη, αντιλιπιδαιμικά, καρδιολογικά κα) μπορεί να προκαλέσουν κάποια ηπατική αντίδραση, οδηγώντας σε αύξηση των τρανσαμινασών. Η διάγνωση, σε αυτές τις περιπτώσεις, τίθεται με τη διακοπή του φαρμάκου, οπότε και οι τρανσαμινάσες επανέρχονται σε φυσιολογικά επίπεδα.

Αλκοόλ. 

Καθημερινή κατανάλωση αλκοόλ πάνω από 40 g (2 μπίρες ή μισό μπουκάλι κρασί ή 2 ουίσκι) για άνδρες ή 20 g για γυναίκες σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο για ηπατική βλάβη από το ποτό.

Σπάνια νοσήματα   

Πρόκειται για εξαιρετικά σπάνια νοσήματα (αιμοχρωμάτωση, νόσος Wilson, κοιλιοκάκη, καρκίνος ήπατος κα) τα οποία μπορεί να προκαλέσουν αυξημένες τρανσαμινάσες. Η υποψία αυτών των νοσημάτων τίθεται μόνο μετά τον αποκλεισμό κάθε άλλου πιθανού αιτίου αύξησης τρανσαμινασών, ενώ για τη διάγνωσή τους απαιτείται εξειδικευμένος εργαστηριακός έλεγχος. Συμπερασματικά, η αύξηση των τρανσαμινασών στο βιοχημικό έλεγχο του αίματος αποτελεί μία συχνή κατάσταση η οποία όμως απαιτεί διερεύνηση καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις οφείλεται σε νοσήματα τα οποία εάν διαγνωσθούν έγκαιρα μπορούν να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικά. 

Οι αυξημένες τρανσαμινάσες είναι κατά κανόνα ένα σήμα κινδύνου δείχνοντας κάποια βλάβη στο ήπαρ. Θα πρέπει πάντοτε να αποκαλύπτεται η ακριβής αιτία ώστε να ακολουθεί η κατάλληλη αντιμετώπιση. Η έγκαιρη διάγνωση αποτελεί στην πλειονότητα  των περιπτώσεων των ηπατικών παθήσεων το κλειδί για την έγκαιρη έναρξη της θεραπευτικής αγωγής που οδηγεί στην ίαση.

Διαβάστε επίσης

• Έλεγχος ηπατικής λειτουργίας (συκώτι). Τι δείχνουν οι τρανσαμινάσες, γ-GT, αλκαλική φωσφατάση, χολερυθρίνη, 5-Νουκλεοτιδάση;
• Τι είναι η ηπατίτιδα; Βασικές Πληροφορίες για τις Ιογενείς Ηπατίτιδες
• Τι σημαίνει να έχεις ηπατίτιδα C, πόσο επικίνδυνο είναι και τι μπορεί να κάνεις;
• Σε ποιες παθήσεις αυξάνεται και σε ποιες μειώνεται η αλκαλική φωσφατάση; Πόσο σημαντική είναι η παρακολούθησή της;
• Οι αυξημένες τιμές τρανσαμινασών, στις εξετάσεις αίματος, τι μπορεί να σημαίνει; Τι πρέπει να κάνουμε;
• Μη αλκοολική λιπώδης διήθηση του ήπατος, που οφείλεται και ποια η σημασία της άσκησης;
• Τι είναι η γ-GT, τι μας δείχνει η αύξηση και τι η μείωση της, στο αίμα;

Σοβαρές παθήσεις που μπορεί να αποκαλυφθούν παρατηρώντας την γλώσσα σας

του Κωνσταντίνου Λούβρου, M.D., medlabnews.gr iatrikanea

Η γλώσσα βοηθάει στην επεξεργασία της τροφής,  αλλά και στην εκφορά των  λέξεων. Από τη γλώσσα ωστόσο μπορούμε να βγάλουμε επίσης και χρήσιμα συμπεράσματα για την υγεία μας,  αφού μπορεί να μας προειδοποιήσει έγκαιρα με κάποια σημάδια.

Νέα εκστρατεία για την προστασία των ανηλίκων από καπνό και νικοτίνη, από την BAT Hellas

medlabnews.gr iatrikanea

Η προστασία των ανηλίκων από την πρόσβαση σε προϊόντα καπνού και νικοτίνης βρίσκεται στο επίκεντρο της νέας ενημερωτικής εκστρατείας της BAT Hellas, η οποία συνεχίζει τη συνεργασία της με το Υπουργείο Υγείας για την ενίσχυση της πρόληψης και της ενημέρωσης.

Με κεντρικό μήνυμα «Καπνός και Νικοτίνη κάτω των 18; Με την καμία!», η πρωτοβουλία περνά στην τρίτη φάση της, διευρύνοντας τις δράσεις που έχουν ξεκινήσει από το 2025 με στόχο την αποτροπή της πρόσβασης ανηλίκων σε προϊόντα καπνού και νικοτίνης.

Από την ενημέρωση στην πρόληψη

Η εκστρατεία εντάσσεται σε μια ευρύτερη πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 2025, μετά τη νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Υγείας για την προστασία των ανηλίκων από προϊόντα καπνού, νικοτίνης και αλκοόλ.

Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, η BAT Hellas έχει αναπτύξει σειρά δράσεων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, επιδιώκοντας να ενισχύσει την υπεύθυνη συμπεριφορά και την πρόληψη γύρω από την πρόσβαση των ανηλίκων στα συγκεκριμένα προϊόντα.

Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί και στην αξιοποίηση της τεχνολογίας. Το 2025 η εταιρεία παρουσίασε λύση τεχνητής νοημοσύνης για την επαλήθευση της ηλικίας των καταναλωτών και στη συνέχεια προχώρησε σε πιλοτική εφαρμογή της σε 100 σημεία πώλησης, προκειμένου να αξιολογηθεί στην πράξη η χρήση ψηφιακών εργαλείων για τον έλεγχο της ηλικίας.

«Η προστασία των ανηλίκων αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα»

Η Κατερίνα Σιπητάνου, Διευθύντρια Εταιρικών Υποθέσεων και Επικοινωνίας της BAT Hellas και Αντιπρόεδρος του Δ.Σ., δήλωσε:

«Η προστασία των ανηλίκων αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα για τη BAT. Για τον λόγο αυτό, στηρίζουμε σταθερά τις προσπάθειες του Υπουργείου Υγείας και επενδύουμε διαχρονικά σε πρωτοβουλίες που ενισχύουν την πρόληψη, την ενημέρωση και την υπεύθυνη συμπεριφορά. Η νέα φάση της εκστρατείας μας διευρύνει αυτή την προσπάθεια, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο της εκπαίδευσης στη διαμόρφωση μιας νέας κουλτούρας πρόληψης για τη νέα γενιά.»

Παρουσίαση στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης

Η επίσημη παρουσίαση του τρίτου κύματος της εκστρατείας, καθώς και των νέων εκπαιδευτικών πρωτοβουλιών, θα πραγματοποιηθεί στις 5 Σεπτεμβρίου, στο πλαίσιο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

Η παρουσίαση θα φιλοξενηθεί στο περίπτερο του Υπουργείου Υγείας, στο Κτίριο 14, όπου η BAT Hellas συμμετέχει για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.

Η νέα φάση της πρωτοβουλίας εστιάζει στην πρόληψη και την εκπαίδευση, αναδεικνύοντας τη σημασία της ενημέρωσης των νέων και της συνεργασίας μεταξύ πολιτείας, κοινωνίας και φορέων για την προστασία των ανηλίκων από προϊόντα καπνού και νικοτίνης.

Διαβάστε επίσης:

Διακοπή καπνίσματος: τι συμβαίνει στο σώμα από τα πρώτα 20 λεπτά έως τα 10 χρόνια

«TΙΜΕ OUT»: Η ΕΠΕ ενημερώνει για τη διακοπή χρήσης καπνικών προϊόντων με νέα εκστρατεία

medlabnews.gr iatrikanea

Νέα εκστρατεία ενημέρωσης για τη διακοπή χρήσης καπνικών προϊόντων πραγματοποιεί η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία με τα μηνύματα «Κάνε το δικό σου TimeOut! Κάνε τη διακοπή εφικτή…Καλύτερα ελεύθερος… Καλύτερα χωρίς καπνό, χωρίς ατμό».

H διακοπή χρήσης καπνικών προϊόντων είναι ένας από τους 5+1 άξονες που έχουν καταγραφεί στη Χάρτα της ΕΠΕ (η οποία αποτελεί μια πρωτοβουλία που στοχεύει στην ευαισθητοποίηση των φορέων υγείας για τις προκλήσεις που συνδέονται με την υγεία του αναπνευστικού συστήματος), δεδομένου ότι το κάπνισμα εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου για την υγεία και συνδέεται άμεσα με την εμφάνιση και επιδείνωση πολλών αναπνευστικών νοσημάτων.

Αξιοποιώντας με λογικά και συναισθηματικά στοιχεία το δημοφιλές στην Ελλάδα άθλημα της καλαθοσφαίρισης και τον γνωστό όρο «TimeOut» η καμπάνια εκτυλίσσεται με βασικό επικοινωνιακό όχημα τηλεοπτικό σποτ που γυρίστηκε κατά τη διάρκεια προπόνησης της ομάδας της ΚΑΕ «ΑΡΗΣ Betsson». Στο μπάσκετ, όταν η εξέλιξη του αγώνα δεν είναι η επιθυμητή και χρειάζεται εγκαίρως νέα κατεύθυνση και αλλαγή τακτικής, ο προπονητής ζητά timeout και συχνά δίνει οδηγίες σε κάποιον παίκτη πώς να βγει ελεύθερος και να σκοράρει. Στο τηλεοπτικό σποτ της εκστρατείας ο προπονητής είναι ο ειδικός, ο γιατρός ή απλώς ένας φίλος που παρακινεί σε αλλαγή, δίνει συμβουλές/οδηγίες σε αυτόν που καπνίζει ή ατμίζει και τον παροτρύνει να απευθυνθεί στον Πνευμονολόγο για να ενημερωθεί για τις διαθέσιμες λύσεις διακοπής («Κάνε τη διακοπή εφικτή») ώστε «να βγει ελεύθερος»! («Καλύτερα ελεύθερος…Καλύτερα χωρίς καπνό, χωρίς ατμό»). Στο σποτ συμμετέχουν αφιλοκερδώς ο Χρήστος Χασανίδης (coach assistant) και οι καλαθοσφαιριστές Λευτέρης Μποχωρίδης (γκαρντ), Στέλιος Πουλιανίτης (γκαρντ), Βασίλης Πουρλίδας (γκαρντ) και Βασίλης Καζαμίας (γκαρντ).

Το σποτ της εκστρατείας προβάλλεται ήδη ως κοινωνικό μήνυμα στην τηλεόραση κατόπιν έγκρισης του ΕΣΡ, καθώς και στα social media της ΕΠΕ ως χορηγούμενο, ενώ σε δεύτερο χρόνο θα προβληθεί ως χορηγούμενο σε τηλεόραση και social media με την αποκλειστική χορηγία της φαρμακευτικής εταιρείας Kenvue.

Ο Χάρης Παπαγεωργίου, πρόεδρος της ΚΑΕ ΑΡΗΣ Betsson, αναφέρει για την εμφάνιση της ομάδας στο σποτ: «Ένας αθλητικός οργανισμός όπως η “ΚΑΕ ΑΡΗΣ Betsson”, με μεγάλη ιστορία και ιδιαίτερη ευαισθησία σε κοινωνικά θέματα, συμμετέχει στην εκστρατεία ευαισθητοποίησης για τη διακοπή του καπνίσματος, συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στην ενίσχυση της πρωτοβουλίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας για την αντιμετώπιση ενός ιδιαίτερα σημαντικού ζητήματος για τη δημόσια υγεία».

Ο πρόεδρος της ΕΠΕ, Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Στέλιος Λουκίδης, εξηγεί ότι η εκστρατεία για τη διακοπή χρήσης προϊόντων καπνού αποσκοπεί να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες ότι η χρήση τους δεν αποτελεί απλή συνήθεια, καθώς η νικοτίνη προκαλεί έντονη εξάρτηση και για τον λόγο αυτό έχει ταξινομηθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως χρόνια νόσος. «Η αναγνώριση της εξάρτησης ως χρόνιας νόσου δεν αποσκοπεί στον στιγματισμό των καπνιστών, αλλά αντίθετα στη συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας οργανωμένης ιατρικής βοήθειας για την απεξάρτησή τους. Συγκεκριμένα, αν και το 75% των καπνιστών γνωρίζει τις δυσμενείς επιπτώσεις αυτού του εθισμού στην υγεία του και επιθυμεί να διακόψει, και το 40% έχει αποπειραθεί να διακόψει, μόνο το 3–5% τα έχει καταφέρει χωρίς ιατρική βοήθεια. Αντίθετα, το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται στο 35–65% σε εξειδικευμένα ιατρεία διακοπής καπνίσματος και ακόμη περισσότερο όταν αποζημιώνεται η φαρμακευτική αγωγή».

Η αδιάκοπη κακή χρήση των κλιματιστικών βλάπτει, πέρα από την τσέπη μας, σοβαρά την υγεία. Η νόσος των λεγεωνάριων.

της Κασσιανής Τσώνη,  medlabnews.gr iatrikanea

Η αδιάκοπη χρήση των κλιματιστικών ενέχει κινδύνους, για την υγεία μας. Λοιμώξεις του αναπνευστικού, κρυολογήματα, ψύξεις είναι μερικά από τα προβλήματα υγείας που προκαλεί η χρήση των κλιματιστικών συστημάτων, όταν αυτά δεν συντηρούνται τακτικά και δεν χρησιμοποιούνται σωστά.

Η κακή χρήση του κλιματιστικού ελλοχεύει κινδύνους, ειδικά όταν κάποιος περνάει πολλές ώρες της ημέρας σε χώρο με air condition, μπαινοβγαίνει στο κρύο και στη ζέστη αλλά και δεν καθαρίζει το φίλτρο και δεν αερίζει τους χώρους του είναι ευάλωτος.  

Μπορεί να εμφανίσει ψύξη

Η ψύξη είναι συνηθισμένο φαινόμενο από την κατάχρηση του κλιματιστικού, και προκαλείται από τις απότομες αλλαγές θερμοκρασίας. Πολύ πιθανόν να εμφανίσει ξήρανση στο δέρμα και στους βλεννογόνους, και να κολλήσει κάποια μεταδοτική μολυσματική ασθένεια μέσω του κλιματιστικού. Επίσης, επικίνδυνοι είναι οι μύκητες και η σκόνη που επικάθονται και αναπτύσσονται στα συστήματα κλιματισμού που ενδεχομένως να προκαλέσουν αλλεργίες. Φαινόμενα ρινίτιδας και ερεθισμού του λαιμού είναι συνηθισμένα όπως επίσης η επιπεφυκίτιδα και η  βλεφαρίτιδα καθώς και τα προβλήματα σε χρήστες φακών επαφής. O μη επαρκής εξαερισμός σε κλειστά κτίρια ή αίθουσες μπορεί να προκαλέσει βλάβη στο ρινικό επιθήλιο και κατ’ επέκταση να δυσχεράνει την αναπνοή. Επίσης έχει φανεί, πως η υπερβολική χρήση κλιματιστικών μπορεί να καταστρέψει σε μεγάλο βαθμό τον φυσιολογικό μηχανισμό φίλτρου της ρινικής αναπνοής. Άλλες αιτίες για την εμφάνιση αλλεργικής ρινίτιδας πλην της κακής χρήσης των κλιματιστικών είναι η μόλυνση του περιβάλλοντος, το άγχος και η κακή διατροφή.

Ένα μεγαλύτερο κίνδυνο εγκυμονεί η ελλιπής συντήρηση των υδρόψυκτων κεντρικών συστημάτων κλιματισμού στους μεγάλους χώρους, καθώς στις δεξαμενές νερού ενδέχεται να αναπτυχθεί το μικρόβιο της λεγιωνέλας, που προκαλεί μια επικίνδυνη ασθένεια, γνωστή ως «νόσο των λεγεωναρίων».

Η νόσος των λεγεωνάριων οφείλεται σε βακτήριο που προσβάλει τους πνεύμονες προκαλώντας λοίμωξη ή πνευμονία. Δεν είναι μεταδοτική και δεν κολλάει από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Τα συμπτώματα εμφανίζονται μεταξύ της 2ης και 10ης ημέρας μετά την έκθεση στο βακτήριο. Η νόσος ξεκινά σαν μια τυπική γρίπη με:

• κατάπτωση, 
• υψηλό πυρετό, 
• πονοκέφαλο, 
• πόνο μυών και 
• ξερό βήχα. 

Όσο εξελίσσεται η πνευμονία, μπορεί να υποφέρει από 

• πόνους στο στήθος, 
• δύσπνοια, 
• εμετούς, 
• διάρροια ακόμη και 
• ψευδαισθήσεις. 

Χρειάζεται μια κατάλληλη αγωγή με αντιβιοτικά. Το ρίσκο όμως της μόλυνσης από την νόσο ελαχιστοποιείται με την σωστή συντήρηση των πιθανών πηγών μόλυνσης όπως είναι τα συστήματα κλιματισμού.

Tα κλιματιστικά των αυτοκινήτων έχουν ενοχοποιηθεί για οξείες παραρρινοκολπίτιδες (ιγμορίτιδα), κυρίως όταν το ψυχρό ρεύμα έχει κατεύθυνση προς το πρόσωπο των επιβατών.

Οι μικρές μονάδες που χρησιμοποιούμε στα σπίτια μας μπορεί να “ενοχλήσουν” το αναπνευστικό σύστημα από τη συσσώρευση ξένων σωματιδίων ή και μικροβίων. Εφόσον τα φίλτρα τους είναι καθαρά και γίνεται λελογισμένη χρήση, δεν προκύπτουν κίνδυνοι. Μεγάλη σημασία, συνεπώς, έχει ο τακτικός καθαρισμός τους.

Είναι ενδεικτικό ότι στο κέντρο της Αθήνας, όπου η ρύπανση της ατμόσφαιρας είναι μεγαλύτερη, τα φίλτρα των αιρ κοντίσιον χρειάζονται πολύ συχνότερη συντήρηση, σχεδόν δύο φορές συχνότερα σε σχέση με άλλες περιοχές. Ακόμη όμως και με σωστή χρήση, άτομα με ευαισθησία στο ανώτερο αναπνευστικό, αλλεργικές ρινίτιδες κ.λπ. μπορεί να παρουσιάσουν ενοχλήσεις και για το λόγο αυτό συνιστάται να αποφεύγουν, κατά το δυνατόν, την παρατημένη έκθεση σε τεχνητό κλιματισμό. Σε όλες τις περιπτώσεις, χρειάζεται προσοχή στη ρύθμιση της θερμοκρασίας προκειμένου να μην υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ του εσωτερικού και του εξωτερικού περιβάλλοντος. Σαν γενικός κανόνας, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι να μην υπάρχει διαφορά μεγαλύτερη των πέντε έως έξι βαθμών Kελσίου. Δηλαδή, εάν το θερμόμετρο δείχνει έξω 38 βαθμούς Kελσίου, θα πρέπει να ρυθμίζουμε το κλιματιστικό περίπου στους 32–33 βαθμούς Kελσίου.

Σε μεγάλους χώρους, όπως κτίρια επιχειρήσεων, ξενοδοχεία, νοσοκομεία, ο σωστός καθαρισμός συχνά δεν αποτελεί πρώτη προτεραιότητα. H συνάθροιση πολλών ατόμων, το κάπνισμα και σε πολλές περιπτώσεις ο πεπαλαιωμένος κεντρικός κλιματισμός των κτιρίων είναι παράγοντες που επιβαρύνουν την ατμόσφαιρα και δημιουργούν προϋποθέσεις για τη μετάδοση μικροβίων. Ειδικά στα μεγάλα κλιματιστικά συστήματα που χρησιμοποιούν το νερό για ψύξη, εάν δεν γίνεται σωστός καθαρισμός και χλωρίωση μπορούν να αναπτυχθούν μικρόβια με πιο επικίνδυνο από όλα το μικρόβιο της λεγιωνέλας. Ως σύνδρομο του νοσούντος κτιρίου έχει περιγραφεί η κατάσταση που οφείλεται στην κακή ποιότητα του αέρα σ΄ ένα κτίριο μη αεριζόμενο με πλημμελή λειτουργία του κεντρικού κλιματισμού. Τα συμπτώματα που παρουσιάζουν οι ένοικοι είναι σημεία φλεγμονής (κοκκίνισμα) στα μάτια, ρινική συμφόρηση, φαρυγγίτιδα και ευρήματα στο δέρμα ή σε παραμελημένες καταστάσεις, ενοχλήματα από το κεντρικό νευρικό σύστημα (αδυναμία συγκέντρωσης, αδιαθεσία, εκνευρισμός).

Παιδιά και κλιματιστικά μηχανήματα

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και με τη χρήση των κλιματιστικών, καθώς το παιδιά συνήθως δεν αντιδρούν όταν «χτυπάει» επάνω τους η ψύξη, παρ' ότι μπορεί να τα βλάψει.

Τα αποτελέσματα είναι συχνά δυσάρεστα, και η σοβαρότητά τους εξαρτάται από την περίπτωση. Για παράδειγμα, τα πράγματα είναι επικίνδυνα όταν το παιδί παίζει και ιδρώνει και, εν αγνοία του, το κλιματιστικό μηχάνημα είναι στραμμένο πάνω του. Γι' αυτό, λοιπόν, πρέπει να φροντίζετε να χρησιμοποιείτε σωστά και με μεγάλη προσοχή τα κλιματιστικά και τους ανεμιστήρες, ώστε πραγματικά να ανακουφίζουν το παιδί από τη ζέστη και να μην του προκαλούν μεγαλύτερα προβλήματα.

Το κλιματιστικό του σπιτιού μας δεν πρέπει να μας δροσίζει μονάχα, αλλά και να μας προφυλάσσει από όσα αναφέρθηκαν. Αυτό προϋποθέτει τακτική και σωστή συντήρηση. 

• Αλλάζετε τα φίλτρα συχνά, ανάλογα με την χρήση τους. 
• Ρυθμίζετε την θερμοκρασία σε λογικές τιμές (όχι στους 18 βαθμούς Κελσίου), έτσι ώστε να μην ζεσταίνεστε, αλλά ούτε και να κρυώνετε. 
• Αφήνετε πάντα ένα παράθυρο μισάνοιχτο στον χώρο που κλιματίζεται, έτσι ώστε να ανανεώνεται ο αέρας και να μην ξηραίνεται η ατμόσφαιρα, ιδιαίτερα όταν κοιμάστε με ανοικτό κλιματιστικό. 
• Αερίζετε συχνά τους χώρους του σπιτιού και ξεσκονίζετε τακτικά έπιπλα και υφάσματα που μπορεί να πιάσουν σκόνη. 
• Το κλιματιστικό ανακυκλώνει την σκόνη που υπάρχει στην ατμόσφαιρα, αυξάνοντας τον κίνδυνο εκδήλωσης αλλεργιών. 
• Mην κάθεστε εκεί που «χτυπάει» το κλιματιστικό για πολύ ώρα. Το πιθανότερο είναι την επόμενη μέρα να υποφέρετε από ψύξη, πονοκέφαλο ή μυϊκούς σπασμούς.
• Δοκιμάστε και τους ανεμιστήρες οροφής ή δαπέδου. Καταναλώνουν λιγότερο και επιπλέον σας δίνουν μια ξεχωριστή ατμόσφαιρα, ενώ διώχνουν και τα κουνούπια.

Διαβάστε επίσης

Η ιγμορίτιδα ταλαιπωρεί όλους και κυρίως τα παιδιά. Πώς γίνεται η διάγνωση με υπερήχους; Ποια η θεραπεία;

Τι είναι η αλλεργία; Με ποιόν τρόπο εκδηλώνεται μια αλλεργική αντίδραση και πώς αντιμετωπίζεται;

Πονοκέφαλος, μπούκωμα, δυσφορία μετά το κολύμπι, μπορεί να οφείλονται σε ιγμορίτιδα

Πότε ο βήχας πρέπει να σας ανησυχήσει, τι μπορεί να προκαλέσει και πώς αντιμετωπίζεται;

«60 χρόνια ΕΠΕ – 5+1 Άξονες»: H Χάρτα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας

medlabnews.gr iatrikanea

Σειρά παρεμβάσεων που αφορούν την πρόληψη των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων (CRDs), σχεδίασε η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ) με αφορμή τη συμπλήρωση 60 ετών από την ίδρυσή της. Με γενικό τίτλο «60 χρόνια ΕΠΕ – 5+1 Άξονες», η επιστημονική εταιρεία συνέταξε τη Χάρτα της ΕΠΕ, με δράσεις σε κρίσιμα ζητήματα δημόσιας υγείας για το αναπνευστικό σύστημα, την οποία παρουσίασε σε Συνέντευξη Τύπου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των ΜΜΕ, της Πολιτείας και θεσμικών φορέων του τομέα Υγείας. Οι 5+1 άξονες των παρεμβάσεων που περιλαμβάνονται στη Χάρτα, αφορούν: τους Εμβολιασμούς, την Παχυσαρκία, το Περιβάλλον και την Αναπνευστική Υγεία, τα Καπνικά Προϊόντα, την Έγκαιρη διάγνωση του Καρκίνου του Πνεύμονα.

Παρουσιάζοντας την πρωτοβουλία κατά τον χαιρετισμό του στη Συνέντευξη Τύπου, ο Πρόεδρος της ΕΠΕ, καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ Στέλιος Λουκίδης, τόνισε μεταξύ άλλων ότι «στόχος των παρεμβάσεων που καταγράφονται στη Χάρτα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας είναι η ευαισθητοποίηση όλων των φορέων στα κρίσιμα ζητήματα δημόσιας υγείας που σχετίζονται με το αναπνευστικό σύστημα και ειδικότερα τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα (CRDs). Τα CRDs, μαζί με τα καρδιαγγειακά νοσήματα (CVDs), τον διαβήτη και τους καρκίνους, αποτελούν τις μη μεταδοτικές ασθένειες (NCDs) που ευθύνονται για το 90% των θανάτων και το 85% των ετών ζωής με αναπηρία στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Ειδικότερα τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα αποτελούν την έκτη κύρια αιτία θανάτου στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, προκαλώντας περίπου 400.000 θανάτους κάθε χρόνο ενώ το 80% όλων των θανάτων από χρόνια αναπνευστικά νοσήματα στην Περιφέρεια οφείλεται στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια – ΧΑΠ (78,6%)».

Οι παράγοντες κινδύνου για τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα είναι κυρίως οι επιβλαβείς περιβαλλοντικές, επαγγελματικές και συμπεριφορικές επιδράσεις μέσω εισπνοής, ανέφερε ο κ. Λουκίδης. «Το κάπνισμα ξεχωρίζει ως ο κύριος αποτρέψιμος παράγοντας κινδύνου για μια σειρά αναπνευστικών και μη αναπνευστικών παθήσεων, με τη βλάβη να ξεκινά από το πρώτο κιόλας τσιγάρο. Επιπλέον, η αύξηση της χρήσης ηλεκτρονικών συστημάτων χορήγησης νικοτίνης (ηλεκτρονικά τσιγάρα) και προϊόντων θερμαινόμενου καπνού προσθέτει πολυπλοκότητα στο ζήτημα, δημιουργώντας νέους κινδύνους που επηρεάζουν τόσο τα άτομα όσο και τον ευρύτερο πληθυσμό».

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης ο Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Καθηγητής Θεόδωρος Βασιλακόπουλος δήλωσε: «Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας με γνώμονα τη Δημόσια Υγεία στην Ελλάδα, αγκαλιάζει οποιαδήποτε προσπάθεια επιστημονικών Εταιρειών για να προάγουν την πρόληψη. Άλλωστε, όντας Οργανισμός εποπτευόμενος από το Υπουργείο Υγείας, είναι η συνέχεια του Προγράμματος «Προλαμβάνω», το οποίο έχει σώσει τη ζωή σε αρκετούς συνανθρώπους μας και φιλοδοξεί να γίνει γέφυρα ανάμεσα, όχι μόνο στην πνευμονολογική Εταιρεία με την οποία υπογράψαμε τη χάρτα συνεργασίας σήμερα αλλά, και σε όλες τις επιστημονικές Εταιρείες ώστε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για το καλό του ελληνικού πληθυσμού».

Η Χάρτα αποτελεί πρωτοβουλία του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας (2023–2026) αποτελούμενου από τους Στυλιανό Λουκίδη – Πρόεδρο, Πέτρο Μπακάκο – Γενικό Γραμματέα, Νικόλαο Τζανάκη – Αντιπρόεδρο, Ελευθέριο Ζέρβα – Ταμία, Νικολέττα Ροβίνα – Ειδική Γραμματέα & Υπεύθυνη Εκπαίδευσης, Χαράλαμπο Μόσχο – Μέλος, Παρασκευή Κατσαούνου – Μέλος. Τελεί δε υπό την αιγίδα των οργανισμών και φορέων: Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας - ΕΟΔΥ, Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος - ΠΦΣ, Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος - ΣΦΕΕ, Ένωση Ασθενών Ελλάδος, Πανελλήνιος Σύλλογος για τα Πνευμονολογικά Νοσήματα «ΑΝΑΣΑ». Κατά την εκδήλωση, τη Χάρτα συνυπέγραψαν οι εκπρόσωποι των φορέων: Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, Πρόεδρος Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), Απόστολος Βαλτάς, Πρόεδρος Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ), Μιχάλης Χειμώνας, Γενικός Διευθυντής ΣΦΕΕ, Μέμη Τσεκούρα, Πρόεδρος Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και Δημήτρης Κοντοπίδης, Πρόεδρος Πανελλήνιου Συλλόγου Ασθενών με Πνευμονολογικά Νοσήματα «ΑΝΑΣΑ».

Στο πλαίσιο των δράσεων ενημέρωσης και πρόληψης «60 χρόνια ΕΠΕ – 5+1 άξονες», παρουσιάστηκε το σποτ της εκστρατείας ευαισθητοποίησης για τη διακοπή χρήσης καπνικών προϊόντων με τίτλο «TIME OUT» και πρωταγωνιστές, σε φιλική συμμετοχή, παίκτες της ΚΑΕ ΑΡΗΣ. Η χρήση προϊόντων καπνού αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της δημόσιας υγείας και την κύρια αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας που μπορεί να προληφθεί, και αυτή είναι η κεντρική ιδέα της εκστρατείας.

Η Συνέντευξη Τύπου πραγματοποιήθηκε με την ευγενική υποστήριξη των φαρμακευτικών εταιρειών: ΒΙΑΝΕΞ Α.Ε., GSK, KENVUE, PFIZER, UNI-PHARMA, WINMEDICA.

| Η Χάρτα της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας |

| Εμβολιασμοί |

Οι αναπνευστικοί ιοί, όπως ο ιός της γρίπης, ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV) και ο SARS-CoV-2, ευθύνονται για την ενδημική έξαρση λοιμώξεων με ιδιαίτερη επιβάρυνση σε ανθρώπους με συγκεκριμένο ηλικιακό εύρος και υποκείμενα νοσήματα. Επιπλέον, βακτηριδιακά στελέχη, όπως ο πνευμονιόκοκκος (Streptococcus pneumoniae) για παράδειγμα, πολύ συχνά συμβάλλουν στην εμφάνιση λοιμώξεων σε υγιή άτομα και πολύ περισσότερο, σε άτομα που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Στους ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα τα στελέχη αυτά όχι μόνο συμβάλλουν στην εμφάνιση παροξύνσεων, αλλά και στην αύξηση του κινδύνου για νοσηλεία, για μηχανική υποστήριξη της αναπνοής και για θάνατο. Ο εμβολιασμός και η ανοσοποίηση του πληθυσμού έναντι ιών και άλλων παθογόνων είναι ένα προληπτικό μέτρο, που προσφέρει σημαντική προστασία, ιδιαίτερα στις ευπαθείς ομάδες. Παρά τα τεκμηριωμένα οφέλη και τη διαθεσιμότητα εμβολίων έναντι των αναπνευστικών λοιμώξεων η εμβολιαστική κάλυψη παραμένει χαμηλή στις ευπαθείς ομάδες. Αυτό οφείλεται σε διάφορους λόγους: ελλιπής πληροφόρηση, δισταγμός και προκατάληψη έναντι των εμβολιασμών, ανεπαρκής ενημέρωση των ασθενών από τους ιατρούς. Για το λόγο αυτό, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει αναγγείλει μια παγκόσμια στρατηγική που καλείται «Immunization Agenda 2030», που στοχεύει στη βελτίωση της εμβολιαστικής κάλυψης παγκοσμίως αίροντας τα εμπόδια για εμβολιασμό και ενισχύοντας την ενημέρωση μέσα από δράσεις για τα οφέλη από τον εμβολιασμό.

Στην Ελλάδα, η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών επικαιροποιεί το πρόγραμμα εμβολιασμών κάθε χρόνο, ενσωματώνοντας όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για το χρονοδιάγραμμα των εμβολιασμών, εστιάζοντας ειδικότερα στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Ωστόσο, και στη χώρα μας η εμβολιαστική κάλυψη έναντι των αναπνευστικών λοιμώξεων παραμένει χαμηλή. Είναι λοιπόν προφανές για όλους τους παραπάνω λόγους πως υπάρχει σαφής και επιτακτική ανάγκη για υπεύθυνη και τεκμηριωμένη ευαισθητοποίηση/ενημέρωση των φορέων υγείας, υγειονομικών και κοινού για τη βελτίωση της στάσης απέναντι στους εμβολιασμούς.

Προτείνεται ο σχεδιασμός στοχευμένων δράσεων από την Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ) προκειμένου: |1| Να υπάρξει μια τεκμηριωμένη καταγραφή της εμβολιαστικής κάλυψης στον Ελλαδικό χώρο, ιδιαίτερα στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Η ΕΠΕ ήδη καταγράφει την εμβολιαστική κάλυψη αναπνευστικών ασθενών στην ΠΦΥ. |2| Να διενεργηθούν στοχευμένες δράσεις στην κοινότητα για την ανάδειξη της αναγκαιότητας του εμβολιασμού ως μέτρου πρόληψης λοιμώξεων, με έμφαση στις ομάδες υψηλού κινδύνου, μέσα από ενημέρωση για την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των εμβολίων. |3| Να ενισχυθεί η ενημέρωση γύρω από τα εμβόλια στην υγειονομική κοινότητα μέσα από τα συνέδρια και εκπαιδευτικά προγράμματα της ΕΠΕ και μέσω διεπιστημονικών συνεργασιών (πχ, με την Εταιρεία Λοιμώξεων). Στόχος επίσης των συνεργασιών είναι η εφαρμογή κοινών θεραπευτικών και ερευνητικών πρωτοκόλλων για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο των ασθενών με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα και συννοσηρότητες (πχ, από το καρδιαγγειακό), και την καλύτερη ποιότητα ζωής τους. |4| Τέλος, προτείνεται η ενσωμάτωση της πληροφορίας εμβολιασμού σε ενότητα που θα ανοίγει αυτόματα με το φάκελο του ασθενούς στην ΗΔΙΚΑ, μέτρο που θα βοηθούσε την υπενθύμιση/ενημέρωση για εμβολιασμό των ασθενών σε κάθε πνευμονολογική επίσκεψη.

Νικολέττα Ροβίνα Πνευμονολόγος - Εντατικολόγος, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας, Α’ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», Ειδική Γραμματέας & Υπεύθυνη Εκπαίδευσης της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας.

| Παχυσαρκία |

Η παχυσαρκία αναγνωρίστηκε ως νόσος περίπου μισό αιώνα πριν και αποτελεί σήμερα τη συχνότερη χρόνια και σύνθετη νόσο παγκοσμίως, οριζόμενη ως η υπερβολική συσσώρευση σωματικού λίπους που μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την υγεία. Τα τελευταία επιδημιολογικά δεδομένα αναφέρουν ότι σε παγκόσμιο επίπεδο 1,6 δισεκατομμύρια είναι υπέρβαροι και 650 εκατομμύρια των ενηλίκων παχύσαρκοι. Στην Ελλάδα, η κατάσταση είναι ιδιαιτέρως ανησυχητική, καθώς το 63% των ενηλίκων άνω των 18 ετών είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, ενώ ο παιδικός πληθυσμός της χώρας εμφανίζει τα υψηλότερα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας και υπερβαρότητας στην Ευρώπη. ‘Ένα από τα συστήματα στα οποία επιδρά αρνητικά η παχυσαρκία είναι το Αναπνευστικό. Η περίσσεια λιπώδους ιστού μεταβάλλει τις μηχανικές ιδιότητες θώρακα και πνευμόνων, επηρεάζει τη διατασιμότητά τους, μειώνει τους πνευμονικούς όγκους, αυξάνει το έργο της αναπνοής, προκαλεί αύξηση της υπεραντιδραστικότητας των αεραγωγών. Παράλληλα, ο λιπώδης ιστός προάγει μια χρόνια συστηματική φλεγμονή, ενώ μέσω της αντίστασης στη λεπτίνη και στην ορεξίνη μπορεί να επηρεάσει τον κεντρικό έλεγχο της αναπνοής. Οι μεταβολές αυτές μπορεί να οδηγήσουν σε μειωμένο έλεγχο τόσο του Βρογχικού Άσθματος όσο και της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ) μειώνοντας την αποτελεσματικότητα της θεραπείας, συχνότερες παροξύνσεις, νοσηλείες και επηρεασμό της ποιότητας ζωής των ασθενών. Επίσης σε υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ή/και επιδείνωσης Συνδρόμου Αποφρακτικών Απνοιών Υποπνοιών στον Ύπνο (ΣΑΥ), Συνδρόμου Υποαερισμού Παχυσαρκίας, Πνευμονικής Υπέρτασης, Πνευμονικής Εμβολής, λοιμώξεων του αναπνευστικού.

Η ΕΠΕ προτείνει: |1| Διαχείριση του σωματικού βάρους οφείλει να αποτελεί κεντρικό πυλώνα στην πρόληψη, αντιμετώπιση και αποκατάσταση των αναπνευστικών συνεπειών της παχυσαρκίας αλλά και σε έναν υγιή τρόπο ζωής. |2| Αποτελεί ανάγκη η ευαισθητοποίηση/ενημέρωση των φορέων υγείας, υγειονομικών, κοινού για την παχυσαρκία ως παράγοντα κινδύνου της υγείας συνολικά και φυσικά του Αναπνευστικού. Σε συνεργασία με την Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας (ΕΙΕΠ) και λοιπούς επιστημονικούς φορείς για στοχευμένες δράσεις από τις μικρές ηλικίες έως την ενήλικη ζωή αναδεικνύοντας και τη σημασία της φυσικής δραστηριότητας και της υγιεινής διατροφής. Στόχοι επίσης της συνεργασίας αποτελούν η εφαρμογή κοινών θεραπευτικών και ερευνητικών πρωτοκόλλων για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο των νοσημάτων, την επίτευξη των θεραπευτικών στόχων των ασθενών και την καλύτερη ποιότητα ζωής τους. |3| Επιπρόσθετα θα βοηθούσε η συστηματική καταγραφή δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) και άλλων μετρήσεων όπως περιμέτρου μέσης, λόγου μέσης-ισχίων ή λόγου μέσης προς ύψος, σε κάθε πνευμονολογική επίσκεψη, με τυποποιημένες διαδικασίες και μηχανισμό αυτόματης παραπομπής/συνεργασίας σε κατάλληλες δομές διαχείρισης βάρους όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο αλλά και |4| Η ενσωμάτωση της θεματικής της παχυσαρκίας στα ετήσια Πανελλήνια Πνευμονολογικά Συνέδρια και στα εκπαιδευτικά προγράμματα της ΕΠΕ, μέσω και διεπιστημονικών συνεργασιών.

Σοφία Σχίζα, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας & Υπνολογίας, Head of ERS Assembly 4 Sleep Disordered Breathing, Head of Sleep Disorders Center, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης.

| Περιβάλλον και Αναπνευστική Υγεία |

Η προστασία της ποιότητας του περιβάλλοντος και του αέρα αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την πρόληψη των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων και την προαγωγή της δημόσιας υγείας. Η Ελλάδα, όπως και πολλές χώρες της Μεσογείου, αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την ποιότητα του αέρα και τις επιπτώσεις της στην αναπνευστική υγεία. Στη χώρα μας οι συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων PM2.5 και PM10 σε μεγάλα αστικά κέντρα συχνά υπερβαίνουν τα επίπεδα που προτείνονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO). Οι κύριες πηγές ατμοσφαιρικής ρύπανσης περιλαμβάνουν την κυκλοφορία οχημάτων, την αστική ρύπανση, τις βιομηχανικές δραστηριότητες και την καύση στερεών καυσίμων για θέρμανση.

Ειδικά φαινόμενα στην Ελλάδα

Επεισόδια αιθαλομίχλης κατά τους χειμερινούς μήνες λόγω καύσης ξύλου

Μεταφορά αφρικανικής σκόνης

Αυξημένη έκθεση σε καπνό από δασικές πυρκαγιές.

Επιπτώσεις στην υγεία

Η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί τον σημαντικότερο περιβαλλοντικό παράγοντα κινδύνου για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του European Environment Agency (EEA) και του Global Burden of Disease, η μακροχρόνια έκθεση σε αιωρούμενα σωματίδια PM2.5 σχετίζεται με περίπου 10.000–12.000 πρόωρους θανάτους ετησίως στην Ελλάδα. Η ατμοσφαιρική ρύπανση συμβάλλει σημαντικά στο φορτίο νοσηρότητας μέσω αύξησης των: παροξύνσεων άσθματος, παροξύνσεων Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ), λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος, νοσηλειών για καρδιοαναπνευστικά νοσήματα. Μελέτες σε ελληνικούς αστικούς πληθυσμούς έχουν δείξει ότι ακόμη και βραχυχρόνιες αυξήσεις στις συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων σχετίζονται με αυξημένες επισκέψεις στα τμήματα επειγόντων περιστατικών και αυξημένες εισαγωγές σε νοσοκομεία για αναπνευστικά νοσήματα, ιδιαίτερα σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού όπως τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και οι ασθενείς με χρόνια αναπνευστικά νοσήματα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ατμοσφαιρική ρύπανση ευθύνεται για περισσότερους από 7 εκατομμύρια πρόωρους θανάτους ετησίως παγκοσμίως, ενώ σημαντικό μέρος αυτών σχετίζεται με νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος.

Οι κυριότεροι ρύποι που επηρεάζουν την αναπνευστική υγεία είναι: ∎ αιωρούμενα σωματίδια (PM2.5 και PM10) ∎ διοξείδιο του αζώτου (NO2 ) ∎ όζον (O3) ∎ διοξείδιο του θείου (SO2)

Η κλιματική αλλαγή αναμένεται να επιδεινώσει περαιτέρω το πρόβλημα μέσω: ∎ αύξησης των επεισοδίων ατμοσφαιρικής ρύπανσης ∎ αύξησης της συγκέντρωσης όζοντος ∎ αύξησης των δασικών πυρκαγιών ∎ μεταβολών στη διασπορά αλλεργιογόνων. Η αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών παραγόντων κινδύνου αποτελεί βασικό στοιχείο μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής πρόληψης των χρόνιων αναπνευστικών νοσημάτων. Προτάσεις δράσεων |1| Ενίσχυση της παρακολούθησης της ποιότητας του αέρα ∎ ενίσχυση των εθνικών συστημάτων παρακολούθησης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης ∎ συστηματική δημοσιοποίηση δεδομένων ποιότητας αέρα ∎ σύνδεση των περιβαλλοντικών δεδομένων με δείκτες υγείας ∎ υιοθέτηση των ορίων ποιότητας αέρα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO Air Quality Guidelines 2021). |2| Ενημέρωση και εκπαίδευση του πληθυσμού ∎ εκστρατείες ενημέρωσης για τις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία αλλά και για την ρύπανση των εσωτερικών χώρων ( indoor air pollution) που αποτελεί σημαντικό αλλά συχνά υποεκτιμημένο παράγοντα κινδύνου για την αναπνευστική υγεία ∎ ενημέρωση για τα πρόσφατα δεδομένα αυξανόμενης τεκμηρίωσης ότι η έκθεση σε πλαστικά και σχετικές χημικές ουσίες επηρεάζει την υγεία του αναπνευστικού (ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού, ενημέρωση παιδιάτρων, εκπαιδευτικών) ∎ ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού για ασθενείς με άσθμα και ΧΑΠ ∎ ενημέρωση για μέτρα μείωσης της έκθεσης σε περιόδους αυξημένης ρύπανσης. |3| Ενσωμάτωση της αναπνευστικής υγείας στις περιβαλλοντικές πολιτικές ∎ συμμετοχή της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας στη διαμόρφωση πολιτικών για την ποιότητα του αέρα ∎ ενσωμάτωση δεικτών υγείας σε στρατηγικές περιβάλλοντος και κλιματικής αλλαγής. |4| Προστασία ευάλωτων ομάδων ∎ ανάπτυξη κατευθυντήριων οδηγιών για ασθενείς με αναπνευστικά νοσήματα ∎ συστάσεις για προστασία κατά τη διάρκεια περιόδων αυξημένης ρύπανσης ή δασικών πυρκαγιών ∎ ενίσχυση της πρόληψης σε σχολεία και ευάλωτους πληθυσμούς.

Ζαφειρία Μπαρμπαρέσσου, Πνευμονολόγος, Διευθύντρια ΕΣΥ Γ.Ν. Σάμου, Συντονίστρια της Ομάδας Εργασίας ΕΠΕ για Διακοπή Καπνίσματος, Κλιματική Αλλαγή & Προαγωγή της Υγείας.

| Καπνικά προϊόντα |

Υφιστάμενο πρόβλημα και επιδημιολογική διάσταση

Η χρήση προϊόντων καπνού αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της δημόσιας υγείας και την κύρια αιτία νοσηρότητας και θνησιμότητας που μπορεί να προληφθεί. Συγκεκριμένα αποτελεί έναν από τους κύριους παράγοντες κινδύνου για τα σημαντικότερα χρόνια νοσήματα (Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, Στεφανιαία Νόσο, Αγγειακά Εγκεφαλικά επεισόδια, Σακχαρώδη Διαβήτη κλπ.), συμπεριλαμβανομένων δεκαέξι μορφών καρκίνου (κυρίως του πνεύμονα και του ουροποιητικού). Επιπρόσθετα της νοσηρότητας και της θνητότητας πάνω από 400.000 DALYs (έτη ζωής σε κατάσταση αναπηρίας) αποδίδονται στο κάπνισμα στην Ελλάδα (2021). Παρά τη μείωση των ποσοστών καπνίσματος, το 2024 το 38% των Ελλήνων ενηλίκων εξακολουθεί να χρησιμοποιεί προϊόντα καπνού. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, το 2024 το 31% των ενηλίκων χρησιμοποιεί παραδοσιακά τσιγάρα, ενώ το 24% είναι αποκλειστικοί χρήστες συμβατικών τσιγάρων, το 4% είναι αποκλειστικοί χρήστες προϊόντων θερμαινόμενου καπνού και το 3% είναι αποκλειστικοί χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων. Σχεδόν 1 στους 10 (8%) κάνει πολλαπλή (διπλή ή τριπλή) χρήση. Η χρήση των καπνικών προϊόντων δεν αποτελεί απλή συνήθεια, καθώς η έντονη εξάρτηση που προκαλεί η νικοτίνη διαιωνίζει τη χρήση τους. Συγκεκριμένα η εξάρτηση από τη νικοτίνη έχει ταξινομηθεί από τον ΠΟΥ ως χρόνια νόσος. Η αναγνώριση της εξάρτησης της νικοτίνης ως χρόνιας νόσου δεν αποσκοπεί στον στιγματισμό των καπνιστών, αλλά αντίθετα στη συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας οργανωμένης ιατρικής βοήθειας για την απεξάρτηση των καπνιστών. Συγκεκριμένα αν και το 75% των καπνιστών γνωρίζει τις δυσμενείς επιπτώσεις που αυτό έχει στην υγεία του και επιθυμεί να διακόψει και το 40% έχει αποπειραθεί να διακόψει, μόνο το 3-5% έχει καταφέρει να διακόψει χωρίς ιατρική βοήθεια. Αντίθετα τα ποσοστά αυτά εκτοξεύονται στο 35-65% σε εξειδικευμένα ιατρεία διακοπής καπνίσματος και ακόμη περισσότερο όταν αποζημιώνεται η φαρμακευτική αγωγή.

Προτεινόμενες παρεμβάσεις και ενέργειες:

|1| Κατάρτιση επικαιροποιημένων οδηγιών διακοπής καπνίσματος. |2| Δημιουργία ιατρείων διακοπής καπνίσματος σε όλη την επικράτεια. |3| Απαγόρευση της αγοράς καπνικών προϊόντων από ανήλικους, απαγόρευση της διαφήμισης των καπνικών προϊόντων. |4| Αποζημίωση της φαρμακευτικής αγωγής σε καπνιστές που ακολουθούν θεραπεία σε ιατρεία διακοπής καπνίσματος. |5| Απαγόρευση της προσθήκης πρόσθετων γεύσεων σε ηλεκτρονικά και θερμαινόμενα τσιγάρα. |6| Αναγραφή της τηλεφωνικής γραμμής υποστήριξης των καπνιστών από τον ΕΟΔΥ (1135) στα καπνικά προϊόντα και ενίσχυση αυτής. |7| Εφαρμογή της απαγόρευσης χρήσης καπνικών προϊόντων σε δημόσιους χώρους και επέκταση αυτής σε εξωτερικούς χώρους όπως παιδότοποι κλπ. |8| Εφαρμογή προγραμμάτων πρόληψης στα πλαίσια σχολικής αγωγής. |9| Εφαρμογή των άρθρων του FCTC που έχει υπογραφεί από τη χώρα μας από το 2005. |10| Άρνηση της ιατρικής κοινότητας για χρηματοδότηση από την καπνοβιομηχανία κι εφαρμογή κυρώσεων σε όσους χρηματοδοτούνται από αυτή.

Παρασκευή Κατσαούνου, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Μονάδα Πνευμονολογίας & Αναπνευστικής Ανεπάρκειας Α’ ΚΕΘ Γ.Ν.Α. «Ευαγγελισμός», Εθνικός Αντιπρόσωπος ERS & IRC – Σχέσεις με Διεθνείς Εταιρείες της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας.

| Έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα |

Υφιστάμενο πρόβλημα και επιδημιολογική διάσταση

Ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία, καθώς παραμένει η πρώτη αιτία θανάτου από κακοήθεια παγκοσμίως αλλά και στην Ελλάδα. Παρά τις σημαντικές εξελίξεις στις θεραπευτικές προσεγγίσεις, η συνολική πρόγνωση των ασθενών εξακολουθεί να είναι δυσμενής, κυρίως λόγω της καθυστερημένης διάγνωσης. ∎ Η πλειονότητα των ασθενών διαγιγνώσκεται σε προχωρημένα στάδια όπου οι θεραπευτικές επιλογές είναι περιορισμένες και το προσδόκιμο επιβίωσης χαμηλό. ∎ Η 5ετής επιβίωση στην προχωρημένη νόσο παραμένει ακόμα και σήμερα κάτω του 20%, ενώ σε πρώιμα στάδια μπορεί να ξεπεράσει το 80%, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης. ∎ Το κάπνισμα αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα κινδύνου και ευθύνεται για περίπου 85–90% των περιπτώσεων, ενώ σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και περιβαλλοντικοί και επαγγελματικοί παράγοντες (π.χ. έκθεση σε αμίαντο, ατμοσφαιρική ρύπανση). ∎ Παρατηρείται αυξανόμενη επίπτωση σε γυναίκες, καθώς και μετατόπιση της νόσου σε νεότερες ηλικιακές ομάδες, αντανακλώντας μεταβολές στα πρότυπα του καπνίσματος. ∎ Στην Ελλάδα δεν υφίσταται μέχρι σήμερα οργανωμένο εθνικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα, γεγονός που οδηγεί σε χαμηλά ποσοστά πρώιμης διάγνωσης. ∎ Η ενημέρωση του γενικού πληθυσμού σχετικά με τα πρώιμα συμπτώματα της νόσου (επίμονος βήχας, δύσπνοια, απώλεια βάρους) παραμένει περιορισμένη, με αποτέλεσμα την καθυστερημένη αναζήτηση ιατρικής βοήθειας. ∎ Η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας δεν είναι πάντα επαρκώς ενημερωμένη ή εκπαιδευμένη για την έγκαιρη αναγνώριση και διαχείριση ύποπτων περιστατικών. ∎ Η απουσία ολοκληρωμένων μητρώων καταγραφής περιστατικών περιορίζει τη δυνατότητα αξιόπιστης επιδημιολογικής επιτήρησης και αξιολόγησης πολιτικών υγείας. Η συνολική εικόνα υπογραμμίζει την ανάγκη για μια συντονισμένη, πολύ-επίπεδη στρατηγική που θα στοχεύει στην πρώιμη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα και, κατ’ επέκταση, στη μείωση της θνητότητας.

Προτεινόμενες παρεμβάσεις και ενέργειες της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας

Η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό και την υλοποίηση δράσεων που θα ενισχύσουν την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα, μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων: ∎ Προώθηση εθνικού προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου καρκίνου του πνεύμονα (ΠΕΚΠ): Υποστήριξη της καθιέρωσης οργανωμένου προγράμματος screening με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης (LDCT) για πληθυσμούς υψηλού κινδύνου (π.χ. καπνιστές ή πρώην καπνιστές συγκεκριμένης ηλικιακής ομάδας), σύμφωνα με διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες. ∎ Κατάρτιση και επικαιροποίηση κατευθυντήριων οδηγιών: Ανάπτυξη εθνικών οδηγιών για την έγκαιρη ανίχνευση, τη διαγνωστική προσέγγιση και τη διαχείριση ύποπτων ευρημάτων, με στόχο την ομοιογένεια στην κλινική πρακτική. ∎ Εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας: Οργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για ιατρούς πρωτοβάθμιας φροντίδας και άλλους επαγγελματίες υγείας, με έμφαση στην αναγνώριση πρώιμων συμπτωμάτων και την ταχεία παραπομπή καθώς και την ορθή εφαρμογή ενός προγράμματος ΠΕΚΠ. ∎ Ενημέρωση και ευαισθητοποίηση κοινού: Σχεδιασμός και υλοποίηση εκστρατειών ενημέρωσης σχετικά με τους παράγοντες κινδύνου και τα πρώιμα συμπτώματα, αξιοποιώντας σύγχρονα μέσα επικοινωνίας και στοχευμένες δράσεις σε ευάλωτες ομάδες. ∎ Βελτίωση πρόσβασης σε διαγνωστικές υπηρεσίες: Υποστήριξη πολιτικών που διασφαλίζουν ισότιμη πρόσβαση σε διαγνωστικές εξετάσεις υψηλής ποιότητας σε όλη την επικράτεια. ∎ Δημιουργία εθνικού μητρώου καρκίνου πνεύμονα: Συμβολή στην ανάπτυξη και λειτουργία μητρώου ασθενών με καρκίνο πνεύμονα, για την καταγραφή δεδομένων, την παρακολούθηση δεικτών υγείας και την αξιολόγηση των παρεμβάσεων. ∎ Σύνδεση με δράσεις πρόληψης (προγράμματα διακοπής καπνίσματος): Ενσωμάτωση της έγκαιρης διάγνωσης σε ένα ευρύτερο πλαίσιο πρόληψης, με έμφαση στη μείωση του καπνίσματος και την προαγωγή υγιεινών συμπεριφορών. ∎ Συνεργασία με θεσμικούς φορείς: Ενεργή συμμετοχή στον διάλογο με το Υπουργείο Υγείας και άλλους αρμόδιους οργανισμούς αλλά και τους συλλόγους ασθενών για την ενσωμάτωση της έγκαιρης διάγνωσης στις εθνικές πολιτικές υγείας. Το παραπάνω πλαίσιο παρεμβάσεων αποσκοπεί στη μείωση της θνητότητας από καρκίνο του πνεύμονα μέσω της έγκαιρης διάγνωσης και της βελτίωσης της πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη βελτίωση της δημόσιας υγείας στη χώρα.

Ελευθέριος Ζέρβας, Συντονιστής Διευθυντής 7ης Πνευμονολογικής Κλινικής ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», Ταμίας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας.