Παλεύει να νικήσει τον καρκίνο, αλλά κινδυνεύει να χάσει το σπίτι του για ένα χρέος που κανείς δεν του αποδεικνύει πόσο είναι

του Αλέξανδρου Γιατζιδη για το medlabnews.gr iatrikanea

Ένας άνθρωπος που δίνει μάχη με τον καρκίνο βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν δεύτερο εφιάλτη: τον κίνδυνο να χάσει την πρώτη κατοικία του, ενώ ακόμη προσπαθεί να μάθει πόσα πραγματικά χρωστά. Πόσο δίκαιο είναι να προχωρά μια αναγκαστική εκτέλεση χωρίς να έχει εξασφαλιστεί αποτελεσματικός έλεγχος του ύψους της οφειλής;

Η ιστορία που ακολουθεί είναι υποθετική, βασισμένη σε πραγματικά προβλήματα που έχουν αναδειχθεί σχετικά με τις οφειλές και τις διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης.

Δύο μάχες για να κρατηθεί στη ζωή

Ο Γιώργος είναι 58 ετών. Έχει οικογένεια, δύο παιδιά και ένα μικρό διαμέρισμα που απέκτησε έπειτα από τριάντα χρόνια δουλειάς.

Πριν από δύο χρόνια διαγνώστηκε με καρκίνο.

Από τότε η ζωή του άλλαξε. Χειρουργεία, χημειοθεραπείες, εξετάσεις και νοσοκομεία. Κάθε επανεξέταση μια αγωνία. Κάθε καλό αποτέλεσμα μια μικρή νίκη.

Οι γιατροί του τον συμβουλεύουν να ξεκουράζεται και να συγκεντρώνει τις δυνάμεις του στη θεραπεία.

Όμως ο Γιώργος δίνει και μια δεύτερη μάχη. Μια μάχη για το ίδιο του το σπίτι.

Το δάνειο που έγινε εφιάλτης

Πριν αρρωστήσει είχε πάρει ένα δάνειο. Για χρόνια πλήρωνε κανονικά. Ύστερα ήρθαν οι οικονομικές δυσκολίες, η μείωση του εισοδήματος και τελικά η ασθένεια.

Το δάνειό του πέρασε σε εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων.

Όταν ζήτησε να μάθει πόσα πραγματικά χρωστά, διαπίστωσε ότι το ποσό που του ζητούσαν είχε αυξηθεί δραματικά.

Ζήτησε αναλυτικούς λογαριασμούς. Πόσο ήταν το αρχικό κεφάλαιο; Πόσα είχε πληρώσει; Πώς υπολογίστηκαν οι τόκοι; Ποιες επιβαρύνσεις προστέθηκαν; Πώς προέκυψε το τελικό υπόλοιπο;

Δεν ζητούσε να του χαρίσουν το χρέος.

Ζητούσε να του αποδείξουν τι πραγματικά χρωστά.

Οι απαντήσεις που λάμβανε, όμως, δεν του επέτρεπαν να επαληθεύσει με ασφάλεια το ποσό.

Και ενώ προσπαθούσε να συγκεντρώσει τα απαραίτητα στοιχεία, οι διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης προχωρούσαν.

«Μα εγώ ακόμη περιμένω να μου πουν τι χρωστάω»

Ένα πρωί πληροφορήθηκε ότι είχαν γίνει νέες ενέργειες για τον πλειστηριασμό του σπιτιού του.

Δεν είχε αντιληφθεί εγκαίρως τις εξελίξεις ώστε να μπορέσει να αντιδράσει.

«Μα εγώ ακόμη περιμένω να μου εξηγήσουν τι χρωστάω», είπε στον δικηγόρο του.

Και τότε άκουσε μια απάντηση που δεν μπορούσε να καταλάβει:

«Η διαδικασία της εκτέλεσης και η διαδικασία με την οποία ζητάς αναλυτική ενημέρωση δεν είναι το ίδιο πράγμα».

Δηλαδή μπορεί ένας άνθρωπος να κινδυνεύει να χάσει το σπίτι του ενώ ακόμη προσπαθεί να ελέγξει εάν το ποσό που του ζητούν είναι σωστό;

Για τον Γιώργο, αυτή δεν ήταν μια νομική λεπτομέρεια.

Ήταν ο κόσμος του ολόκληρος.

Το μοναδικό μέρος όπου αισθανόταν ασφαλής

Ήταν το σπίτι όπου μεγάλωσαν τα παιδιά του. Το δωμάτιο όπου ξεκουραζόταν μετά τις χημειοθεραπείες. Η πολυθρόνα όπου καθόταν τα βράδια, όταν οι παρενέργειες της θεραπείας δεν τον άφηναν να κοιμηθεί.

Ήταν το μοναδικό μέρος όπου αισθανόταν ασφαλής.

Και ξαφνικά φοβόταν ότι θα το χάσει.

Η σύζυγός του προσπαθούσε να μη δείχνει την αγωνία της. Τα παιδιά του έψαχναν τρόπους να βοηθήσουν.

Ο ίδιος έπρεπε να αποφασίζει αν θα αφιερώσει την επόμενη ημέρα στις εξετάσεις του ή στο να συγκεντρώσει δικαιολογητικά για μια ακόμη δικαστική διαδικασία.

Το άγχος είχε γίνει μόνιμος συνοδοιπόρος της ασθένειάς του.

Στον καρκίνο γνωρίζει τον αντίπαλο. Στο χρέος όχι.

Στον καρκίνο, ο Γιώργος γνωρίζει τη διάγνωσή του. Οι γιατροί του εξηγούν τα αποτελέσματα, τις θεραπείες, τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους.

Στη δεύτερη μάχη, τη μάχη με την εταιρεία διαχείρισης, προσπαθεί ακόμη να καταλάβει το πιο απλό:

Ποιο είναι το ακριβές, νόμιμο και αποδεδειγμένο χρέος του;

Και ακόμη χειρότερα, φοβάται πως μπορεί να πληροφορηθεί μια κρίσιμη μεταβολή της διαδικασίας όταν πλέον οι δυνατότητες αντίδρασης θα έχουν περιοριστεί.

Η παρέμβαση του ΙΕΚΕΤΥ στη δημόσια διαβούλευση

Αυτή ακριβώς είναι η ουσία των παρεμβάσεων που κατέθεσε το ΙΕΚΕΤΥ στη δημόσια διαβούλευση για τους servicers και την προστασία των οφειλετών.

Δεν ζητούμε την κατάργηση των δανειακών υποχρεώσεων ούτε την προστασία όσων συστηματικά αρνούνται να πληρώσουν ενώ μπορούν.

Ζητούμε τέσσερις στοιχειώδεις εγγυήσεις:

1. Πλήρη και επαληθεύσιμη εκκαθάριση οφειλής. Ο οφειλέτης να μπορεί να ελέγχει την αρχική εκταμίευση, τις χρεώσεις, τους τόκους, τις καταβολές και τα ποσά που έχουν ήδη εισπραχθεί, ακόμη και μέσω πλειστηριασμών.
2. Αποτελεσματική προστασία πριν από μη αναστρέψιμη εκτέλεση. Όταν υπάρχουν σοβαρές και τεκμηριωμένες αντιφάσεις στην απαίτηση, να προβλέπεται δυνατότητα ταχείας δικαστικής εξέτασης και προσωρινής προστασίας.
3. Υποχρεωτική και αποδεδειγμένη ενημέρωση. Ο οφειλέτης να ενημερώνεται εγκαίρως για πράξεις συνέχισης εκτέλεσης, αλλαγές επισπεύδοντος και επαναπροσδιορισμούς πλειστηριασμών, συμπληρωματικά προς τις νόμιμες δικονομικές επιδόσεις.
4. Ενημέρωση για κρίσιμες κτηματολογικές πράξεις. Οι θιγόμενοι ιδιοκτήτες να πληροφορούνται αιτήσεις καταχώρισης, μεταβιβάσεις, διορθώσεις και μεταβολές που συνδέονται με πλειστηριασμούς.

Πόση αντοχή απαιτεί το κράτος από έναν άνθρωπο που παλεύει με τον καρκίνο;

Ας αναλογιστούμε τι σημαίνει για έναν άνθρωπο που υποβάλλεται σε αντικαρκινική θεραπεία να πρέπει ταυτόχρονα να παρακολουθεί διαταγές πληρωμής, κατασχέσεις, ανακοπές, πράξεις συνέχισης και κτηματολογικές μεταβολές.

Πόση ψυχική και σωματική αντοχή απαιτεί το κράτος από έναν άρρωστο άνθρωπο, προκειμένου να προστατεύσει την κατοικία του;

Και πόσο δίκαιο είναι να του ζητείται να αμυνθεί απέναντι σε ένα ποσό που δεν έχει ακόμη μπορέσει να επαληθεύσει;

Ο Γιώργος δεν ξέρει αν θα χρειαστεί κι άλλες χημειοθεραπείες.

Δεν ξέρει πώς θα εξελιχθεί η ασθένειά του.

Ξέρει όμως κάτι πολύ απλό:

Θέλει να επιστρέφει από το νοσοκομείο στο σπίτι του. Να βρίσκει την οικογένειά του. Να έχει τη δύναμη να συνεχίσει να παλεύει.

Δεν ζητά να του χαριστεί ένα πραγματικό χρέος. Ζητά να μη χάσει το σπίτι του για ένα ποσό που δεν έχει αποδειχθεί με τρόπο που να μπορεί να ελέγξει.

Η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν μπορεί να χάνεται μέσα στα κενά του νόμου

Το νέο νομοσχέδιο για τους servicers αποτελεί ευκαιρία να διορθωθούν πραγματικά θεσμικά κενά.

Γιατί μια κοινωνία δεν κρίνεται μόνο από το πόσο αποτελεσματικά εισπράττει τις απαιτήσεις της.

Κρίνεται και από το πόσο αποτελεσματικά προστατεύει τον άνθρωπο απέναντι σε ένα πιθανό λάθος.

Και για έναν ασθενή με καρκίνο, ένα τέτοιο λάθος μπορεί να σημαίνει την απώλεια του μοναδικού χώρου όπου δίνει τη δυσκολότερη μάχη της ζωής του.

Ο άνθρωπος αυτός δεν χρειάζεται άλλη μία μάχη. Χρειάζεται δικαιοσύνη, διαφάνεια και το δικαίωμα να παλέψει για την υγεία του χωρίς να ζει με τον φόβο ότι αύριο δεν θα έχει σπίτι.

Η οικονομική κρίση δεν καταστρέφει μόνο περιουσίες. Επηρεάζει και την υγεία.

Η σχέση ανάμεσα στην οικονομική ανασφάλεια και την υγεία δεν είναι καινούργια. Το medlabnews.gr έχει δημοσιεύσει εδώ και περισσότερα από δέκα χρόνια έρευνες, επιστημονικές μελέτες και κοινωνικά ρεπορτάζ που αναδεικνύουν τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στη σωματική και ψυχική υγεία.

Η ανεργία, η απώλεια εισοδήματος, η αδυναμία πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας και ο φόβος της απώλειας της κατοικίας αποτελούν σοβαρούς κοινωνικούς παράγοντες που μπορούν να επιβαρύνουν την υγεία και την ποιότητα ζωής.

Ήδη από το 2014, το medlabnews.gr είχε παρουσιάσει μελέτη που δημοσιεύθηκε στο κορυφαίο ιατρικό περιοδικό The Lancet σχετικά με τις επιπτώσεις της λιτότητας και των περικοπών στην υγειονομική περίθαλψη στην Ελλάδα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η έρευνα του καθηγητή Κυριάκου Σουλιώτη για λογαριασμό του Συλλόγου Καρκινοπαθών Κ.Ε.Φ.Ι., η οποία εξέτασε τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στις συνθήκες διαβίωσης και στην πρόσβαση των ασθενών με καρκίνο στις υπηρεσίες υγείας.

Ένας ασθενής με καρκίνο δεν αντιμετωπίζει μόνο την ασθένεια. Συχνά αντιμετωπίζει ταυτόχρονα οικονομικά εμπόδια, απώλεια εισοδήματος, οικογενειακή ανασφάλεια και δυσκολίες στην καθημερινή του ζωή.

Σε αυτή την ήδη δύσκολη πραγματικότητα, ο φόβος ενός πλειστηριασμού μπορεί να αποτελέσει μια επιπλέον πηγή έντονου και παρατεταμένου στρες.

Από την οικονομική κρίση στα κόκκινα δάνεια και στους πλειστηριασμούς

Το ΙΕΚΕΤΥ έχει αναδείξει και τη διάσταση της υγείας στο πρόβλημα των κόκκινων δανείων, επισημαίνοντας ότι το ιδιωτικό χρέος δεν είναι αποκλειστικά τραπεζικό ή λογιστικό ζήτημα.

Πίσω από κάθε δανειακή σύμβαση υπάρχει ένας άνθρωπος, μια οικογένεια ή μια μικρή επιχείρηση. Υπάρχουν προβλήματα υγείας, προσωπικές δυσκολίες και πραγματικές ανάγκες που δεν αποτυπώνονται πάντα στα οικονομικά δεδομένα ενός φακέλου.

Γι' αυτό και η απαίτηση για πλήρη, ελέγξιμη εκκαθάριση της οφειλής, καθώς και για έγκαιρη ενημέρωση σχετικά με κρίσιμες πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης, δεν είναι μια απλή διαδικαστική λεπτομέρεια.

Είναι ζήτημα δικαιοσύνης, δημόσιας υγείας και ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Διαβάστε επίσης – Έρευνες και άρθρα του MedLabNews

• Επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στη ζωή των καρκινοπαθών – Έρευνα για λογαριασμό του Κ.Ε.Φ.Ι.
• Το Lancet για τις περικοπές στην Ελλάδα και τις συνέπειες στην υγεία
• Η οικονομική κρίση έβλαψε σημαντικά την υγεία
• Το δημόσιο σύστημα υγείας μετά από εννέα χρόνια οικονομικής κρίσης
• Μελέτη ΙΕΚΕΤΥ: Κόκκινα δάνεια, servicers και επιπτώσεις στην υγεία
• Κόκκινα δάνεια: Γιατί οι ρυθμίσεις δεν αρκούν χωρίς εκκαθαρισμένη οφειλή και έλεγχο
• Καρκινοπαθής έσωσε το σπίτι του στο παρά πέντε – Οι καταστάσεις οφειλής που «έκαψαν» τον servicer
• Στα 74 του κοιμάται στο αυτοκίνητο – Ποιος έλεγξε τι πραγματικά χρωστούσε πριν χάσει το σπίτι του;