Πλασμαφαίρεση στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα»: Πώς εφαρμόζεται και ποια νοσήματα αντιμετωπίζονται

medlabnews.gr iatrikanea

Η θεραπευτική πλασμαφαίρεση αποτελεί μια εξειδικευμένη ιατρική πράξη που χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένα αιματολογικά, νευρολογικά, ανοσολογικά και νεφρολογικά νοσήματα. Στόχος της είναι η απομάκρυνση από το αίμα ουσιών που συμβάλλουν στην εκδήλωση ή την επιδείνωση της νόσου, προσφέροντας σημαντικό θεραπευτικό όφελος σε επιλεγμένους ασθενείς.

Η μέθοδος εφαρμόζεται σε εξειδικευμένα νοσοκομειακά κέντρα με κατάλληλο εξοπλισμό και εξειδικευμένο προσωπικό, ενώ κατά τη διάρκειά της απαιτείται συνεχής παρακολούθηση του ασθενούς. Στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» η πλασμαφαίρεση αποτελεί μέρος της θεραπευτικής αντιμετώπισης πολλών σοβαρών παθήσεων.

Η θεραπευτική πλασμαφαίρεση είναι μια διαδικασία αφαίρεσης κατά την οποία το αίμα του ασθενούς διέρχεται από ειδική συσκευή που διαχωρίζει και απομακρύνει το πλάσμα, ενώ τα κυτταρικά στοιχεία του αίματος, όπως τα ερυθρά, τα λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια, επιστρέφουν στον οργανισμό. Το πλάσμα που αφαιρείται αντικαθίσταται με υγρό αντικατάστασης, συνήθως αλβουμίνη 5% ή/και φυσιολογικό ορό, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις χρησιμοποιείται φρέσκο κατεψυγμένο πλάσμα.

Σκοπός της θεραπείας είναι η απομάκρυνση μεγαλομοριακών ουσιών από το πλάσμα, όπως αντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα, κρυοσφαιρίνες, λιποπρωτεΐνες, κλάσματα συμπληρώματος και πολυμερή v Willebrand.

Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω αγγειακής πρόσβασης, είτε με δύο περιφερικούς φλεβικούς καθετήρες — έναν για την αφαίρεση και έναν για την επαναχορήγηση του αίματος — είτε με κεντρικό φλεβικό καθετήρα διπλού αυλού. Το αίμα οδηγείται στη συσκευή, όπου διαχωρίζεται με φυγοκέντρηση ή μεμβρανική διήθηση. Για την αποφυγή πήξης στο κύκλωμα χρησιμοποιούνται κιτρικά άλατα ως αντιπηκτική αγωγή.

Συνήθως ανταλλάσσεται 1 έως 1,5 όγκος πλάσματος ανά συνεδρία, δηλαδή περίπου 3 έως 4 λίτρα σε έναν ενήλικα ασθενή. Η διάρκεια κάθε συνεδρίας κυμαίνεται συνήθως από 1,5 έως 3 ώρες, ενώ ο συνολικός αριθμός των συνεδριών εξαρτάται από την πάθηση και είναι συνήθως 5 έως 7, σε καθημερινή βάση ή ανά δεύτερη ημέρα.

Ο Καθηγητής Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια της θεραπείας ο ασθενής παρακολουθείται συνεχώς ως προς τα ζωτικά του σημεία, την ισορροπία των υγρών και την έγκαιρη αναγνώριση πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών.

Όπως επισημαίνει, οι σοβαρές επιπλοκές είναι σχετικά σπάνιες. Ωστόσο, ενδέχεται να εμφανιστούν υπόταση και κυκλοφορική καταπληξία λόγω απότομης μείωσης του ενδαγγειακού όγκου, αναφυλακτικές αντιδράσεις στα υγρά αντικατάστασης ή υπασβεστιαιμία εξαιτίας της δέσμευσης του ασβεστίου από τα κιτρικά άλατα. Σε περιπτώσεις σοβαρής υπασβεστιαιμίας μπορεί να προκληθούν ακόμη και καρδιακές αρρυθμίες.

Στο Νεφρολογικό Τμήμα του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα», υπό τη διεύθυνση της Συντονίστριας Διευθύντριας Ερασμίας Ψημένου, λειτουργούν τρία μηχανήματα πλασμαφαίρεσης. Κατά το 2025 πραγματοποιήθηκαν συνολικά 290 συνεδρίες πλασμαφαίρεσης.

Οι παθήσεις που αντιμετωπίστηκαν περιλάμβαναν το σύνδρομο υπεργλοιότητας, αγγειίτιδες, θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα, αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο, χρόνια φλεγμονώδη απομυελινωτική νευροπάθεια, οπτική νευρίτιδα, σύνδρομο Guillain-Barré και μυασθένεια gravis.

Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν 47 συνεδρίες LDL αφαίρεσης σε ασθενείς με σοβαρή ομόζυγο οικογενή υπερχοληστερολαιμία.

Για το 2026, από την αρχή του έτους έως σήμερα, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί 195 συνεδρίες πλασμαφαίρεσης και 36 συνεδρίες LDL αφαίρεσης.

Διαβάστε επίσης:

Πλασμαφαίρεση: Η «αλλαγή λαδιών» των σταρ στο μικροσκόπιο μετά τον Μαζωνάκη – Πώς μπορεί να φτάσει μέχρι την ανακοπή