Τριχόπτωση από τα φάρμακα αδυνατίσματος; Γιατί κάποιοι βλέπουν τα μαλλιά τους να πέφτουν – Τι δείχνουν οι νέες μελέτες

επιμέλεια medlabnews.gr iatrikanea

Όλο και περισσότεροι άνθρωποι που χάνουν αρκετά κιλά με τα νεότερα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας αναφέρουν ότι κάποια στιγμή αρχίζουν να βρίσκουν περισσότερες τρίχες στη βούρτσα, στο μπάνιο ή στα ρούχα τους. Είναι όμως πράγματι παρενέργεια του φαρμάκου ή παρενέργεια της γρήγορης απώλειας βάρους;

Η απάντηση, με τα δεδομένα που έχουμε σήμερα, δεν είναι τόσο απλή.

Η τριχόπτωση έχει καταγραφεί σε ανθρώπους που λαμβάνουν φάρμακα της οικογένειας GLP-1 ή GLP-1/GIP, όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη. Οι νεότερες μελέτες, όμως, δείχνουν ότι τουλάχιστον ένα σημαντικό μέρος του φαινομένου μπορεί να σχετίζεται όχι με άμεση βλάβη του τριχοθυλακίου από το φάρμακο, αλλά με αυτό που συμβαίνει στον οργανισμό όταν το βάρος μειώνεται γρήγορα και σημαντικά.

Η νέα έρευνα: ένας στους πέντε ανέφερε αυξημένο shedding

Το ενδιαφέρον για το θέμα αναζωπυρώθηκε μετά από νέα δεδομένα που συγκέντρωσαν ερευνητές σε ανθρώπους που χρησιμοποιούσαν GLP-1 ή συνδυασμένους GLP-1/GIP αγωνιστές.

Σε αμερικανική διατομεακή έρευνα 504 χρηστών, 20,8% ανέφερε αυξημένη αποβολή τριχών και 19% αραίωση των μαλλιών. Συνολικά, κάποια αλλαγή στα μαλλιά ανέφερε περίπου το 39% των συμμετεχόντων.

Υπάρχει όμως μια σημαντική λεπτομέρεια: πρόκειται για survey βασισμένο σε αναφορές των ίδιων των συμμετεχόντων και όχι για τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη σχεδιασμένη ειδικά για να μετρήσει την πραγματική συχνότητα της τριχόπτωσης.

Επομένως, το ποσοστό του 20% δεν σημαίνει ότι ένας στους πέντε ανθρώπους που παίρνει GLP-1 θα παρουσιάσει τριχόπτωση.

Όσο μεγαλύτερη η απώλεια βάρους, τόσο περισσότερες αναφορές τριχόπτωσης

Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ένα δεύτερο μεγάλο σύνολο δεδομένων.

Σε έρευνα 1.226 ανθρώπων που ακολουθούσαν προγράμματα απώλειας βάρους, η αναφερόμενη τριχόπτωση αυξανόταν εντυπωσιακά μαζί με το ποσοστό των κιλών που είχαν χαθεί:

• 17% σε όσους είχαν χάσει λιγότερο από 10% του αρχικού τους βάρους,
• 30% σε όσους είχαν χάσει 10–20%,
• 52% σε όσους είχαν χάσει περισσότερο από 20%.

Η σχέση ήταν στατιστικά σημαντική.

Το εύρημα δεν αποδεικνύει από μόνο του τον μηχανισμό. Δείχνει όμως κάτι σημαντικό: η ποσότητα και πιθανότατα η ταχύτητα της απώλειας βάρους φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο.

Τι έχουν δείξει οι κλινικές δοκιμές

Η τριχόπτωση δεν εμφανίζεται μόνο σε surveys.

Στις κλινικές μελέτες της σεμαγλουτίδης για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, τριχόπτωση αναφέρθηκε στο 2,5% των ασθενών που έλαβαν σεμαγλουτίδη έναντι 1% με placebo.

Σύμφωνα με τις επίσημες ευρωπαϊκές πληροφορίες του Wegovy, τα περιστατικά ήταν κυρίως ήπια και οι περισσότεροι ασθενείς παρουσίασαν αποκατάσταση ενώ συνέχισαν τη θεραπεία.

Υπάρχει και εδώ ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο: η τριχόπτωση εμφανιζόταν συχνότερα σε ανθρώπους που είχαν χάσει 20% ή περισσότερο του σωματικού τους βάρους.

Ανάλογο σήμα έχει καταγραφεί και με την τιρζεπατίδη.

Στη μεγάλη μελέτη SURMOUNT-1, αλωπεκία αναφέρθηκε περίπου στο 5,1%, 4,9% και 5,7% των συμμετεχόντων ανάλογα με τη δόση της τιρζεπατίδης, έναντι 0,9% στην ομάδα placebo.

Μπορεί λοιπόν να φταίει περισσότερο το αδυνάτισμα παρά το ίδιο το φάρμακο;

Αυτό είναι σήμερα ένα από τα βασικά ερωτήματα.

Η γρήγορη και σημαντική απώλεια βάρους είναι γνωστό εδώ και χρόνια ότι μπορεί να προκαλέσει διάχυτη τριχόπτωση, ακόμη και σε ανθρώπους που δεν έχουν πάρει ποτέ GLP-1.

Το φαινόμενο παρατηρείται μετά από πολύ περιοριστικές δίαιτες, σοβαρές ασθένειες, χειρουργικές επεμβάσεις και ιδιαίτερα μετά από βαριατρικές επεμβάσεις.

Ονομάζεται telogen effluvium – τελογενής τριχόπτωση ή τελογενής τριχορροή.

Τι είναι το telogen effluvium

Οι τρίχες δεν αναπτύσσονται συνεχώς. Κάθε τριχοθυλάκιο περνά από διαφορετικές φάσεις ανάπτυξης και ανάπαυσης.

Όταν ο οργανισμός δεχθεί ένα σημαντικό σωματικό ή μεταβολικό στρες, μεγαλύτερος αριθμός τριχών μπορεί να περάσει σχεδόν ταυτόχρονα από τη φάση ανάπτυξης στη φάση ηρεμίας.

Οι τρίχες αυτές δεν πέφτουν απαραίτητα αμέσως. Γι' αυτό και η τριχόπτωση μπορεί να γίνει εμφανής εβδομάδες ή μήνες μετά το γεγονός που την πυροδότησε.

Μία μελέτη 140 ασθενών με telogen effluvium μετά από απώλεια βάρους βρήκε ότι είχαν χάσει κατά μέσο όρο περίπου 15,2% του σωματικού τους βάρους, με μέσο ρυθμό απώλειας περίπου 3,5 κιλά τον μήνα.

Η τριχόπτωση άρχισε κατά μέσο όρο περίπου έναν μήνα μετά την απώλεια βάρους και η αποκατάσταση καταγράφηκε σε περίπου πέντε μήνες, χωρίς ειδική θεραπεία.

Και πού μπαίνουν ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος και η πρωτεΐνη;

Η δεύτερη πιθανή εξήγηση είναι διατροφική.

Τα GLP-1 μειώνουν έντονα την όρεξη σε αρκετούς ανθρώπους. Αυτό είναι μέρος του μηχανισμού με τον οποίο βοηθούν στην απώλεια βάρους, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις σημαίνει ότι μειώνεται σημαντικά και η συνολική πρόσληψη τροφής.

Έτσι μπορεί να περιοριστεί όχι μόνο η πρόσληψη θερμίδων αλλά και η πρόσληψη πρωτεΐνης, σιδήρου, ψευδαργύρου, βιταμινών και άλλων μικροθρεπτικών συστατικών.

Η έλλειψη σιδήρου και ψευδαργύρου, η ανεπαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης και ορισμένες άλλες διατροφικές ελλείψεις έχουν συνδεθεί με διάχυτη τριχόπτωση.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που παρατηρεί τριχόπτωση χρειάζεται συμπληρώματα. Η επιστημονική βιβλιογραφία δεν υποστηρίζει τη χωρίς ένδειξη λήψη μεγάλων ποσοτήτων βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Μάλιστα, υπερβολική πρόσληψη ορισμένων ουσιών μπορεί επίσης να επηρεάσει αρνητικά τα μαλλιά.

Υπάρχει άμεση δράση των GLP-1 πάνω στο τριχοθυλάκιο;

Μέχρι σήμερα δεν έχει αποδειχθεί.

Υπάρχουν βιολογικοί λόγοι για τους οποίους οι ερευνητές εξετάζουν και αυτό το ενδεχόμενο, όμως δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή δεδομένα ώστε να πούμε ότι η σεμαγλουτίδη ή η τιρζεπατίδη προκαλούν άμεσα βλάβη στους θύλακες των τριχών.

Η εικόνα που προκύπτει από τις μελέτες είναι πιθανότατα πολυπαραγοντική:

• μεγάλη και γρήγορη απώλεια βάρους,
• απότομη μείωση θερμιδικής πρόσληψης,
• μεταβολικό στρες,
• ανεπαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης,
• πιθανές ελλείψεις σιδήρου, ψευδαργύρου ή άλλων μικροθρεπτικών συστατικών,
• και ενδεχομένως ένας πρόσθετος φαρμακολογικός μηχανισμός που ακόμη δεν έχει αποσαφηνιστεί.

Γιατί φαίνεται να αφορά περισσότερο τις γυναίκες;

Σε αρκετές μελέτες οι περισσότερες αναφορές προέρχονται από γυναίκες. Αυτό χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία, επειδή και οι πληθυσμοί που συμμετείχαν στις συγκεκριμένες έρευνες είχαν πολύ περισσότερες γυναίκες.

Στην έρευνα των 504 χρηστών GLP-1, για παράδειγμα, σχεδόν το 90% των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες.

Ακόμη και οι επίσημες πληροφορίες για την τιρζεπατίδη δείχνουν πάντως ότι στις κλινικές δοκιμές διαχείρισης βάρους η τριχόπτωση καταγράφηκε συχνότερα στις γυναίκες.

Μήπως η απώλεια βάρους απλώς αποκαλύπτει προϋπάρχουσα αραίωση;

Υπάρχει και αυτή η πιθανότητα.

Όταν εμφανίζεται έντονο telogen effluvium, η προσωρινή διάχυτη απώλεια μαλλιών μπορεί να κάνει περισσότερο εμφανή μία ήδη υπάρχουσα ανδρογενετική αλωπεκία, η οποία μέχρι τότε δεν είχε γίνει εύκολα αντιληπτή.

Επομένως, δεν είναι κάθε τριχόπτωση που εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της απώλειας βάρους ίδια ούτε έχει αναγκαστικά την ίδια αιτία.

Τι γνωρίζουμε τελικά

Τα δεδομένα του 2026 κάνουν πλέον αρκετά σαφές ότι υπάρχει ένα πραγματικό σήμα συσχέτισης μεταξύ θεραπειών GLP-1, μεγάλης απώλειας βάρους και τριχόπτωσης.

Δεν γνωρίζουμε όμως ακόμη πόσο από αυτό οφείλεται στο ίδιο το φάρμακο και πόσο στο γεγονός ότι οι συγκεκριμένες θεραπείες μπορούν να προκαλέσουν πολύ μεγαλύτερη και ταχύτερη απώλεια βάρους από ό,τι ήταν συνηθισμένο στο παρελθόν.

Τα μέχρι τώρα στοιχεία δείχνουν ότι για πολλούς ασθενείς το πρότυπο μοιάζει με telogen effluvium: μια διάχυτη και συνήθως παροδική αποβολή τριχών μετά από σημαντική μεταβολική αλλαγή.

Η τριχόπτωση που εμφανίζεται στη διάρκεια μιας θεραπείας δεν αρκεί από μόνη της για να αποδείξει ότι το φάρμακο είναι η αιτία. Η αξιολόγηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ταχύτητα απώλειας βάρους, τη διατροφή, πιθανές ελλείψεις, τον θυρεοειδή, άλλες παθήσεις και τα υπόλοιπα φάρμακα που λαμβάνει κάποιος.

Πηγές: European Medicines Agency (EMA), Journal of Cosmetic Dermatology, Journal of the American Academy of Dermatology, Dermatology and Therapy, Science Progress, Annals of Dermatology, The Guardian.

Διαβάστε επισης

Πώς λειτουργεί η σεμαγλουτίδη; Τι παρενέργειες έχει; Τι αισθάνεται αυτός που παίρνει το φάρμακο;

Πρώτη δημοσίευση: 28/09/2026 – medlabnews.gr / iatrikanea – Τελευταία ενημέρωση: 28/09/2026